تراکتور در صدر جدول؛ قهرمان می‌شوند یا به حاشیه می‌روند؟

باشگاه تراکتور بعد از پیروزی ده نفره دو بر صفر مقابل گل‌گهر از بازی‌های معوقه هفته هشتم لیگ برتر فوتبال ایران، صدرنشین جدول رده‌بندی لیگ برتر شده است. گرچه این صدرنشینی در پایان هفته یازدهم لیگ، نه قهرمانی را برای تراکتور تضمین می‌کند و نه کسب سهمیه آسیایی فصل آینده را.

با این حال دست‌کم اما این امید را در دل هواداران زنده کرده است که بالاخره هزینه‌های چند میلیون دلاری محمدرضا زنوزی، مالک باشگاه، برای خرید بازیکنان، تیم با کیفیتی ساخته است. تیمی که هم در لیگ برتر عملکرد مطلوبی داشته و هجدی نداشته باشد، مالکیتش را از زنوزی تحویل نمی‌گیرد.

صبح روز سقوط هلیکوپتر ابراهیم رییسی، رییس جمهور وقت ایران، مالک رحمتی، استاندار آذربایجان‌شرقی که همراه رئیسی بود، اعلام کرد که مسائل مربوط به تیم فوتبال تراکتور و موضوع واگذاری آن در جلسه آخر هفته در استانداری بررسی می‌شود.

جلسه‌ای که با کشته شدن رئیس‌جمهور، وزیر خارجه، امام جمعه تبریز و استاندار آذربایجان شرقی در آن پرواز هیچ‌گاه برگزار نشد و بلاتکلیفی این باشگاه ادامه‌ یافت. در نهایت البته بعد از این اتفاقات، جلسات متعددی بین مالک تراکتور و مسئولان استانی آذربایجان شرقی برگزار شد که گرچه از جزییات آن‌ها اخبار دقیقی منتشر نشد اما نتیجه‌اش ماندن زنوزی در تراکتور بود.

زنوزی حدود ۶ سال پیش در خرداد ۱۳۹۷، در مزایده‌ای امتیاز باشگاه تراکتور را مال خود کرد. باشگاه تراکتور چندین فصل بود که تحت مالکیت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اداره می‌شد و در نهایت در سال ۱۳۹۷، بنیاد تعاون سپاه، این باشگاه را برای واگذاری به مزایده گذاشت.

آن زمان، زنوزی مالک باشگاه خصوصی گسترش فولاد تبریز بود که ده سال با بهترین امکانات سخت‌افزاری و ورزشگاه اختصاصی، تعریف تازه‌ای از مالکیت خصوصی را در فوتبال ایران به نمایش می‌گذاشت.

وقتی مالکیت تراکتور به زنوزی واگذار شد، او همچنان مالک گسترش فولاد هم بود. مالکیت مشترک دو باشگاه در سطح اول فوتبال کشور اما مغایر با قانون بود و همین موضوع باعث شد زنوزی در مرداد ماه ۱۳۹۷ امتیاز گسترش فولاد را به ماشین‌سازی واگذار و گسترش فولاد را برای همیشه منحل کند.

با این حال اما توجه زنوزی، بیشتر به تراکتور معطوف بود. باشگاهی که هم محبوبیتش نزد مردم تبریز را تأمین می‌کرد و هم فعالیت‌های اقتصادی و تجاری‌اش زیر سایه مالکیت آن انجام می‌شد. حتی صعود ماشین‌سازی به لیگ برتر هم باعث نشد، شرایط تغییری کند. منع قانونی مالکیت مشترک زنوزی بر دو باشگاه لیگ برتری هم بار دیگر مطرح شد و در نهایت زنوزی در سال ۱۴۰۰، مالکیت ماشین‌سازی را به یونس قربانی واگذار کرد که کمی بعد با سقوط به دسته اول و دوم و سوم و بعد هم بسته شدن پنجره‌های نقل و انتقالاتی، این باشگاه ریشه‌دار تبریزی به طور کلی منحل شد.

تراکتور گرچه امروز از جنجال‌های مالکیتی اخیر جان سالم به در برده اما با توجه به تصمیم جدی زنوزی در خرداد ماه ۱۴۰۳ برای واگذاری مالکیت، هر ناکامی این باشگاه می‌تواند بار دیگر خواسته او برای واگذاری باشگاه را قوت بخشد.

هزینه‌های میلیون دلاری با چاشنی تهدید و افشاگری

تراکتور در فصل جاری گران‌ترین تیم تاریخش را در اختیار دارد. تیمی که ارزشش در سایت ترانسفر مارکت، ۱۴ میلیون و ۸۳ هزار یورو برآورد شده است. همین سایت، ارزش تیم فوتبال تراکتور را در فصل گذشته (۱۴۰۲ـ۱۴۰۳) ۱۲ میلیون و ۱۸ هزار یورو برآورد کرده بود. این مبلغ البته نسبت به ارزش ۱۱ میلیون و ۳۵ هزار یورویی لیگ بیست و دوم، افزایش زیادی نداشت.

این فصل اما تراکتور حتی از نمونه گران قبلی خود هم گران‌تر است، تا جایی که فقط مجموع ارزش سه بازیکن تراکتور از کل هزینه برخی حریفان این تیم بیشتر است. براساس آنچه در سایت ترانسفر مارکت ثبت شده است، ریکاردو آلوز با ۱/۸ میلیون یورو، مهدی ترابی با ۱/۵ میلیون یورو و علیرضا بیرانوند با ۱/۲ میلیون یورو از گران‌ترین بازیکنان تراکتور هستند.

البته که انتخاب دراگان اسکوچیچ به عنوان یک مربی آزمون پس داده در ایران، انتخابی بود که تا این هفته از رقابت‌ها نشان می‌دهد هزینه‌های زنوزی در فصل نقل و انتقالات، هدر نرفته است.

اطمینان خاطری که مالک تراکتور از جذب بازیکنان دلخواهش در ابتدای فصل داشت، باعث شد به رغم تمام صحبت‌هایی که درباره قرارداد علیرضا بیرانوند با باشگاه پرسپولیس مطرح می‌شد، با این بازیکن قرارداد سنگینی ببندد و پای تمام تهدیدهای باشگاه پرسپولیس و پرونده‌هایی که در کمیته انضباطی و کمیته اخلاق در این رابطه تشکیل شد، بایستد.

در جریان همین پرونده‌ها بود که محمدرضا زنوزی با مصاحبه‌هایی که انجام داد، سوژه رسانه‌ها شد. ۲۵ مرداد، رسانه رسمی باشگاه تراکتور ویدیویی از او منتشر کرد که در جمع اعضای تیم نسبت به اعلام رأی احتمالی ۴ ماه محرومیت قطعی بیرانوند، معترض شده و گفته بود: «بیرون آمدن رأی قبل از ابلاغ آن اصلاً کار درستی نیست و اگر چنین رأیی بیرون بیاید واقعاً متأسفم می‌شوم و بعد از آن ناگفته‌هایی دارم که خواهم گفت.»

مالک باشگاه تراکتور چند روز پس از این صحبت‌ها وقتی شائبه دخالت رییس جمهور و معاون پارلمانی دولت در رأی بیرانوند مطرح شده بود، یک بار دیگر فدراسیون را تهدید کرد: «فقط امیدوارم که متولیان امر تحت تأثیر این جوسازی‌ها قرار نگیرند و بر مدار عدالت و قانون حرکت کنند که در غیر این صورت، گردابی شکل می‌گیرد که همه آنان را دامن‌گیر خواهد کرد.»

او با اینکه به دلیل مصاحبه‌اش از سوی کمیته اخلاق احضار شده بود اما سعید مظفری‌زاده را به جای خود به جلسه فرستاد. در حالی که در همان زمان درباره مدیرعامل باشگاه پرسپولیس رویه دیگری انجام شد و در نهایت کمیته انضباطی به دلیل آنچه مصاحبه و نشر اکاذیب علیه مقامات رسمی خوانده شد، رضا درویش را دو میلیارد تومان جریمه و سه ماه از حضور در تمام مسابقات داخلی پرسپولیس محروم کرد.

مالک باشگاه تراکتور و مالک «هواپیمایی آتا» البته پیش از این هم در تیر ۱۳۹۹ با بیان اینکه تیم ملی را به مدت ۸ سال با هواپیمای اختصاصی جا به جا کردیم، دست به «افشاگری» علیه مسئولان فدراسیون فوتبال زده بود: «۹ سال پیش نیز موقع آمدن آقای کی‌ر‌وش ۶۰۰ هزار یورو پول با شرط رسانه‌ای نشدن موضوع به فدراسیون فوتبال دادم که این پول طی ۳ الی ۴ سال، با نرخ ارز کمتر به بنده بازگردانده شد.»

بعد از آن هم به هر بهانه‌ای، زنوزی، مسئولان فدراسیون فوتبال را تهدید به بیان ناگفته‌ها می‌کند و صحبت‌هایی که تا کنون ناگفته مانده‌اند از مرز تهدید فراتر نرفته‌اند.

بازیکنانی که زیاد مصاحبه می‌کنند

محمدرضا زنوزی تلاش می‌کند تا هرطور شده، شرایط را برای قهرمانی تراکتور مهیا کند. از ایستادن پشت بازیکنان و درگیری با فدراسیون فوتبال تا پرداخت‌های نجومی به بازیکنان و مربیان. او می‌خواهد به هر ترتیبی شده این فصل برای تراکتور با موفقیتی از جنس قهرمانی لیگ یا دست‌کم صعود به لیگ نخبگان آسیا همراه باشد.

در این بین اما به نظر می‌رسد که فعالیت برخی بازیکنان در خارج از زمین بیشتر از داخل آن است. آنچه درباره تیم جدید تراکتور به چشم می‌آید، اصرار تعدادی از بازیکنان این تیم، مثل شجاع خلیل‌زاده و علیرضا بیرانوند برای مصاحبه‌های جنجالی است.

مصاحبه‌هایی که اغلب حاوی مضامین مشترکی است و بدگمانی نسبت به سایر اهالی فوتبال را به دنبال دارد. برای مثال علیرضا بیرانوند بعد از اعلام حکم کمیته انضباطی درباره شکایت پرسپولیس، بارها با مصاحبه‌هایش حاشیه‌ساز شد. هر بار مصاحبه‌ای هرچند به قصد درست کردن مصاحبه قبلی انجام می‌داد و به جای بهتر شدن اوضاع، حاشیه افزایش می‌یافت.

پرسپولیسی‌ها مدعی بودند که او با این باشگاه قرارداد داشته و به دلیل لغو یک طرفه قرارداد و پیوستن به تراکتور باید محروم شود.

زنوزی اما ادعا می‌کرد که به دلیل عدم پرداخت مطالبات بیرانوند از سوی باشگاه پرسپولیس، این قرارداد فاقد اعتبار است. در نهایت هم کمیته انضباطی برای دروازه‌بان تیم ملی ایران ۴ ماه محرومیت تعلیقی و ۱۹ میلیارد تومان جریمه مالی در نظر گرفت.

یکی از پربحث‌ترین مصاحبه‌های بیرانوند درباره متهم کردن باشگاه پرسپولیس به رشوه‌ گرفتن بود که بعد از جنجال شکایت پرسپولیس از او بابت قراردادی که با تراکتور بسته بود، انجام داد. او در این مصاحبه می‌گفت:‌ «نه تنها این ۲۰ میلیارد تومان را نمی‌دهم، بلکه آن پنج میلیارد تومانی که بابت اضافه کردن الحاقیه قراردادم هیئت مدیره باشگاه‌شان (پرسپولیس) به‌عنوان شیرینی از من گرفتند، پس می‌گیرم.»

گفته‌هایی از این دست به قدری ادامه پیدا کرد که برخی از صفحات هواداری تراکتور، به بیرانوند هشدار دادند که: «اگر مصاحبه‌هایش به نتایج تیم آسیبی برساند، آن وقت معنی هجمه در تبریز را خواهی فهمید!»

البته که ماجرای رسیدگی فدراسیون فوتبال به پرونده بیرانوند و تبعات مصاحبه‌هاش می‌رفت تا به چالشی بزرگ تبدیل شود. وقتی خبری منتشر شد مبنی بر اینکه با تصمیم فدراسیون، مقرر شد هزینه دادرسی یک میلیارد تومانی مربوط به اعتراض علیرضا بیرانوند از محل مطالبات و پاداش‌های این بازیکن پرداخت شود.

خبرگزاری تسنیم بعد از آن نامه‌هایی از وحید فدایی، خزانه‌دار فدراسیون فوتبال منتشر کرد که در یکی از آن‌ها خطاب به هدایت ممبینی، دبیرکل فدراسیون، می‌گفت بیرانوند مطالبه‌ای از فدراسیون ندارد و عدم پرداخت هزینه دادرسی غیرقانونی است. در این گزارش آمده که با موافقت مهدی تاج، مقرر شده تا این هزینه از پاداش‌های آینده این بازیکن پرداخت شود. که این موضوع با تأکید خزانه‌دار با غیرقانونی بودن عدم پرداخت هزینه دادرسی در تناقض است.

با این حال مهدی تاج وقتی در حاشیه مجمع سالیانه هیئت فوتبال استان خوزستان با سئوالی درباره این تصمیم مواجه شد، آن را بی‌پاسخ گذاشت و محل مصاحبه را ترک کرد. بعد از آن هم توضیحی در این رابطه از سوی مسوولان فدراسیون فوتبال ارائه نشد.

بعد از همه این حواشی علیرضا بیرانوند پنج‌شنبه ۲۲ آذر، بالاخره هزینه دادرسی یک میلیاردی را پرداخت کرد تا شکایتش به کمیته استیناف درباره حکم کمیته وضعیت مبنی بر جریمه ۲۰ میلیارد تومانی و محرومیت تعلیقی ۴ ماهه که در پی شکایت باشگاه پرسپولیس صادر شده بود، به جریان بیفتد.

در کنار بیرانوند، شجاع خلیل‌زاده هم از ایجاد چالش کم نگذاشته است. بعد از مسابقه تراکتور مقابل چادرملو بود که این مدافع، در حالی که می‌خواست از بیرانوند به خاطر صحبت‌های غیرمحترمانه اخیرش دفاع کند، گفت: «ما فوتبالیست‌های ملی اگر یک دقیقه هم زیر پرچم جمهوری اسلامی بازی کرده باشیم، با سربازان لب مرز فرقی نداریم، پس نباید انتقاد کنید.»

در بخش دیگر مصاحبه‌اش هم خطاب به هواداران تراکتور گفت: «هواداران عزیز تراکتور، همه جمع شده‌اند تا تیم‌تان را بزنند. این‌ها هدف دارند و شما باید این فصا خیلی باهوش و زرنگ باشید.»

باهوش و زرنگ بودن در موقعیت‌های متفاوت به عملکردهای مختلف منجر می‌شود و نمی‌توان حکمی کلی در مورد آن ثابت کرد، اما بعید است، به حاشیه بردن تیمی که الان از شانس‌های اصلی قهرمانی است، به هر دلیلی که باشد در چارچوب آن قرار گیرد.

به رغم عملکرد خوب سرمربی و اکثر بازیکنان با این اتفاقات به نظر می‌رسد تیم فوتبال تراکتور در فصل جاری روی لبه تیغ راه می‌رود. همزمان مستعد حاشیه و قهرمانی.