تزریقهای لاغری؛ بازگشت وزن چهار برابر سریعتر از رژیم غذایی
منبع تصویر، Getty Images
- نویسنده, میشل رابرتس
- شغل, سردبیر سلامت دیجیتال
پژوهشهای جدید نشان میدهد افرادی که مصرف تزریقهای کاهش وزن مانند مونجارو یا ویگووی را متوقف میکنند، وزن از دسترفته خود را چهار برابر سریعتر از کسانی که رژیم غذایی و ورزش معمول را کنار میگذارند دوباره به دست میآورند.
دادههایی که در مجله پزشکی بریتانیا منتشر شده نشان میدهد افراد دارای اضافه وزن هنگام استفاده از این تزریقها مقدار زیادی وزن کم میکنند، حدود یک پنجم وزن بدن، اما پس از قطع درمان بهطور متوسط ماهانه هشت دهم کیلوگرم وزن اضافه میکنند.
این یعنی آنها طی حدود یک سال و نیم به وزن پیش از درمان بازمیگردند.
دکتر سوزان جب، پژوهشگر این مطالعه از دانشگاه اکسفورد بریتانیا، هشدار میدهد: «افرادی که این داروها را تهیه میکنند باید از خطر بازگشت سریع وزن پس از پایان درمان آگاه باشند.»
او تاکید کرد که این یافتهها بر اساس کارآزماییهای بالینی پزشکی است نه شرایط زندگی واقعی و انجام مطالعات بیشتر درباره اثرات بلند مدت تزریقهای جدید چاقی مفید خواهد بود.
پژوهشگران سیوهفت مطالعه شامل بیش از نه هزار بیمار را بررسی کردند تا تزریقهای پرمصرف کاهش وزن را با رژیم غذایی متعارف یا سایر داروها مقایسه کنند.
تنها هشت مطالعه به بررسی درمان با داروهای جدید گروه جیالپییک مانند ویگووی و مونجارو پرداخته بودند و بیشترین دوره پیگیری در این مطالعات یک سال پس از قطع دارو بود، بنابراین این ارقام برآوردی هستند.
به گفته پژوهشگران، افرادی که فقط رژیم میگیرند معمولا وزن کمتری نسبت به تزریقها کم میکنند، اما پس از آن افزایش وزن آهستهتر رخ میدهد، شاید حدود یک دهم کیلوگرم در ماه، هرچند این مقدار میتواند متفاوت باشد.
راهحل کوتاه مدت؟
سازمان خدمات سلامت بریتانیا این تزریقها را برای افرادی توصیه میکند که اضافه وزن همراه با خطرات سلامت مرتبط با چاقی دارند، نه برای کسانی که صرفا میخواهند کمی لاغرتر شوند.
همچنین باید تغییرات سبک زندگی، از جمله تغذیه سالم و فعالیت بدنی کافی انجام شود تا به حفظ کاهش وزن کمک شود.
بسیاری معتقدند با توجه به خطر بازگشت وزن، این درمان باید بهصورت بلند مدت در نظر گرفته شود.
افرادی که تلاش کردهاند مصرف تزریقها را قطع کنند آن را اینگونه توصیف میکنند: مثل یک کلید که ناگهان روشن میشود و بلافاصله احساس گرسنگی بر میگردد.
یک زن گفت: «انگار چیزی در ذهنم باز شد و گفت همه چیز را بخور، برو جلو، حق توست چون مدتهاست چیزی نخوردهای.»
دکتر ادم کالینز، متخصص تغذیه از دانشگاه ساری بریتانیا، میگوید نحوه اثر این تزریقها در مغز و بدن میتواند توضیح دهد که چرا پس از قطع مصرف، بازگشت وزن شدیدتر میشود.
این داروها هورمون طبیعیای به نام جیالپییک را تقلید میکنند که گرسنگی را تنظیم میکند.
او توضیح میدهد: «تامین مصنوعی جیالپییک در سطحی چند برابر حالت طبیعی برای مدت طولانی ممکن است باعث شود بدن مقدار کمتری از این هورمون را تولید کند و همچنین حساسیت بدن به اثرات آن کاهش یابد.»
در زمان مصرف دارو مشکلی وجود ندارد، اما بهمحض قطع این اثر، اشتها دیگر مهار نمیشود و پرخوری بسیار محتملتر میشود.
به گفته او، قطع ناگهانی مصرف یک چالش جدی است.
این وضعیت زمانی بدتر میشود که فرد فقط به این دارو تکیه کرده باشد و بدون ایجاد تغییرات غذایی یا رفتاری، اشتها بهطور مصنوعی سرکوب شده باشد، تغییری که در بلند مدت به حفظ وزن کمک نمیکند.
فواید سلامت
بر اساس تازهترین برآوردها، حدود یک میلیون و ششصد هزار بزرگسال در بریتانیا طی سال گذشته از این نوع تزریقها استفاده کردهاند که بیشتر آنها از طریق نسخههای خصوصی بوده است و نه بهصورت رایگان از خدمات سلامت عمومی.
بر اساس نظرسنجیهای ملی انجامشده در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۵، حدود سه میلیون و سیصد هزار نفر دیگر گفتهاند که طی سال آینده علاقهمند به استفاده از تزریقهای لاغری هستند. این یعنی از هر ده بزرگسال، یک نفر یا این تزریقها را امتحان کرده یا تمایل به استفاده از آنها دارد.
میزان استفاده در میان زنان دو برابر مردان بوده و در افراد دهههای چهارم و پنجم زندگی شایعتر است.
پروفسور نوید ستار از دانشگاه گلاسگو گفت این تزریقها میتوانند با کاهش سریع وزن، فواید سلامت بیشتری ایجاد کنند.
او گفت: «ممکن است سبکتر بودن حتی برای دو تا سه سال بهدلیل مصرف کوتاهمدت این داروها بتواند به کند شدن آسیب به مفاصل، قلب و کلیهها کمک کند. برای پاسخ قطعی به این پرسش، پژوهشهای بزرگتر و بلند مدت لازم است.»
نکته مهم این است که ادامه مصرف این داروها طی سه تا چهار سال به افراد اجازه میدهد وزن بهمراتب کمتری را نسبت به حالت معمول حفظ کنند، مزیتی که معمولا در کاهش وزن ناشی از تغییر سبک زندگی دیده نمیشود، زیرا بسیاری از افراد با گذشت زمان دوباره وزن اضافه میکنند.
سخنگوی شرکت الی لی لی، سازنده مونجارو گفت استفاده از داروهای کاهش وزن باید همراه با تغذیه سالم، فعالیت بدنی و پیگیری پزشکی باشد.
