چرا پزشکیان در عکس یادگاری نشست شانگهای نبود؟

حضور نداشتن مسعود پزشکیان، در عکس یادگاری رهبران سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در حاشیه ضیافت شام شب قبل از آغاز رسمی نشست خبرساز شده است. در مراسم خوش‌آمدگویی به میزبانی شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین و همسرش، ولادیمیر پوتین و رجب طیب اردوغان به همراه برخی دیگر از سران دیگر کشورهای عضو حضور داشتند.

برخی خبرنگاران و کاربران شبکه‌های اجتماعی ایران مدعی شدند که رئیس‌جمهور ایران در چین بوده است و چون به این مراسم دعوت نشده، در عکس حضور ندارد.

در پی واکنش‌ها، مدیرکل روابط عمومی نهاد ریاست جمهوری ایران، در گفتگو با خبرنگار صداوسیما، این گفته را رد کرد و گفت اجلاس رسما هنوز آغاز نشده و برنامه پروازی این گونه بوده که «با تاخیر وارد شدیم و برنامه سفر به این گونه نبوده که بخواهیم در این ضیافت شرکت کنیم.»

خبرنگار صدا و سیما در گزارش زنده از لحظه ورود پزشکیان به تیانجین، ساعت را ۸ شب یکشنبه به وقت محلی (۳ بعد از ظهر به وقت تهران) اعلام می‌کند. بسیاری از سران کشورهایی که در این مراسم حضور داشته‌اند ساعت‌ها زودتر وارد تیانجین شده بودند.

تصاویر عکس یادگاری مراسم پیش از ساعت ۸ شب منتشر شده است و گفته‌های دفتر ریاست جمهوری ایران مبنی بر دیرتر رسیدن مسعود پزشکیان به چین را تائید می‌کند.

پس از این واکنش، یک کاربر اصولگرا درباره نحوه برنامه‌ریزی سفر، با تمجید ازرئیس‌جمهور و «مکتبی و انقلابی» خواندن او گفت «علی‌الظاهر عدم حضور رئیس جمهور در تصویر سران شانگهای بخاطر سرو مشروبات الکلی در ضیافت قبل از عکس بوده و ایشان به دلیل رعایت شرع با تاخیر به آنجا رفتند.»

مطرح شدن بحث سرو الکل، این توییت را بحث‌برانگیز کرد. در واکنش، برخی تاثیر سرو الکل در سفرهای رسمی ایران را نابجا دانسته و بعضی دیگر نیز با اشاره به حضور سران مسلمان کشورهای دیگر مانند رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه و همسرش از چنین تصمیمی انتقاد کردند.

از خامنه‌ای تا رئیسی، دردسرهای جام شراب در ضیافت‌‌های رسمی برای رئیس جمهورهای ایران

اما سرو الکل در نشست سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای قبلا هم در ایران جنجال به پا کرده بود.

یک خبرنگار ترکیه‌ای، عکسی از یک نشست در شهریورماه ۱۴۰۱ در سمرقند ازبکستان منتشر کرد که نشان می‌داد ابراهیم رئیسی در کنار همتایانش بر سر میزی نشسته که روی آن جام‌های شراب دیده می‌شود. این اتفاق که همزمان با کشته شدن مهسا امینی رخ داد، واکنش رسانه‌ها و کاربران شبکه‌های اجتماعی را در پی داشت.

عبدالرضا داوری، مشاور پیشین محمود احمدی‌نژاد، با اشاره به کشته شدن مهسا امینی در این باره نوشت: «دقیقا در همان زمانی که نیروی انتظامی یک دختر جوان را به خاطر "توجیه" درباره چند تار مو به دیار باقی می‌فرستاد، آقای رئیسی، در حاشیه اجلاس شانگهای و طی فعلی حرام و خلاف شرع، بر سر میزی نشست که در آن گیلاس‌های حاوی "مشروبات الکلی" سرو شده است!»

در پاسخ به این واکنش‌ها، حمید نیرآبادی، سفیر وقت ایران در ازبکستان با تاکید بر اینکه این عکس مربوط به ضیافت رسمی نبوده گفت عکس در «گوشه راهرو» محل اجلاس و پیش از برگزاری مراسم درختکاری گرفته شده است و رئیس‌جمهور به جمعی که قبلا سر میز نشسته بوده‌اند ملحق شده بود.

آقای نیرآبادی اما به این موضوع اذعان کرد که میزبان درخواست ایران برای «رعایت پروتکل‌های جمهوری اسلامی» را نپذیرفته است.

او در توییتر نوشت: «طبق روال همیشگی در سفر به دیگر کشورها، در جریان برگزاری اجلاس شانگهای در سمرقند نیز طی یادداشت رسمی به وزارت خارجه ازبکستان اعلام کرده بودیم که شرکت در ضیافت سران، منوط به رعایت پروتکل‌های جمهوری اسلامی ایران است که به دلیل عدم رعایت آن، ریاست محترم جمهور در دو ضیافت برنامه ریزی شده برای سران شانگهای شرکت نکردند»

به گفته او رئیس‌جمهور ازبکستان برای آقای رئیسی «ضیافت شام اختصاصی بر طبق موازین اعلام شده برگزار کرد.»

برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی می‌گویند اتفاقی که برای ابراهیم رئیسی افتاد باعث شد مسعود پزشکیان «با تاخیر» وارد چین شود.

پیش از آن نیز در دیدارهای روسای جمهور پیشین، محمد خاتمی و حسن روحانی، فرانسه درخواست ایران برای حذف شراب و گوشت حلال را رد کرده بود و دیدارها بدون نهار و شام رسمی انجام شدند.

در این موارد معمولا کاخ الیزه رسما دلیل لغو ضیافت را اعلام نمی‌کرد و رسانه‌های فرانسوی به نقل از منابع فرانسوی خبر می‌دادند.

اما نخستین جنجال که اکبر هاشمی رفسنجانی نیز در خاطراتش به آن اشاره کرده، مربوط به دی ماه ۱۳۶۴ و دوران ریاست جمهوری آیت الله خامنه‌ای است.

او دعوت مراسم ضیافت رابرت موگابه، رئیس‌جمهور وقت زیمبابوه، را به دلیل سرو شراب نپذیرفت و در نماز جمعه سال ۶۴ پشت تریبون گفت: «به ما گفتند شما بیایید شراب نخورید، گفتیم جایی که دیگری هم شراب می‌خورد مست می‌شود ما شرکت نمی‌کنیم.» آقای خامنه‌ای در واکنش به انتقاد جامعه جهانی گفت: «ما به عنوان یک کشور مسلمان افتخار می‌کنیم در مجلسی که اختلاط و آمیزش نامناسب زن هست، شراب هست و موزیک‌های لهو و لعب هست شرکت نکنیم.»

یکی دیگر از «پروتکل‌های جنجال برانگیز» برای دیدارهای رسمی سران حکومت ایران، دست ندادن با زنان در دیدارهاست.

در یک رویداد جنجال‌برانگیز دیگر، عکسی که از دلداری محمود احمدی نژاد به مادر هوگو چاوز در مراسم خاکسپاری‌ او در کاراکاس منتشر شد به حملات اصولگرایان به او منجر شد.

وزیرخارجه وقت ایران در آن زمان به «آغوش کشیدن» مادر چاوز را تکذیب کرد و گفت رئیس‌جمهور «به عرف معمول به نشانه اینکه ما دست نمی‌دهیم دست روی دست گذاشته بود.»