آکیرو اندو محقق پیشگام در کشف استاتین‌ها در سن ۹۰ سالگی درگذشت

پروفسور آکیرا اندو

منبع تصویر، AFP

    • نویسنده, میشل رابرتس
    • شغل, ادیتور اخبار بهداشتی بخش دیجیتال

آکیرا اِندو دانشمند ژاپنی که تحقیقات بی‌سابقه او به ایجاد داروهای موسوم به استاتین‌ها که جان میلیون‌ها نفر را نجات داده است منجر شد در سن ۹۰ سالگی درگذشته است.

تحقیقات مهم پروفسور اِندو با کشف پنیسیلین مقایسه شده است.

گفته می‌شود که این بیوشیمیدان با الهام از الکساندر فلمینگ - کاشف پنیسیلین - تشویق شد برای کشف داروهای جدید به روی کپک یا قارچ‌ها تحقیق کنید.

پروفسور اندو در سال ۱۹۷۳ اولین ترکیب پایین‌آورنده کلسترول که به کاهش خطر بیماری قلبی و سکته مغزی کمک می‌کرد را کشف کرد.

پروفسور برایان ویلیامز، مسئول ارشد علمی و پزشکی در بنیاد قلب بریتانیا، او را «یک دانشمند فوق‌العاده» توصیف کرد.

او به بی‌بی‌سی گفت: «این واقعا پیش‌درآمد توسعه داروهای استاتین بود. این‌ دسته از داروها پیشگیری از بیماری قلبی و سکته مغزی را کاملا دگرگون کرده‌اند.»

«در چند سال اخیر معالجات خیلی کمی در علم پزشکی کشف شده که چنین تاثیر چشمگیری داشته باشد.»

با این حال پروفسور اندو برخلاف دکتر الکساندر فلمینگ برنده جایزه نوبل نشد.

پروفسور ویلیامز می‌گوید: «عجیب است که مردی که فرآیند درک چگونگی مقابله با مشکل کلسترول را شروع کرد و معالجه‌ای یافت که جان میلیون‌ها میلیون نفر را نجات داد و به آنها سود رساند هرگز این جایزه را نبرد.»

«به نظر من مایه تاسف است.»

پزشکان اکنون به طور منظم استاتین‌ها را برای کسانی که دچار حمله قلبی شده‌اند و کسانی که در معرض خطر بیماری قلبی یا سکته مغزی هستند تجویز می‌کنند.

کلسترول یک نوع ماده چرب است که عمدتا در کبد تولید و توسط خون منتقل می‌شود.

ما برای حفظ سلامتی به مقداری کلسترول نیاز داریم، اما مقدار زیادی کلسترول «بد» می‌تواند سرخرگ‌ها را مسدود کند و مانع جریان خون شود. سرخرگ خون را از قلب به سایر اندام‌ها می‌ساند.

استاتین‌ها به کاهش کلسترول «بد» در خون کمک می‌کنند و مانع انباشته شدن چربی در رگ‌ها می‌شوند.

سال‌ها مطالعه

پروفسور اندو در سال ۱۹۳۳ در مناطق روستایی ژاپن به دنیا آمد و در دانشگاه توکوهو بیوشیمی خواند.

زمانی که در سال ۱۹۷۳ مشغول کار برای شرکت داروسازی سانکی‌یو بود به کشف بزرگ خود رسید.

او قبل از یافتن قارچی که کلسترول را پایین می‌آورد، برای سال‌ها مشغول مطالعه به روی هزاران قارچ بود.

اولین تلاش‌ها برای بهره‌برداری از آن نشان داد که بیش از حد برای بیماران سمی خواهد بود. بعد از آن سایر شرکت‌های داروسازی شروع به جستجو برای یافتن ترکیب‌های مشابه کردند.

و بالاخره در سپتامبر ۱۹۸۷ اولین استاتین - لوواستاتین - برای استفاده کلینیکی در آمریکا تایید شد.

قارچ باعث ظهور برخی از مهمترین داروها شده است که معروفترین آنها آنتی‌بیوتیک پنیسیلین است.

این دارو به طور تصادفی در سال ۱۹۲۸ توسط دکتر فلمینگ کشف شد، زمانی که از تعطیلات بازگشت تا شاهد رشد کپک در یک دیش آزمایشگاهی حاوی باکتری باشد. او متوجه شد که کپک ماده‌ای شیمیایی تولید کرده است که ظاهرا مانع رشد باکتری‌ها می‌شود. این ماده به پنیسیلین معروف شد.

به همین شکل، سیکلوسپورین که از قارچ مشتق شده باعث انقلابی در داروهای پیوند عضو از زمان کشف آن در دهه ۱۹۷۰ شده است. این دارو به جلوگیری از دفع اندام اهدایی توسط بدن کمک می‌کند.