گاردین: مشاور امنیت ملی بریتانیا معتقد بود پیشنهاد هستهای ایران میتوانست از جنگ جلوگیری کند
منبع تصویر، Reuters
روزنامه بریتانیایی گاردین نوشت که مشاور امنیت ملی این کشور معتقد است پیشنهادهای ایران در آخرین دور مذاکرات هستهای با آمریکا به قدری «قابل توجه» بوده که میتوانسته از وقوع جنگ جلوگیری کند.
بر اساس این گزارش، جاناتان پاول، مشاور امنیت ملی دولت بریتانیا در دور پایانی مذاکرات هستهای ایران و آمریکا حضور داشته است و در آن دور، مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی پیشنهادهایی را روی میز گذاشتهاند که از دید این مقام ارشد بریتانیایی «غافلگیرکننده» بوده است.
آخرین دور مذاکرات هستهای میان نمایندگان ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران روز هفتم اسفند برابر با ۲۶ فوریه در ژنو برگزار شد و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران پس از پایان گفتگوها از حصول «پیشرفتهای خوب» گفت و تاکید کرده بود که طرفین وارد «بررسی جدی عناصر یک توافق» شدهاند. همچنین طرفین دور بعدی گفتگوهای خود را در وین تنظیم کرده بودند.
با وجود اظهارات آقای عراقچی، ایالات متحده و اسرائيل، دو روز بعد در حملاتی گسترده به ایران، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، را کشتند و جنگ آغاز شد.
در آخرین دور مذاکرات هستهای میان نمایندگان ایران و آمریکا، استیو ویتکاف، نماینده ویژه دولت آمریکا، و جرد کوشنر، داماد رئيس جمهور آمریکا از رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی دعوت کرده بودند تا نقش کارشناسی فنی را ایفا کند.
این نخستین بار است که گزارشهایی در خصوص حضور مقام ارشد بریتانیایی در این مذاکرات منتشر شده است. گاردین گزارش داده که حضور آقای پاول در آن گفتگوها و اطلاع نزدیک او از روند مذاکرات، توسط سه منبع تایید شده است.
منبع تصویر، Reuters
یکی از این منابع به گاردین گفته است که پاول در ژنو حضور داشته و نقش مشاور را ایفا میکرده است. این حضور مشاور امنیت ملی بریتانیا با نگرانیهایی که درباره سطح تخصص تیم آمریکایی در مذاکرات وجود داشته، مرتبط بوده است.
بر اساس گزارش این روزنامه، یک کارشناس از دفتر کابینه بریتانیا هم همراه با پاول در ژنو حاضر بوده است.
یک دیپلمات غربی که مشخصات او اعلام نشد، در خصوص دیدگاه پاول به گاردین گفت: «جاناتان معتقد بود که امکان رسیدن به یک توافق وجود دارد اما ایران در خصوص موضوعاتی به ویژه در ارتباط به بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی از سایتهای هستهای آمادگی کامل را نداشت.»
یک مقام پیشین هم که از جزئيات مذاکرات بین ایران و ایالات متحده، مطلع بوده گفته است که «تیم آمریکایی هیچ تیم فنی مستقلی همراه نداشته و از رافائل گروسی به عنوان کارشناس استفاده میکرده است؛ این در حالی است که مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی چنین وظیفهای نداشته است.»
او همچنین با اشاره به اینکه «تیم بریتانیایی از پیشنهادات ایرانیها شگفت زده شده بودند»، میافزاید: «البته پیشنهاد یک توافق کامل نبود، اما نشان میداد که پیشرفتها حاصل شده است. ضمن اینکه احتمالا آخرین پیشنهاد ایران هم محسوب نمیشد و انتظار میرود، مذاکرات در وین ادامه یابد.»
استیو ویتکاف و جرد کوشنر، همزمان با مذاکرات بر سر برنامه هستهای ایران، گفتگوها برای پایان جنگ با اوکراین را هم رهبری میکردند؛ مذاکراتی که در همان روز و در همان شهر ژنو برگزار شد. رویکردی که انتقادات در خصوص عدم تمرکز و اشراف تیم آمریکایی بر هر دو موضوع را به همراه داشت.
بعد از پایان مذاکرات ایران و آمریکا در روز ۲۶ فوریه، قرار شده بود تا روز دوم مارس، گفتگوها در وین، پایتخت اتریش، پی گرفته شود اما این اتفاق هرگز رخ نداد. چرا که آمریکا و اسرائیل دو روز پس از آن حملات گسترده خود را آغاز کردند.
حضور پاول در این مذاکرات، و همچنین در نشستهای قبلی در ژنو، تا حدی توضیح میدهد چرا دولت بریتانیا تمایلی به حمایت صریح از حمله آمریکا به ایران نداشت، موضوعی که روابط لندن و واشنگتن را تحت تاثیر قرار داده است.
بریتانیا معتقد بود هیچ شواهد قانعکنندهای از تهدید قریبالوقوع حمله موشکی ایران به اروپا یا دستیابی فوری تهران به سلاح هستهای وجود ندارد.
دونالد ترامپ، روز دوشنبه ۱۶ مارس، در اظهاراتی از سیاست بریتانیا در قبال جنگ با ایران انتقاد کرد و افزود که این کشور باید «با اشتیاق» در تلاشها برای بازگشایی تنگه هرکز مشارکت کند. او همچنین در یک نشست خبری در همان روز، با اشاره به اینکه «برخی کشورها او را ناامید کردهاند» مشخصا از بریتانیا نام برد.
اظهارات ترامپ پس از آن مطرح شد که کییر استارمر، نخست وزیر بریتانیا، اعلام کرده بود که لندن با متحدان خود روی یک «طرح جمعی و قابل اجرا» برای بازگشایی تنگه هرمز کار میکند.
آقای استارمر، پیشتر در مجلس عوام بریتانیا اذعان کرد که در خصوص جنگ با ایران با آمریکا «اختلاف نظر» دارد و تاکید کرد که «به تغییر رژیم در ایران از طریق حملات هوایی باور ندارد.»
دفتر نخست وزیری بریتانیا تاکنون در خصوص حضور پاول در مذاکرات ژنو و یا ارزیابی او از این روند اظهار نظر نکرده است.
