ترامپ در مورد جنگ اسرائیل و ایران چه گزینه‌هایی دارد؟

اظهارات دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در مورد درگیری اسرائیل و ایران بین حمایت کامل از حملات اسرائیل تا فاصله گرفتن شدید از آن و بازگشت دوباره به موضع قبلی در نوسان بوده است.

ابهام در مواضع ترامپ با تشدید درگیری‌ها – و در نتیجه ترک نشست رهبران گروه ۷ در کانادا - به حس عدم اطمینان در مورد دیدگاه واقعی او افزوده است. او در مورد دلیل این اقدام صرفا گفت در بازگشت به واشنگتن «کارهای بزرگی» برای انجام دارد.

کاخ سفید اعلام کرد که تصمیم رئیس جمهور به ترک نشست کانادا به «آنچه در خاورمیانه در جریان است» ارتباط دارد اما خود ترامپ در حسابش در شبکه تروث سوشال نوشت که این تصمیم به «تلاش برای آتش‌بس» مربوط نیست.

پیش از این، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، گفته بود که حملات علیه ایران «در هماهنگی کامل» با ایالات متحده صورت گرفته است.

بنابراین چه عواملی بر موضعگیری ترامپ تاثیر دارند و مهمتر از آن، گزینه‌های او در حال حاضر چیست؟

۱. تسلیم در برابر فشار نتانیاهو و تشدید تنش‌ها

در حالیکه موشک‌های اسرائیلی روز پنجشنبه به تهران اصابت کردند، ترامپ رهبران ایران رابه حملات «ویرانگر» از سوی متحد اسرائیلی خود تهدید کرد در حالیکه اسرائیل به بمب‌های آمریکایی مجهز شده است.

ما از هدف نهایی ترامپ آگاهی داریم و می‌دانیم که او هم مانند نتانیاهو، تاکید دارد که ایران نمی‌تواند بمب هسته‌ای داشته باشد. نکته مهم این است که او گفته است گزینه مورد نظرش (برخلاف نتانیاهو) رسیدن به این هدف از طریق توافق بین ایالات متحده و ایران است (مسیری که منعکس کننده تصور دلخواهش از خود به عنوان معامله‌گر ماهر در سطح جهانی است.)

اما او در مورد چگونگی رسیدن به این هدف دودل بوده است. او گاهی به تهدید به زور متوسل شده و گاهی اوقات مسیر دیپلماسی را پیش برده است. ترامپ هفته گذشته و همزمان با آغاز عملیات اسرائیل علیه ایران گفت که این حمله یا به حصول توافق با ایران کمک می‌کند یا آن را «از میان می‌برد.»

گاه هواداران دونالد ترامپ پس از یک واقعه به خصوص غیرقابل پیش‌بینی بودن او را به عنوان یک استراتژی تصویر می‌کنند - نظریه‌ای که به آن عنوان «مرد دیوانه» در روابط خارجی داده‌اند. این نظریه که قبلا از آن برای توصیف تاکتیک‌های مذاکره ترامپ استفاده شده، معتقد است که قطعی نبودن یا غیرقابل پیش‌بینی بودن عمدی او در زمینه تشدید یا عدم تشدید تنش باعث شده است که دشمنان (و در مورد ترامپ، حتی متحدان) آمریکا مجبور به پذیرش نظر او شوند. این تاکتیک البته به برخی از رویه‌های ریچارد نیکسون، رئیس جمهوری اسبق آمریکا، در دوران جنگ سرد هم نسبت داده شده است.

برخی از مشاوران و هواداران ترامپ، در مورد رویکرد او در قبال ایران، از ابزار «فشار حداکثری» در نظریه مرد دیوانه حمایت می‌کنند. آنها فکر می‌کنند که تهدیدهای او در نهایت به نتیجه خواهند رسید زیرا، به گفته آنها، ایران در مورد مذاکره جدی نیست (حتی اگر ایران در سال ۲۰۱۵ توافق هسته‌ای را با آمریکا به رهبری اوباما قبول کرد، توافقی که ترامپ بعدا از آن خارج شد.)

نتانیاهو به طور مداوم بر ترامپ فشار وارد کرده است تا به جای مسیر دیپلماسی، مسیر نظامی را در پیش بگیرد و رئیس جمهور آمریکا - علیرغم ابراز تمایل مکررش برای کسب جایزه صلح نوبل - ممکن است در نهایت به نیاز به اجرای تهدیدهای خصمانه خود علیه رهبری حکومت در تهران پی ببرد.

اسرائیل همچنین ممکن است در پشت صحنه برای دخالت آمریکا، به زعم خود، برای پایان دادن به ماجرا، فشار بیشتری وارد کند. ایالات متحده بمب‌های سنگرشکن دارد که اسرائیل معتقد است می‌توانند سایت غنی‌سازی اورانیوم زیرزمینی ایران در فردو را نابود کند.

با تشدید درگیری‌ها، فشار بر ترامپ از سوی اردوگاه تندرو جمهوری‌خواهان در کنگره نیز افزایش می‌یابد که مدت‌هاست خواستار تغییر رژیم در ایران هستند.

ترامپ همچنین این استدلال را هم در نظر خواهد گرفت که می‌تواند حکومت ایران را در شرایطی ضعیف‌تر مجبور به مذاکره کند. اما واقعیت این است که ایرانی‌ها از قبل از حمله بر سر میز مذاکره حضور داشتند، زیرا قرار بود دور ششم مذاکرات با استیو ویتکوف، فرستاده ترامپ، روز یکشنبه در عمان برگزار شود.

این مذاکرات اکنون متوقف شده است.

۲. حد وسط و حفظ مسیر

تاکنون، ترامپ تأکید کرده است که ایالات متحده در عملیات نظامی اسرائیل دخالتی ندارد.

تشدید تنش با خطرات قابل توجه و بالقوه تعیین‌کننده‌ای برای ترامپ همراه است. ناوشکن‌های نیروی دریایی آمریکا و سامانه‌های موشک زمینی در حال حاضر به دفاع از اسرائیل در برابر عملیات انتقامجویانه ایران به اسرائیل کمک می‌کنند.

برخی از مشاوران ترامپ در شورای امنیت ملی احتمالا نسبت به هر کاری که بتواند بر شدت حملات اسرائیل به ایران در روزهای آینده بیفزاید هشدار خواهند داد، به ویژه اینکه تعدادی از موشک‌های پرتاب شده از ایران از خطوط دفاع ضدموشکی اسرائیل-آمریکا عبور کرده و تلفاتی هم برجای گذاشته‌اند.

نتانیاهو اکنون استدلال می‌کند که هدف قرار دادن علی خامنه‌ای، رهبر ایران، باعث خاتمه دادن و نه تشدید این درگیری خواهد شد.

اما یک مقام ناشناس آمریکایی در آخر هفته به برخی از رسانه‌های خبری اطلاع داد که ترامپ به صراحت اعلام کرده که با چنین اقدامی مخالف است.

۳. گوش دادن به خواسته‌های جنبش ماگا و کنار کشیدن

یکی از عوامل سیاسی مهمی که ذهن ترامپ را درگیر کرده، حمایت داخلی از اوست.

اکثر جمهوری‌خواهان کنگره هنوز هم قاطعانه از اسرائیل، از جمله ادامه تامین تسلیحات آمریکایی برای این کشور، و بسیاری از آنها به طور شفاهی از حملات اسرائیل به ایران حمایت کرده‌اند.

اما صداهای کلیدی در جنبش ماگا (عظمت را به آمریکا بازگردانیم) وجود دارد که این حمایت سنتی «آهنین» از اسرائیل را رد می‌کنند.

در طول چند روز گذشته، آنها پرسیده‌اند که با توجه به وعده سیاست خارجی «اول آمریکا» ترامپ، چرا ایالات متحده باید در معرض خطر کشیده شدن به جنگ خاورمیانه قرار گیرد.

تاکر کارلسون، روزنامه‌نگار طرفدار ترامپ، روز جمعه انتقاد تندی کرد و گفت که ادعاهای دولت مبنی بر عدم دخالت درست نیست و ایالات متحده باید «اسرائیل را کنار بگذارد.»

او اظهار داشت که آقای نتانیاهو «و دولت جنگ‌طلب او» به گونه‌ای عمل می‌کنند که نیروهای آمریکایی را به نمایندگی از او به جنگ بکشانند.

کارلسون نوشت: «مشارکت در این جنگ، به منزله‌ نشان دادن انگشت توهین به میلیون‌ها رأی‌دهنده‌ای خواهد بود که به امید ایجاد دولتی که سرانجام ایالات متحده را در اولویت قرار دهد، رأی خود را به صندوق انداختند.»

مارجوری تیلور گرین، نماینده‌ی وفادار به ترامپ در کنگره ایالات متحده، در حساب X نوشت: «هر کسی که از دخالت کامل ایالات متحده در جنگ اسرائیل و ایران دم می‌زند، طرفدار شعار اول آمریکا نیست.»

این اظهارات نشان‌دهنده آسیب‌پذیری قابل توجهی برای ترامپ است.

این وضعیت فشار بر او را برای ایجاد فاصله بین تهاجم اسرائیل و موضعگیری آمریکا را افزایش می‌دهد و نشانه‌هایی وجود دارد که حداقل در ملاء عام، او موضعی حاکی از واکنش به آن نشان داده است.

بحث در اردوی ماگا با انتشار پستی از او در رسانه‌های اجتماعی در مورد پیوستنش به پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، برای درخواست پایان جنگ همزمان شد. تا روز یکشنبه، او گفت که ایران و اسرائیل باید به توافق برسند و افزود: «ایالات متحده هیچ ارتباطی با حمله به ایران نداشت.»

ایران پیش از این تهدید کرده بود که اگر آمریکا به دفاع از اسرائیل کمک کند، همانطور که اکنون کمک می‌کند، به پایگاه‌های آمریکا در منطقه حمله خواهد کرد.

خطر هرگونه تلفات آمریکایی احتمالا باعث می‌شود که موضع جنبش ماگا که خواهان در پیش گرفتن سیاست انزواطلبی است رشد چشمگیری پیدا کند و این به نوبه خود به طور بالقوه فشار بر ترامپ را برای عقب‌ نشستن و ترغیب آقای نتانیاهو برای پایان دادن سریع‌تر به این جنگ افزایش دهد.