یونیسف می‌گوید برای اولین بار در دنیا، تعداد کودکان چاق از کودکان کم‌وزن بیشتر شده است

پسر بچه‌ای با اضافه وزن، متر نواری دور کمرش نگه داشته است

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، چاقی در میان کودکان و جوانان اکنون تبدیل به مشکل جهانی شده است
    • نویسنده, دومنیک هیوز
    • شغل, بی‌بی‌سی

یونیسف بر مبنای یک پژوهش گسترده اعلام کرد برای اولین بار در جهان تعداد کودکان چاق از کودکان کم‌وزن بیشتر شده است.

نزدیک به یک کودک از هر پنج کودک بین ۵ تا ۱۹ سال یعنی ۱۸۸ میلیون کودک و نوجوان اکنون دچار چاقی هستند.

پژوهشگران دلیل آن را تغییر رژیم‌های غذایی مرسوم و روی آوردن به استفاده از غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده می‌دانند که کمابیش ارزان و سرشار از کالری هستند.

یونیسف، صندوق کودکان سازمان ملل متحد، دولت‌ها را تشویق می‌کند تا در مورد برچسب‌گذاری و نظارت بر فروش مواد غذایی اقدام کنند و اجازه ندهند صنایع تولیدی مواد غذایی فوق‌فرآوری‌شده در تعیین سیاست‌های غذایی نقش داشته باشند.

اضافه وزن و سوء تغذیه

وقتی کارشناسان بهداشتی به کودکان دچار سوءتغذیه و تغذیه ناسالم اشاره می‌کنند اغلب منظور کودکان دچار کمبود وزن هستند.

اما دیگر چنین نیست، این مفهوم اکنون به اثر چاقی بر سلامت و رشد و پرورش کودکان هم اطلاق می‌شود. حتی در کشور‌های فقیر‌تر هم این موضوع باعث نگرانی شده است.

کودکان اگر به طور شاخصی وزن بیشتری نسبت به وزن سالم متناسب با سن و جنس و قد خود داشته باشند چاق محسوب می‌شوند.

چاقی شکل شدید اضافه وزن است و باعث خطر بروز دیابت نوع ۲، بیماری‌های قلبی‌عروقی و برخی سرطان‌ها در طول زندگی خواهد شد.

کودکی از یک لوله آبی بلند که حاوی مایعی شبیه یخ در بهشت است، جرعه جرعه می‌نوشد. او یک تی‌شرت نارنجی روشن و عینک مشکی به چشم دارد.

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، پژوهشگران می‌گویند غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده عامل افزایش چاقی در میان کودکان است

در زمان کودکی تغذیه سالم از جمله میوه و سبزیجات و پروتئین فراوان نقش حیاتی در رشد، تکامل شناختی و سلامت روانی کودکان ایفا می‌کند.

اما بسیاری از رژیم‌های غذایی مرسوم اکنون جای خود را به غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده داده‌اند که اغلب سرشار از شکر، نشاسته، نمک، چربی‌های ناسالم و افزودنی‌ها هستند.

کاترین راسل، مدیر اجرایی صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) می‌گوید نباید چالش‌های موجود که بر اثر چاقی به وجود می‌آید دست کم گرفته شوند.

«وقتی از تغذیه ناسالم صحبت می‌کنیم دیگر منظورمان کودکان کم‌وزن نیست. چاقی نگرانی فزاینده‌ای است که بر سلامت و رشد و پرورش کودکان تأثیر می‌گذارد».

از هر ۱۰ کودک یکی چاق است

سوء تغذیه که می‌تواند خود را به صورت لاغری مفرط و کوتاهی قد نشان دهد همچنان یک مشکل مهم در کودکان زیر پنج سال در بسیاری از کشورهای با درآمد کم و متوسط ​​است.

اما تازه‌ترین داده‌های یونیسف، مطالعه‌ای که بر اساس داده‌های بیش از ۱۹۰ کشور انجام شده است نشان می‌دهد تعداد کودکان ۵ تا ۱۰ ساله با کمبود وزن از سال ۲۰۰۰ کاهش پیدا کرده است و از نزدیک به ۱۳ درصد به ۹/۲ درصد رسیده است.

هرچند میزان چاقی از ۳٪ به ۹/۴ درصد رسیده است یعنی اکنون از هر ۱۰ کودک در جهان یکی چاق است.

تعداد کودکانی که اضافه وزن دارند که شامل کودکان چاق هم می‌شود چنان افزایش پیدا کرده است که از هر پنج کودک در سن مدرسه و نوجوانی یک کودک چاق است.

پژوهش برآورد می‌کند که حدود ۳۹۱ میلیون کودک در سراسر جهان اضافه وزن دارند.

اکنون چاقی در سراسر جهان به جز جنوب صحرای آفریقا و جنوب آسیا بیش از کمبود وزن در کودکان است.

بچه‌ها با کاسه‌های در دست، در صف ایستاده‌اند و منتظر غذا هستند. بعضی از آنها پابرهنه هستند و روی زمین گِلی ایستاده‌اند.

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، کودکان کم‌وزن دیگر اکثریت کودکان دچار تغذیه ناسالم و سوءتغذیه را تشکیل نمی‌دهند

بالاترین میزان چاقی در میان کودکان و جوانان در برخی جزایر اقیانوس آرام از جمله نیووی (۳۸٪) ، جزایر کوک (۳۷٪) و نائورو (۳۳٪) مشاهده می‌شود.

بسیاری از کشور‌های پر‌درآمد هم با مشکل چاقی کودکان رو‌به‌رو هستند. در شیلی ۲۷٪ ، در آمریکا ۲۱٪ و در امارات متحده عربی ۲۱٪ از کودکان ۵ تا ۱۹ ساله چاق هستند.

در سراسر جهان و مناطق مختلف اضافه وزن بیشتر در میان پسران تمام گروه‌های سنی مشاهده می‌شود اما در میان نوجوانان گروه سنی ۱۵ تا ۱۹ سال اضافه وزن بیشتر در میان دختران دیده می‌شود.

کاترین راسل، مدیر اجرایی صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) می‌گوید:«در بسیاری از کشور‌ها شاهد بار مضاعف سوء تغذیه در رشد بازمانده و چاقی هستیم.»

«این مشکل نیاز به مداخله هدفمند دارد. برای رشد و پرورش کودکان مواد مغذی و غذا با هزینه معقول باید در دسترس هر کودک باشد. ما نیاز فوری به سیاست‌هایی داریم که از والدین و مراقبان کودکان در جهت دسترسی به مواد غذایی سالم برای فرزندان‌شان حمایت کند».

فراخوان برای اقدام

پژوهش یونیسف در چنگدو چین، اندونزی، فیلیپین و تایلند نشان داده است که از هر ۱۰ نوجوان ۹ نفر مواد غذایی خود را از سوپر‌مارکت یا فروشگاه تهیه می‌کند و اغلب میان‌وعده‌های شیرین و شور مانند شیرینی و شکلات، بیسکوئیت و چیپس و بستنی می‌خرند.

پژوهش دریافته است که در تانزانیا و زیمبابوه مواد غذایی فوق‌فرآوری‌شده و نوشیدنی‌های صنعتی محصولات خود را به طور مستقیم به فروشگاه‌های مواد خوراکی مدارس عرضه می‌کنند و مراسم و جشن‌های مدارس با محصولات مارک‌دار این مواد غذایی اجرا می‌شود و به این ترتیب حضور خود را در مدارس تثبیت کرده‌اند.

بنا به این گزارش کودکان و نوجوانان در کشور‌های جنگ‌زده و دچار بحران به‌شدت در معرض مصرف مواد غذایی ناسالم هستند.

به طور کلی، ۶۸٪ از کودکان و نوجوانان در چنین کشور‌‌هایی در معرض تبلیغات برای این خوراکی‌ها قرار دارند که بیشترین میزان آن در عراق (۸۲٪)، لبنان (۸۱٪) و اوکراین (۸۴٪) است.

یونیسف هشدار می‌دهد که اثرات بهداشتی و هزینه‌های اقتصادی عدم اقدام در این زمینه می‌تواند بسیار کلان باشد.

این گزارش برآورد می‌کند که تا سال ۲۰۳۵ تأثیر اقتصادی جهانی اضافه وزن و چاقی از مرز سالانه ۴ تریلیون دلار خواهد گذشت.

یونیسف، صندوق کودکان سازمان ملل متحد از دولت‌ها می‌خواهد تا در مورد برچسب‌گذاری و نظارت بر فروش مواد غذایی اقدام کنند و اجازه ندهند صنایع تولیدی مواد غذایی فوق‌فرآوری‌شده در تعیین سیاست‌های غذایی نقش داشته باشند.