ترامپ: جنگ غزه تمام شد
منبع تصویر، Reuters
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، عصر یکشنبه و در حالی که سوار هواپیما برای سفر به خاورمیانه بود گفت از نظر او «جنگ تمام شده» است. این در حالی است که در اسرائیل صدها نفر در میدان گروگانهای تلآویو تصمیم گرفتهاند تا صبح منتظر آزادی ۲۰ گروگان زنده مانده بمانند و همزمان دهها رهبر جهان عازم شرمالشیخ مصر شدهاند تا روز دوشنبه شاهد امضای توافق آتشبس در غزه با حضور دونالد ترامپ و به میزبانی عبدالفتاح سیسی باشند. در همین حال، مسعود پزشکیان و عباس عراقچی دعوت رئیسجمهور مصر برای سفر به شرم الشیخ را رد کردهاند.
آقای ترامپ شامگاه یکشنبه در هواپیمای اختصاصی رئیس جمهور آمریکا - ایرفورس وان - به خبرنگاران گفت از نظر او آتشبس پابرجا خواهد ماند و «هیئت صلح» بهسرعت برای غزه تشکیل میشود؛ جایی که به گفته او «شبیه یک منطقه مسکونی مخروبه شده است».
آقای ترامپ همچنین از نقش بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و قطر، یکی از میانجیها، تمجید کرد.
قطر به همراه مصر و ترکیه میانجیگری مذاکرات غیرمستقیم میان حماس و اسرائیل را بر عهده داشتند که در نهایت روز جمعه با توافق دو طرف بر سر فاز نخست آن حاصل شد.
منبع تصویر، Getty Images
شمارش معکوس تا مهلت آزادی گروگانها
مهلت حماس برای آزادی تمام گروگانهای باقیمانده در غزه ظهر دوشنبه به وقت محلی به پایان میرسد.
آقای ترامپ قرار است بعدازظهر دوشنبه به مصر سفر کند تا در نشستی بینالمللی برای پایان دادن به جنگ شرکت کند.
این جنگ پس از حملات حماس به جنوب اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد که طی آن حدود ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر گروگان گرفته شدند.
در مقابل، وزارت بهداشت غزه (تحت کنترل حماس) میگوید طی این جنگ دوساله تاکنون بیش از ۶۷ هزار فلسطینی در حملات نظامی اسرائیل کشته شدهاند که بیش از ۱۸ هزار نفر آنان کودک بودهاند.
جزئیات آتشبس و طرح صلح چیست؟
آتشبس از صبح جمعه و پس از توافق حماس و اسرائیل بر سر فاز اول آن اعلام شد؛ طرحی ۲۰ مادهای که با میانجیگری دونالد ترامپ تنظیم شده و قطر، مصر و ترکیه در مذاکرات آن میانجیگری کردند.
گفته میشود ۲۰ نفر از گروگانهای اسرائیلی هنوز زنده هستند و حماس همچنین قرار است بقایای اجساد تا ۲۸ گروگان جان باخته را تحویل دهد.
در مقابل، اسرائیل باید حدود ۲۵۰ زندانی فلسطینی و ۱۷۰۰ فلسطینی بازداشت شده از غزه را آزاد کند و ورود کمکهای انساندوستانه به نوار غزه افزایش یابد.
یک سخنگوی دولت اسرائیل گفت این افراد پس از ورود گروگانهای زنده به خاک اسرائیل، آزاد خواهند شد.
آقای ترامپ غروب یکشنبه به خبرنگاران گفت این آتشبس «پابرجا خواهد ماند» و افزود: «همه خوشحالاند و فکر میکنم همینطور باقی بماند.»
روز شنبه صدها هزار اسرائیلی در تجمعی در تلآویو شرکت کردند و شعارهای قدردانی از رئیسجمهور آمریکا سر دادند.
چالشهای فازهای بعدی توافق
بسیاری از جزئیات فازهای بعدی طرح صلح غزه همچنان محل اختلاف است؛ از جمله نوع حاکمیت در غزه، میزان خروج نیروهای اسرائیلی از این نواره باریک ساحلی و خلع سلاح حماس.
آقای ترامپ روز دوشنبه وارد اسرائیل میشود و در پارلمان این کشور (کنست) سخنرانی خواهد کرد.
او سپس به شرمالشیخ در مصر خواهد رفت تا همراه با رئیسجمهور مصر، عبدالفتاح سیسی، ریاست یک نشست صلح را بر عهده بگیرد. رهبرانی از بیش از ۲۰ کشور در این نشست حضور خواهند داشت.
وزارت خارجه مصر اعلام کرده قرار است «سندی برای پایان جنگ در نوار غزه» امضا شود.
در میان حاضران، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، و محمود عباس، رئیسجمهور فلسطین، نیز حضور خواهند داشت.
با این حال، روز یکشنبه پایگاه اطلاعرسانی رئیس جمهور ایران اعلام کرد که مسعود پزشکیان دعوت همتای مصری خود برای شرکت در این اجلاس را رد کرده است.
منبع تصویر، EPA
ورود نخستین کامیونهای کمک به غزه؛ روزانه ۶۰۰ کامیون لازم است
از روز یکشنبه ورود کمکهای انساندوستانه به نوار غزه آغاز شد و صدها کامیون دیگر در مرز در انتظار ورود هستند.
شاهدان میگویند فلسطینیها در خانیونس در جنوب غزه گرد کاروانهای ورودی جمع شدهاند.
سخنگوی صندوق کودکان سازمان ملل متحد - یونیسف - روز یکشنبه به بیبیسی گفت که دهها کامیون وارد غزه شدهاند اما این میزان «بسیار کمتر از میزان مورد نیاز» است.
سازمان ملل تخمین میزند برای آغاز رسیدگی به بحران انسانی غزه، حداقل روزانه ۶۰۰ کامیون کمک لازم است.
در ماه اوت، سامانه جهانی طبقهبندی مرحلهای ناامنی غذایی (IPC) در بخشهایی از این غزه، از جمله شهر غزه، وضعیت قحطی اعلام کرد.
اسرائیل اما این گزارش را رد میکند. وزارت خارجه اسرائیل میگوید نتیجهگیریهای آیپیسی «بر پایه دروغهای حماس» است.
نهاد نظامی کوگات، مسئول هماهنگی کمکها، نیز میگوید این گزارش «تلاشهای گسترده انسانی انجامشده در غزه» را نادیده گرفته است.
منبع تصویر، Getty Images
در غزه چه خبر است؟
اسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، روز یکشنبه - ۲۰ مهر / ۱۲ اکتبر - گفت پس از بازگشت گروگانها، ارتش تونلهای زیرزمینی حماس در غزه را نابود خواهد کرد.
در همین حال هزاران فلسطینی که به شمال غزه بازگشتهاند، از ویرانی گسترده خبر دادهاند و بسیاری خانههای خود را به صورت تلی از آوار یافتهاند.
نیروهای امدادی هشدار دادهاند که ممکن است بمبها و مهمات عملنکرده در مناطق مسکونی وجود داشته باشد.
یک مقام نهاد فلسطینی هماهنگکننده با گروههای امدادی، تخمین زده است که برای اسکان موقت یک و نیم میلیون آواره فلسطینی، به ۳۰۰ هزار چادر نیاز است.
منابع محلی میگویند حماس حدود ۷ هزار نفر از نیروهای امنیتی خود را برای کنترل بر مناطقی که ارتش اسرائیل ترک کرده، فراخوانده است. این در حالی است که اسرائیل گفته یکی از شروط آن برای توقف جنگ، عدم دخالت حماس در کنترل غزه است.
در عین حال، روز یکشنبه دستکم ۲۷ نفر در درگیریهای شدید میان نیروهای امنیتی حماس و افراد مسلح خانواده دغمش در شهر غزه کشته شدهاند؛ یکی از خشونتبارترین درگیریهای داخلی از زمان پایان عملیات اصلی ارتش اسرائیل در این منطقه.
نه پزشکیان و نه عراقچی به شرمالشیخ نمیروند
روز یکشنبه همچنین پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری ایران گزارش کرد که مسعود پزشکیان دعوت همتای مصری خود برای سفر به شرم الشیخ را نپذیرفته است.
ساعتی بعد عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران هم در شبکه ایکس ضمن استقبال از روند صلح و تلاش های دیپلماتیک برای توقف جنگ در غزه، نوشت: «ایران از دعوت رئیسجمهور سیسی برای حضور در نشست شرمالشیخ سپاسگزار است. با وجود تمایل به تعاملات دیپلماتیک، نه رئیسجمهور پزشکیان و نه من، نمیتوانیم با کسانی وارد تعامل شویم که به مردم ایران حمله کردهاند و همچنان ما را تهدید و تحریم میکنند.»
همزمان روز یکشنبه وزارت امور خارجه ایران هم با انتشار بیانیهای موضع مشابهی را در مورد طرح آتشبس غزه اعلام کرده بود.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، هم در صحن علنی این مجلس گفت که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، «برای جبران شکست بزرگ طوفان الاقصی» هدفهایی را اعلام کرد که «مهمترین آنها حذف حماس، آزادی اسرا با زور، کوچ اجباری و تخلیه غزه بود» اما در نهایت آمریکا و اسرائیل «مجبور شدند شکست را بپذیرند و آتشبسی را امضا کنند که به هیچکدام از اهداف اعلام شدهشان نرسیدند.»
آقای قالیباف در عین حال گفت: «جمهوری اسلامی ایران از هر ابتکاری برای پایان دادن به جنایات جنگی و نسلکشی در غزه که مورد حمایت مردم فلسطین باشد، حمایت میکند.»
اظهارات رئیس مجلس ایران درباره نحوه پایان یافتن جنگ در غزه در حالی در آستانه اجلاس شرمالشیخ طرح شد که بنیامین نتانیاهو هم روز جمعه همزمان با تصویب طرح آتشبس در کابینه این کشور گفت که یکی از دستاوردهای جنگ غزه برای کشورش «شکستن محور مقاومت» به رهبری ایران بوده است؛ اشارهای که حملات این کشور که منجر به کشته شدن سران حزبالله لبنان، رهبران حماس، مقامهای ارشد حوثیها در یمن و جنگ ۱۲ روزه با ایران که طی آن دهها فرمانده نظامی ایران کشته شدند و با مشارکت نظامی آمریکا، تاسیسات هستهای این کشور بمباران شد.
