روایت پرستش و بریوان، جان‌باختگان جنگ که برای کمک به مردم و دلتنگی در شهر ماندند

پرستش دهاقین یک داروساز جوان بود که در انفجاری در محل کارش کشته شد. بریوان مولانی در تخت‌خواب بود که آوار ناشی از یک حمله هوایی در تهران او را کشت.

بیش از سه هفته است که تهران و دیگر شهرهای ایران هدف حملات هوایی آمریکا و اسرائیل قرار دارند و هزاران هدف در سراسر کشور مورد اصابت قرار گرفته‌اند.

گزارش‌ها از تلفات غیرنظامی ناشی از این حملات، محدود به بزرگسالان نیست. گزارش شده است که ایلماه بیلکی، ۳ ساله، یک روز پس از زخمی شدن در شهر سردشت در غرب ایران جان باخته است.

تلفات غیرنظامیان به سرعت در حال افزایش است. بیشتر داستان‌های آنها هرگز روایت نخواهد شد.

اما از میان دود غلیظ و سیاه جنگ و قطع اینترنت، اطلاعات محدودی از ایران خارج می‌شود و نام‌های تعداد کمی از قربانیان غیرنظامی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در حال آشکار شدن است.

بر اساس روایت خانواده و گزارش مرکز اسناد حقوق بشر ایران، پرستش دهاقین در داروخانه محل کار خود در محله آپادانای تهران بود که ساختمان کناری هدف قرار گرفت. ساختمانی که گفته می‌شود متعلق به یک شرکت فناوری اطلاعات است که متهم است در قطع اینترنت ایران نقش داشته است و توسط آمریکا تحریم شده است.

ویدیویی که در فضای آنلاین منتشر شده مراسم سوگواری برای پرستش را نشان می‌دهد و تصاویر قاب‌شده او در میان شمع‌ها و گل‌ها دیده می‌شود.

برادرش پوریا در اینستاگرام نوشت که خواهرش همانند سوگند پزشکی که خورده بود در حال انجام وظیفه کشته شد.

خانواده پرستش که به خوانسار رفته بودند می‌گویند بارها به او اصرار کرده بودند که تهران امن نیست و به آن‌ها بپیوندد اما او پاسخ داده بود: «مردم به من نیاز دارند، مردم زخمی شده‌اند.»

او به برادرش گفته بود: «زخمی‌ها برای درمان به داروخانه می‌آیند و افراد مسن به دارو نیاز دارند. من باید در این شرایط بمانم و به مردمم کمک کنم.»

برادرش با ادای احترام به او گفت: «تو چقدر شریف بودی...»

اطلاعات کمتری درباره ایلماه بیلکی ۳ ساله وجود دارد که عکس او را گروه حقوق بشری هه‌نگاو در اختیار بی‌بی‌سی قرار داده است. این گروه گفت که ایلماه در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در اوایل مارس به شدت زخمی شده و یک روز بعد جان باخته است.

اینستاگرام بریوان مولانی ۲۶ ساله، نشان می‌دهد او به مد علاقه داشت و یک مزون آنلاین را اداره می‌کرد. تنها فرزند خانواده بود که تنها یک روز پیش از مرگش به دلیل دلتنگی برای خانه، از شمال ایران به تهران بازگشته بود.

راضیه جانباز، دوست او در اینستاگرام نوشته است که خانواده او می‌گویند هیچ اطلاعی نداشتند که آنطور که شایع است یک مقام ایرانی، در نزدیکی خانه آنها در خیابان ماکویی‌پور در محله اعیان نشین زعفرانیه تهران زندگی می‌کرده است.

تصاویر شبانه‌ای که هلال احمر ایران منتشر کرده، نشان می‌دهد امدادگران در حال تلاش برای رسیدن به مادر بریوان هستند که زیر آوار گرفتار شده است، در حالی که او با التماس به زبان کردی می‌پرسد: «آیا دخترم زنده است؟»

بریوان پیش‌تر از زیر آوار بیرون کشیده شده بود، اما جراحات او مرگبار بود.

راضیه جانباز در اینستاگرام خود نوشته است «او در تخت‌خوابش، درست پیش از به خواب رفتن» در حمله موشکی ۱۷ مارس کشته شد.

او گفت چندین نفر از همسایگان بریوان در حمله هوایی اسرائیل که هفته گذشته آنطور که شایع شده یک مقام امنیتی ایران را هدف قرار داده بود، کشته شدند. خانم جانباز که عضو سابق تیم هندبال ایران است، پس از حمله به محل مورد اصابت موشک رفت و تنها چیزی که از زندگی دوستش پیدا کرد یک لنگه کفش ورزشی بود که در خیابان افتاده بود.

او گفته دوستش بسیار ساکت و آرام بود و « خانواده‌ بریوان هر کاری در توان داشتند برای محافظت از فرزندشان انجام دادند، اما در نهایت حتی بدون اینکه بدانند چه کسی در خانه روبه‌رویی زندگی می‌کند، او را از دست دادند.»

خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر (هرانا) مستقر در آمریکا، تاکنون بیش از ۱۴۰۰ کشته غیرنظامی را ثبت کرده است که ۱۵ درصد آنها کودک هستند.

یکی از مرگبارترین حوادث، حمله موشکی به یک مدرسه ابتدایی در شهر میناب در جنوب ایران بود که در آغاز جنگ رخ داد.

گزارش‌ها به مسئولیت آمریکا اشاره دارد، زیرا یک پایگاه نظامی نزدیک مدرسه هدف قرار گرفته بود و گفته می‌شود موشکی که به این مدرسه برخورد کرده آمریکایی بوده است.

ارتش آمریکا به صورت رسمی اصابت موشک به مدرسه را تایید نکرده اما گفته که در حال بررسی این موضوع است.

گروه حقوق بشری هه‌نگاو ۴۸ کودک و ۱۰ بزرگسال را که در این مدرسه کشته شده‌اند، شناسایی کرده است.

هه‌نگاو «نگرانی شدید» خود را از افزایش تلفات غیرنظامیان ابراز کرده است.

ایران تلفات نظامی خود را گزارش نمی‌کند و آمارهای متفاوتی درباره تعداد کشته‌شدگان در میان نیروهای امنیتی وجود دارد. هرانا گزارش داده است که دست‌کم ۱۱۶۷ نیروی نظامی از آغاز جنگ کشته شده‌اند و هه‌نگاو این رقم را بیش از ۵۰۰۰ نفر اعلام کرده است.

در طول جنگ، گزارش شده است که بسیاری از ایرانیان به دلیل استفاده از اینترنت و انتشار تصاویر جنگ بازداشت شده‌اند.

اما حتی برای گروه‌های حقوق بشری که ارتباطات قوی‌تری در محل دارند، جمع‌آوری اطلاعات درباره تلفات بسیار دشوار است.

هه‌نگاو می‌گوید به مرزبانان ایرانی دستور داده شده به کسانی که سعی می‌کنند از شبکه‌های تلفن و اینترنت عراق استفاده کنند - که گاهی در نزدیکی مرز دو کشور قابل دسترسی است - شلیک کنند؛ چرا که حکومت تلاش می‌کند هم بر جمعیت و هم بر روایت جنگ کنترل داشته باشد.

اویار شیخی از هه‌نگاو گفت: «این وضعیت واقعا برای مردم دلخراش است.»

او به بی‌بی‌سی گفت مردم «وحشت‌زده» هستند.

او گفت: «چند ماه پیش آنها در خیابان‌ها به دست حکومت ایران کشته می‌شدند و حالا در معرض خطر کشته شدن در بمباران‌ها هستند.»

او گفت ساختمان‌های دولتی در میان مناطق مسکونی هستند و افزود که حتی شهری بزرگ مانند تهران پناهگاه‌های غیرنظامی در برابر بمب ندارد.

او گفت: «وضعیت وخیم است.»

غیرنظامیان بهای «نگران‌کننده» جنگ را می‌پردازند

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ می‌گوید غیرنظامیان بهای «نگران‌کننده‌ای» برای جنگ می‌پردازند.

یک امدادگر هلال احمر به نام حمیدرضا جهانبخش در میان کشته‌شدگان است و چندین مرکز این نهاد آسیب دیده‌اند.

ونسان کاسار، رئیس هیئت نمایندگی کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، گفت: «حقوق بین‌الملل بشردوستانه صریح است: غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی باید از حملات مصون بمانند. کارکنان پزشکی و امدادگران، و همچنین وسایل نقلیه و مراکز درمانی و پرسنل نهادهای بشردوستانه باید محترم شمرده شده و محافظت شوند.»

سازمان بهداشت جهانی اکنون بیش از ۲۰ حمله به مراکز مراقبت‌های بهداشتی را تایید کرده و گزارش‌هایی از موارد بسیار بیشتر وجود دارد. این سازمان می‌گوید دست‌کم ۹ نفر از کارکنان حوزه سلامت کشته شده‌اند.

این سازمان هرگونه خسارت جانبی را به عنوان یک حمله قلمداد می‌کند.

ایان کلارک، که هدایت واکنش سازمان بهداشت جهانی به جنگ در خاورمیانه را بر عهده دارد، می‌گوید: «تشخیص اینکه آیا یک حمله مستقیما این مرکز یا مرکزی در کنار آن را هدف قرار داده، وظیفه ما نیست.»

او افزود: «این یک حمله به مرکز درمانی است و مسئولیت بر عهده طرف‌هایی است که درگیر مناقشه هستند تا به طور فعال از غیرنظامیان محافظت کنند و اقدامات لازم را برای اطمینان از آسیب ندیدن مراکز درمانی انجام دهند.»

او افزود: «هرگونه حمله به خدمات بهداشتی نقض حقوق بین‌الملل است.»

آمریکا پیش‌تر گفته است که غیرنظامیان را هدف قرار نمی‌دهد و تعهدات خود را جدی می‌گیرد.

بی‌بی‌سی تصاویری از چندین بیمارستان آسیب‌دیده را تایید کرده است؛ از جمله بیمارستان خصوصی ۱۷ طبقه گاندی در تهران در نزدیکی مقر صدا و سیما که هدف قرار گرفته بود، بیمارستان هلال احمر در شهر مهاباد در غرب ایران و یک بیمارستان در بوشهر که در آن نوزادان در دستگاه‌های انکوباتور در حال تخلیه دیده شدند.

به گفته دکتر هاشم موذن‌زاده، جراح ایرانی، تنها چند هفته پس از تلاش برای نجات جان معترضان زخمی، پزشکانی که در بیمارستان‌های دولتی کار می‌کنند، تحت فشار شدید و «به شدت خسته» هستند.

او اکنون در فرانسه مستقر است، اما با همکاران سابق خود در تهران در تماس بوده است.

او گفت: «بمب‌هایی که استفاده می‌شود بسیار بزرگ است و ما تعداد بسیار بالایی از تلفات غیرنظامی داریم.»

دکتر موذن‌زاده با طرح درخواستی فوری، افزود: «اگر نزدیک مکان‌هایی مانند بیمارستان‌ها را بمباران می‌کنید، باید ایمنی و حفاظت آنها را در اولویت قرار دهید.»