بازنشستگی رافائل نادال؛ جنگجویی که فقط مقابل مصدومیت زانو زد

رافائل نادال، اسطوره تنیس جهان و دارنده ۲۲ گرند اسلم در پایان این فصل بازنشسته خواهد شد. اعجوبه ۳۸ ساله اسپانیایی گفت، رقابت برای کشورش در جام دیویس که ماه آینده در مالاگا برگزار می‌شود، آخرین حضور حرفه‌ای او خواهد بود.

نادال که در دو سال اخیر به دلیل آسیب‌دیدگی‌های مختلف به ندرت توانست بازی کند، پارسال گفته بود که ممکن است در پایان سال ۲۰۲۴ بازنشسته شود.

او در یک پیام ویدئویی که پنجشنبه (۱۰ اکتبر) منتشر شد، گفت: «اینجا هستم که به شما بگویم از تنیس حرفه‌ای بازنشسته خواهم شد. در واقع سالهاست که مشکلاتی دارم، به خصوص در دو سال اخیر. فکر نمی‌کنم که دیگر بتوانم بدون محدودیت بازی کنم.»

نادال پس از نواک جوکوویچ پرافتخارترین مرد تاریخ تنیس است. او که به «پادشاه رس» معروف است، با ۱۴ عنوان رکورددار قهرمانی در ورزشگاه رولان گاروس پاریس است. نادال صاحب ۱۱۲ پیروزی از ۱۱۶ بازی در این تورنمنت است.

هیچ تنیس‌بازی نتوانسته این تعداد قهرمانی در یک گرند اسلم را به دست آورد. او همچنین چهار بار قهرمان اوپن آمریکا شده است و دو بار قهرمانی در ویمبلدون و اوپن استرالیا را هم در کارنامه دارد.

نادال همراه با نواک جوکوویچ (۲۴ گرند اسلم) و راجر فدرر (۲۰ گرند اسلم) یکی از «سه بزرگ» تنیس بود. اینها در دو دهه گذشته قدرت برتر تنیس جهان بودند.

راجر فدرر، بزرگ‌ترین رقیب و البته رفیق صمیمی نادال، در مورد بازنشستگی او گفت: «عجب کارنامه‌ای رافا. همیشه امیدوار بودم که این لحظه هیچ‌وقت فرا نرسد. ممنون به‌خاطر تمام لحظات فراموش‌نشدنی و دستاوردهای بزرگی که در ورزشی که عاشقش هستیم، خلق کردی. این یک افتخار تمام عیار بود.»

پسر بچه‌ مایورکایی که پادشاه رس شد

نادال سه ساله بود که عمویش تونی با تنیس آشنایش کرد، مردی که پس از دیدن ضربات قدرتمندی که داشت، او را تشویق کرد با دست چپ تنیس بازی کند.

رافا در ۱۵ سالگی وارد تنیس حرفه‌ای شد و سه سال بعد با لباس اسپانیا، آمریکا را شکست داد و قهرمان جام دیویس شد؛ در آن مسابقه نادال مقابل اندی رادیک، مرد شماره یک آن زمان تنیس جهان، پیروز شد.

گرچه او در هر چهار گرند اسلم قهرمان شده است، اما عملکردش در اوپن فرانسه با هیچ جای دیگری قابل مقایسه نیست. تنیس‌باز اسپانیایی از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۴، ده بار قهرمان این تورنمنت شد و از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۲ پنج بار در شش دوره، جام را بالای سر برد.

در ۱۴ باری که نادال به فینال رسید، هرگز کار به ست پنجم کشیده نشد. او فدرر را چهار بار و جوکوویچ را سه بار در فینال اوپن فرانسه شکست داد.

نادال کلا چهار بار در رولان گاروس شکست خورد. جوکوویچ دو بار او را برد، یک بار ساشا زورف شکستش داد (امسال) و یک بار رابین سودرلینگ در سال ۲۰۰۹.

در ادامه نگاهی می‌اندازیم به ده لحظه به یادماندنی دوران حرفه‌ای رافائل نادال:

۲۰۰۴: اولین برد مقابل فدرر

تماشاگرانی که برای دیدن مسابقه‌ای در دور سوم اوپن میامی ۲۰۰۴ به ورزشگاه رفتند، نمی‌دانستند که شاهد آغاز یکی از بزرگ‌ترین رقابت‌های تاریخ ورزش جهان خواهند بود: جایی که راجر فدرر، مرد شماره یک تنیس جهان قرار بود با یک پسر بچه ۱۷ ساله اسپانیایی بازی کند.

نادال که آن موقع نفر ۳۴ رده‌بندی جهانی بود در ۷۰ دقیقه حریف نامدارش را ۳-۶ و ۳-۶ شکست داد. این به معنای پایان ۱۲ برد پیاپی فدرر بود. آن فصل غیر از نادال فقط تیم هنمن، شماره یک سابق تنیس بریتانیا، توانست فدرر را شکست دهد.

فدرر و نادال ۳۹ بار با یکدیگر مسابقه دادند که نادال در مجموع ۱۶-۲۴ (۱۰-۱۴ در فینال‌ها) تا بازنشستگی حریف سوئیسی‌اش در سال ۲۰۲۲ جلو بود.

۲۰۰۵: اولین قهرمانی گرند اسلم

سال ۲۰۰۵ بود که هواداران تنیس فهمیدند ستاره‌ای متولد شده است. نادال با ۲۴ پیروزی پیاپی روی خاک رس در بهار رکورد آندره آغاسی را در پیروزی‌های متوالی در تنیس مدرن شکست.

در زمان آغاز رولان گاروس او در رتبه پنجم رده‌بندی جهانی بود و فدرر را شب تولد ۱۹ سالگی‌اش در نیمه‌نهایی شکست داد. او در فینال هم ماریانو پوئترا آرژانتینی را برد و دومین بازیکن تاریخ پس از متس ویلاندر در سال ۱۹۸۲ شد که در نخستین حضورش قهرمان اوپن فرانسه شد. نادال سال ۲۰۰۵ را در رتبه دوم رده‌بندی جهانی تمام کرد و در آن سال برنده ۱۱ عنوان انفرادی (۸ قهرمانی روی خاک رس) شد.

۲۰۰۸: اولین قهرمانی ویمبلدون

تا سال ۲۰۰۸ نادال دو بار به فینال ویمبلدون رسیده بود و هر دو بار هم از فدرر که تا آن زمان پنج بار قهرمان مسابقات شده بود، شکست خورده بود. آن سال اما نادال در حالی به فینال ویمبلدون رسید که ۱۷ برد پیاپی در کارنامه داشت.

فدرر آن موقع ۲۳۱ هفته پیاپی بود که در صدر جدول رده‌بندی جهانی قرار داشت، هرچند که چند هفته قبل در فینال رولان گاروس به نادال باخته بود. به هرحال در مسابقه‌ای که ۴ ساعت و ۴۸ دقیقه طول کشید، چندین بار به دلیل باران قطع شد و به اعتقاد بسیاری از جمله جان مک‌انرو بهترین مسابقه تاریخ تنیس است، نادال با حساب سه بر دو پیروز شد. این اولین گرند اسلم نادال خارج از پاریس بود.

۲۰۰۸: طلای المپیک و رتبه نخست رده‌بندی

قهرمانی در پاریس و لندن به معنای این بود که نادال شانس نخست قهرمانی در المپیک ۲۰۰۸ پکن است. این نخستین تجربه حضور او در المپیک همراه با دو تنیس‌باز دیگر بود: نواک جوکوویچ و اندی ماری.

راجر فدرر که بخت نخست قهرمانی بود در یک‌چهارم نهایی حذف شد و نادال با پیروزی مقابل جوکوویچ در نیمه‌نهایی به فینال رسید. در فینال او دو بر یک فرناندو گونزالس شیلیایی را برد و با پایان دادن به ۲۳۷ هفته حکومت فدرر، در صدر رده‌بندی جهانی تنیس قرار گرفت. نادال هشت سال بعد همراه با مارک لوپز، قهرمانی در بخش دو نفره تنیس المپیک ریودوژانیرو را نیز تجربه کرد.

۲۰۰۹: اولین قهرمانی اوپن استرالیا

اولین حضور نادال در فینال اوپن استرالیا در سال ۲۰۰۹، هشتمین حضور او در فینال یک گرند اسلم و هفتین تقابل پیاپی او با فدرر بود. او در نیمه‌نهایی و در مسابقه‌ای ماراتن‌وار که ۵ ساعت و ۱۴ دقیقه طول کشید، هموطنش، فرناندو ورداسکو، را برد.

نادال در اولین فینال یک گرند اسم روی زمین سخت (هارد کورت) توانست فدرر را سه بر دو شکست دهد. این نخستین قهرمانی یک اسپانیایی، چه مرد و چه زن، در ملبورن بود. مسابقه‌ای که فدرر با تمام وجود می‌خواست در آن برنده شود تا با کسب چهاردهمین گرند اسلم با رکورد ۱۴ قهرمانی پیت سمپراس (پرافتخارترین مرد تنیس جهان در آن زمان) مساوی کند.

۲۰۱۰: تکمیل کلکسیون در نیویورک

تا الان فقط هشت مرد موفق شده‌اند در هر چهار گرند اسلم تنیس جهان قهرمان شوند و نادال نفر هفتمی است. این اتفاق در سال ۲۰۱۰ افتاد، سالی که نادال بعدا گفت بهترین عملکرد حرفه‌ای خود را در آن داشت.

نادال بدون واگذار کردن یک ست به فینال رسید و آنجا جوکوویچ را سه بر یک شکست داد. او همچنین با این قهرمانی اولین مرد پس از آندره آغاسی شد که برنده «گلدن اسلم» (چهار گرند اسلم به اضافه تنیس انفرادی المپیک) شده است.

۲۰۱۷: «ده‌گانه»

پس از قهرمانی اوپن فرانسه ۲۰۱۴ نادال به دلیل مصدومیت‌های پیاپی به شدت افت کرد و سه سال نتوانست در گرند اسلمی قهرمان شود. او تا اوپن استرالیا ۲۰۱۷ به فینال هیچ گرند اسلمی نرسید و آنجا هم به فدرر باخت.

پس از آن اما موتور «ماتادور» روشن شد و با قهرمانی در مونت‌کارلو، بارسلونا و مادرید به عنوان شانس نخست قهرمانی راهی پاریس شد. او با پیروزی در سه ست پیاپی مقابل استن واورینکا، رفیق فدرر، در فینال قهرمان شد. «پادشاه رس» به این ترتیب اولین کسی شد که در تنیس مدرن (برگزاری مسابقات به صورت اوپن از سال ۱۹۶۸) توانست ده بار در یک گرند اسلم قهرمان شود.

این همچنین پانزدهمین قهرمانی او در گرند اسلم‌ها بود که موجب شد با سبقت گرفتن از پیت سمپراس، دومین مرد پرافتخار تاریخ پس از راجر فدرر شود.

۲۰۲۲: بالای همه

۲۰۲۱ سال سختی برای نادال بود. مصدومیت شدید پا فعالیت حرفه‌ای او را به شدت تهدید کرد و همچنین ویروس کرونا موجب شد «سخت مریض» شود. نادال در حالی راهی اوپن استرالیا شد که در پنج ماه قبل از آن فقط در یک تورنمنت بازی کرده بود.

اما در غیاب جوکوویچ که به دلیل مشکلات ناشی از نزدن واکسن کرونا از استرالیا اخراج شده بود و فدرر که به دلیل مصدومیت تورنمنت را از دست داد، نادال با از پیش رو برداشتن دنیل مدودف در فینال توانست پس از ۱۳ سال دوباره قهرمان اوپن استرالیا شود؛ در مسابقه‌ای که ۵ ساعت و ۲۴ دقیقه طول کشید و ساعت ۱:۱۱ دقیقه نیمه‌شب به وقت ملبورن تمام شد.

این فقط یک گرند اسلم دیگر نبود، بلکه او به این ترتیب توانست تعداد قهرمانی‌هایش را به ۲۱ برساند و بالاتر از فدرر و جوکوویچ پرافتخارترین مرد تاریخ تنیس شود. جوکوویچ البته بعدا تعداد قهرمانی‌هایش را به ۲۴ رساند.

۲۰۲۲: شماره ۲۲

فقط ۴ ماه برای این که ۲۱ تبدیل به ۲۲ شود نیاز بود و چه جایی بهتر از رولان گاروس؟

نادال که یک سال قبل در نیمه‌نهایی حذف شده بود و حالا وقتش بود که تاج و تختش را پس بگیرد. او به خوبی از عهده این کار برآمد و در فینال کسپر رود نروژی را ۰-۶ و ۳-۶ و ۳-۶ شکست داد و قهرمانی‌هایش در این گرند اسم را به رقم حیرت‌انگیز ۱۴ رساند.

در حالی که فینال دو روز بعد از تولد ۳۶ سالگی نادال بود، او مسن‌ترین قهرمان مرد بخش انفرادی تاریخ این مسابقات شد و از رکورد هموطنش آندرس خمینو که سال ۱۹۷۲ در ۳۴ سالگی قهرمان شد، عبور کرد.

او با این قهرمانی فاصله‌اش با جوکوویچ و فدرر را به دو گرند اسلم رساند؛ عنوانی که باعث شد دیگر حرفی از بازنشستگی او زده نشود.

۲۰۲۲: آخرین رقص با فدرر

سپتامبر ۲۰۲۲ فدرر گفت که یک ماه دیگر در رقابت‌های لیور کاپ بازنشسته خواهد شد و در آن تورنمنت همراه با نادال، جوکوویچ، ماری، رود و استفانوس سیتسی‌پاس یونانی برای تیم اروپا بازی خواهد کرد.

به این ترتیب به نظر می‌رسید که بهترین گزینه برای آخرین حضور، یک مسابقه دو نفره در کنار رافائل نادال باشد که مدتی طولانی سرسخت‌ترین رقیبش و البته دوست خوبش بود.

این زوج که به «فدال» معروفند در آستانه پیروزی مقابل جک ساک و فرانسیس تیافو بودند و یک «مچ پوینت» هم داشتند اما در پایان بازی را واگذار کردند.

در پایان نادال هم مثل ابر بهار اشک می‌ریخت؛ خداحافظی فدرر نشانه‌ای از پایان یک عصر بود. حالا از میان «سه بزرگ» تنیس جهان تنها جوکوویچ ۳۷ ساله است که بازی می‌کند و پایان این عصر نزدیک‌تر هم به نظر می‌رسد.

نادال راجع به فدرر گفت: «پس از تمام ماجراهایی که به عنوان رقیب در زمین داشتیم، خوشحالم که مانند دو رفیق حرفه‌مان را تمام می‌کنیم.»