بازگشت هزاران 'هزارگل' مهاجر از پاکستان به افغانستان

وزارت مهاجرین افغانستان می‌گوید ده‌ها هزار مهاجر افغان در هفته‌های اخیر از پاکستان به کشورشان بازگشته‌اند.

اسلام‌الدین جرئت، سخنگوی این وزارت، به بی‌بی‌سی گفت که طی تنها هفت روز سی هزار مهاجر از پاکستان به افغانستان آمده‌اند.

او می‌گوید افزایش آمار شمار مهاجرینی که از پاکستان به این کشور برمی‌گردند، آنها را به تصمیم بازگشت افغانها به کشورشان امیدوار می‌سازد.

افزایش فشارها بر مهاجران بویژه ساکن پاکستان عامل اصلی بازگشت افغانها خوانده شده است.

اردوگاه مهاجران متعلق به کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در پلچرخی، در حومه شرقی شهر کابل این روزها پذیرای هزاران مهاجری است که از پاکستان به افغانستان باز می‌گردند.

سه اردوگاه بزرگ دیگر در ولایت قندهار در جنوب، هرات در غرب و شهر جلال آباد در شرق کشور برای رسیدگی به امور مهاجرانی که داوطلبانه به افغانستان باز می‌گردند، ایجاد شده است.

هر مهاجر افغان، از کودک نوزاد گرفته تا پیرمرد هشتاد ساله از امتیازات مالی‌ بهره‌مند می‌شوند مشروط به اینکه برگه مربوط به کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل را از کشوری که از آن می‌آید با خود داشته باشد.

افزون بر این، به هر خانواده یک نمره (قطعه) زمین رهایشی (مسکونی) در مرکز یا ولایات هم داده می‌شود تا مشوقی باشد برای افغانهایی که همچنان آواره‌اند.

در عین حال به طور اوسط برای هر بازگشت کننده چهار صد دلار پول نقد نیز به عنوان کمک در نظر گرفته شده است.

هزارگل همراه با ۱۰ عضو خانواده‌اش پس از سی سال مهاجرت در پاکستان مجبور به بازگشت به وطنش شده است. به جز همسر و مادر پیرش، برای تمام فرزندانش، افغانستان کشوری است که به آن تازه پا می‌گذارند.

برای هزارگل، آمدن به افغانستان پا گذاشتن به سرزمین خاطره‌هاست اما برای فرزندانش وداع با دوستان است و وارد شدن به یک محیط کاملا جدید.

در اردوگاه، درس اول آشنایی با خطرات زندگی در افغانستان است؛ کشوری که هنوز بوی خون و باروت می‌دهد.

چه شد که هزارگل به این تصمیم دست زد؟

او می‌گوید: "در تورخم کش و گیر (درگیری) زیاد شد. برای رفت و آمد نیاز به گذرنامه و ویزا است. تهیه اینها بسیار مشکل است. این تصمیم را گرفتم که پاکستان را برای همیشه ترک کرده و به افغانستان بازگردم. تصمیم گرفته‌ایم که همینجا در خاک خود بمیریم. حتی اگر امنیت بدتر هم شود تصمیم داریم همینجا زندگی کنیم."

این تقریبا داستان مشترک بسیاری از مهاجرانی است که به افغانستان باز می‌گردند.

تنش در روابط افغانستان و پاکستان به خصوص برخورد نظامی اخیر دو کشور در گذرگاه مرزی تورخم بیشترین تاثیر را بر وضعیت مهاجران افغان داشته است. گزارشها از آزار و اذیت پلیس برای ترغیب مهاجران به ترک پاکستان بیشتر شده است.

قرار معلومات وزارت مهاجرین افغانستان در هفت ماه اخیر بیش از دوصد (دویست) و سی هزار افغان از پاکستان و ایران به افغانستان بازگشته‌اند؛ کشوری که سال گذشته شاهد بیشترین موج مهاجرت به خارج بود. اما با این وجود بر اساس تخمینها حدود سه میلیون افغان در پاکستان و بیش از دو میلیون دیگر در ایران به سر می‌برند.

اما علیرغم اینگونه تلاشها و بازگشت تعدادی از مهاجران، به نظر می رشد که در کل سالها تلاش دولت برای بازگرداندن سیل مهاجرانش از منطقه، دست‌آورد بزرگی نداشته است و چشم‌انداز آینده و شرایط زندگی در کشور همچنان تیره است.