جایگاه شوراهای ولایتی در افغانستان

قرار است انتخابات شوراهای ولایتی افغانستان همزمان با انتخابات ریاست جمهوری به تاریخ شانزدهم حمل/فروردین ۱۳۹۳ برگزار شود.

فهرست نهایی نامزدهای انتخابات شوراهای ولایتی ۲۷۱۳ نفر اعلام شد که از این جمله ۳۰۸ نفر آن زنان هستند.

در پایان رقابت برای کرسی‌های شوراهای ولایتی ۴۵۸ نفر عضو این شوراها خواهند شد که ۹۶ نفرشان زن خواهند بود.

جایگاه شوراهای ولایتی در ساختار حکومت

در قانون اساسی افغانستان آمده که شورای ولایتی در تامین اهداف توسعه‌یی دولت و بهبود امور ولایت به نحوی که در قوانین تصریح می گردد سهم گرفته و در مسایل مربوط به ولایت مشورت می‌دهد.

در فصل هشتم قانون اساسی، فصل "اداره"، اداره افغانستان به واحدهای اداره مرکزی و ادارات محلی تقسیم شده است.

شوراهای ولایتی بخشی از اداره محلی است.

اما در قانون اساسی بر اصل مرکزیت تاکید شده و آمده که برای تسریع و بهبود امور اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و سهمگیری هرچه بیشتر مردم در امور توسعه‌یی، صلاحیت‌های لازم به ادارات محلی داده می‌شود.

وظایف شوراهای ولایتی افغانستان

طرح جدید قانون شوراهای ولایتی افغانستان به تازگی در مجلس نمایندگان تصویب شده و اکنون در مجلس سنا است.

بر اساس این طرح وظایف مهم این شوراها عبارتند از:

شوراهای ولایتی در انتخابات

بر اساس قانون اساسی افغانستان هر ولایت یک شورای ولایتی دارد.

اعضای شورای ولایتی به تناسب جمعیت، از طریق انتخابات آزاد، عمومی، سری و مستقیم از طرف ساکنان ولایت برای یک دوره چهار ساله انتخاب می‌شوند.

شرایط برای نامزدی برای شوراهای ولایتی

یک ماه زمان برای مبارزات انتخاباتی نامزدان شوراهای ولایتی تعیین شده است.

نامزدان انتخابات شوراهای ولایتی نمی توانند در جریان مبارزات انتخاباتی‌شان بیش از ۵۰۰ هزار افغانی، برای این کار هزینه کنند.

آنها نمی توانند از اتباع یا دول خارجی و یا نمایندگی های سیاسی کشورهای خارجی مقیم افغانستان کمکهای مالی و تخنیکی را قبول کنند.

شمار کرسی‌های شوراهای ولایتی

کرسی‌های شورای ولایتى متناسب به تعداد نفوس هر ولایت به ترتیب ذیل تعیین می گردد:

ولایتی که تا پنجصد هزار نفوس دارد، ۹ کرسی. ولایتی که بیش از پنجصد هزار تا یک میلیون نفوس دارد، ۱۵ کرسی. ولایتی که بیش از یک میلیون تا دو میلیون نفوس دارد، ۱۹ کرسی. ولایتی که بیش از دو تا سه میلیون نفوس دارد، ۲۳ کرسی. ولایتی که بیش از سه میلیون تا چهار میلیون نفوس دارد، ۲۹ کرسی. ولایتی که بیش از چهار میلیون نفوس دارد، ۳۳ کرسی.

بر اساس قانون جدید انتخابات در هر ولایت حداقل بیست درصد کرسی‌ها به زنان اختصاص می‌یابد. در قانون قبلی این سهم ۲۵ درصد بود.

بر اساس تصمیم تازه کمیسیون مستقل انتخابات، شمار مجموعی اعضای شوراهای ولایتی در افغانستان به ۴۵۸ نفر می‌رسد که ۹۶ نفرشان زن خواهند بود.

قبلا ۱۲۴ عضو از مجموع ۴۲۰ عضو شوراهای ولایتی زن بودند.

سهم شوراهای ولایتی در مجلس سنا

بر اساس قانون اساسی افغانستان از جمله اعضای شورای هر ولایت، یک نفر به انتخاب شورا برای چهار سال عضو مجلس سنا می‌شود.

شخصی که عضو مجلس سنا می‌شود عضویت خود را در شورای ولایتی از دست می‌دهد و نامزد دیگر با بیشتر رای در ولایت، به جای او تعیین می‌شود.

انتخابات برای تعیین عضو شورای ولایتی در مجلس سنا، در خلال پانزده روز بعد از ایجاد این شوراها صورت می‌گیرد.

جنجال بر سر وظایف شوراهای ولایتی

اعضای شوراهای ولایتی افغانستان با انتقاد از پیش نویس جدید قانون شوراهای ولایتی می‌گویند که در این پیش نویس صلاحیت نظارت از شوراهای ولایتی گرفته شده است.

بر اساس قانون قبلی، وظیفه شوراهای ولایتی مشارکت،مشوره دهی و نظارت از فعالیت های ادارات ولایتی بود اما در قانون تازه واژه نظارت حذف شده است.

روسای این شوراها می‌گویند که اگر نظارت از فعالیت های ادارات ولایتی جز وظایف آنها نباشد؛ اعضای این شورا به مشاوران محلی بی صلاحیت تبدیل خواهند شد.

اما پیش نویس جدید قانون، بدون وظیفه نظارت از سوی مجلس نمایندگان تصویب شد.

شماری از نمایندگان به این باور بودند که دادن صلاحیت نظارت به اعضای شورای ولایتی، زمینه مداخله در امور را برای آنها فراهم می‌کند و اختلاف میان مقامات محلی دامن زده خواهد شد.

اکنون پیش‌نویس قانون جدید شوراهای ولایتی افغانستان در مجلس سنا است و باید در این مجلس رد و یا تایید شود.