هواپیماهای کمکی آمریکا به ارتش افغانستان، زمین گیرشدند

- نویسنده, ملیار صادق آزاد
- شغل, بیبیسی
شانزده هواپیمای نظامی کمکی آمریکا به ارتش افغانستان به دلیل "کهنگی و فرسودگی" زمین گیر شده اند.
خرید و انتقال این هواپیماهای سی ـ ۲۷ به افغانستان، شش صد میلیون دلار هزینه برداشته است.
مقامهای دولت افغانستان میگویند با زمینگیر شدن این هواپیماها، ارتش در حمل و نقل سربازان و تدارکات با مشکل روبرو شده و هم اکنون هیچ هواپیمای حمل و نقل، بال ثابت ندارد.
'کمک به درد نخور'
بیشتر این هواپیماها پس از یک سال پرواز و برخی هم بدون هیچ گونه استفادهای در داخل افغانستان، زمینگیرشدهاند و حالا آهن پارههای کهنه به حساب میآیند.
مقامهای افغان میگویند درخواست کردهاند که آمریکاییها این 'کمک بهدردنخور' را با خود ببرند تا فضای فرودگاه از آنها تخلیه شود.
ژنرال عبدالوهاب وردک فرمانده نیروی هوایی افغانستان میگوید که انتظار نداشت "هواپیماهای فرسوده و ترمیمشده" به ارتش افغانستان داده شود.

آقای وردک افزود:"متاسفانه این طیارهها ناکام بود. وقت ما ضایع شد، انرژی و اقتصاد ما مصرف شد. خلبان و مهندسانی را که برای این هواپیماها آموزش دادیم نتیجهاش صفر بود و هیچ دستاوردی نداشت."
او در ادامه میگوید که مصرف پرواز این هواپیماهای ساخت مشترک ایتالیاـآمریکا نیز زیاد بود: "این هواپیماها گنجایش ۶۲ نفر را داشتند، اما مصرف آن در پروازی به طول یک ساعت پنج هزار دالر آمریکایی بود که این مصرف از توان اردوی افغانستان بالا است."
ارتش آمریکا پیش از این اعلام کرده بود که قرارداد خرید این هواپیماها را با شرکت ایتالیایی "الینا" فسخ کرده است.
این شرکت از مجموع ۲۰ هواپیمای سی ـ۲۷، شانزده فروند آن را به افغانستان انتقال داده و قرار بود چهار فروند دیگر را نیز تا اواسط امسال انتقال دهد.
هواپیماهای کوچک و پروازهای طولانی
اکنون ارتش افغانستان از هواپیماهای کوچکی استفاده میکند که گنجایش هشت نفر را دارد. تعداد این هواپیماها که سی ۲۰۸ نام دارد به ۲۶ فروند میرسد.

این هواپیماها در اصل برای پروازهای آموزشی در فاصلههای کوتاه، ساخته شده اما به دلیل نبود هواپیماهای بزرگ از سر ناچاری به مسیرهای طولانی به ماموریت فرستاده میشوند.
در یکی از این هواپیماها، ما به پایگاه هوایی شیندند، مرکز آموزشی خلبانان افغان، سفر کردیم. هواپیما مسیر هوایی یک و نیم ساعته تا شیندند را در مدت سه ساعت طی کرد. این هواپیما به دلیل کمبود آکسیجن درارتفاع پائین پرواز و سبک بودن وزن آن سبب مى گردید تا در برابر جریان باد به شدت تکان بخورد.
خلبانان افغان میگویند در مسیر طولانی انتخاب دیگری جز این ندارند. نجیب الله حبیبزی گفت:" این هواپیماها برای آموزش هستند. افغانستان کشور کوهستانی بوده که با این نوع هواپیما در ارتفاع زیاد پرواز نمی شود، زیرا با کمبود اکسیژن روبرو می شویم و مقاومت آن در مقابل جریان باد نیز کم است."
نبود هواپیماهای بزرگ حمل و نقل باعث شده که برای انتقال سربازانی کهدر مناطق دور افتاده افغانستان خدمت میکنند از این نوع هواپیما استفاده شود.
یک افسر ارتش که خواست نامی از وی برده نشود، گفت : "مسیر زمینی برای سربازان خطرناک و برای انتقال هوایی آنان امکانات نیست برای همین تعدادی زیادی از سربازان و افسران برای یکسال با خانوادههایشان دیدار نمی توانند."
'پرنده های آهنین روسی'
نظامیان افغان میگویند که هلیکوپترهای روسی، آشنا ترین پرندههای آهنین با آسمان افغانستان است و سالها است در این کشور استفاده میشوند. چندین نسل از این هلیکوپترها جنگ و صلح را در افغانستان تجربه کردهاند و صدها فروند سقوط کرده اند.
اکنون ۶۵ فروند هلیکوپتر نوع می ۱۷ روسی در اختیار ارتش افغانستان است. قدرت الله یکی از خلبانان افغان میگوید که نیروی هوایی و جغرافیاى افغانستان با این پرندهها بیشتر آشنایی دارند.

او گفت :" هلیکوپترهای می ۱۷ با ظرفیت انتقال ۲۴ سرنشین در مناطق کوهستانی کاربرد خوبی دارند."
ارتش افغانستان صاحب چند فروند هلیکوپتر جنگی می ۳۵ نیز است ولی هنوز برای حمایت از نیروی زمینی با مشکل روبرو است. فرماندهان ارتش می گویند که آنها نیاز جدی به هلیکوپترهای جنگی دارند تا از کاروانها و عملیاتهای ارتش حمایت هوایی کنند.
شش هلیکوپتر کوچک ام- دی نیز تازه به افغانستان کمک شده که برای آموزش خلبانان افغان در پایگاه هوایی شیندند مورد استفاده قرار می گیرند. این چرخبال توانایی نشست درمناطق کم عرض و مرتفع و حتی بر بام ساختمان ها را دارا هستند.
هزینه بالای آموزش
ارتش افغانستان برنامه دارد تا پایان سال جاری میلادی ۷۰ درصد نیروی هوایی خود را از نظر آموزش خلبانان، هواپیماهای حمل و نقل و هلیکوپتر تکمیل کند.
افغانستان در نظر دارد تا سال ۲۰۱۷ میلادی حدود چهارصد خلبان جوان را برای ارتش ملی افغانستان آموزش دهد.
پایگاه هوایی شیندند واقع در ولایت هرات در غرب افغانستان مرکز اصلی آموزش خلبانان توسط مربیان آمریکایی و ناتو است.
قبل از این خلبانان افغان در آمریکا آموزش می دیدند که به گفته فرمانده نیروی هوایی ارتش، آموزش هر خلبان یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار هزینه داشت ولی اکنون این هزینه در داخل افغانستان به ۲۰۰ هزار کاهش یافته است.
ازخلبانانی که به آمریکا اعزام شدند حدود ده تن آنان بعد از پایان دوره آموزشی به افغانستان بازنگشتند و درخواست پناهندگی دادند.
خلبانان جوان ۱۸ ماه زبان انگلیسی میآموزند و بعد سایر مهارت ها را.
ژنرال شمس الله فرمانده پایگاه هوایی شیندند میگوید که "آموزش این پیلوت های افغان با معیارهای ناتو برابر است."
خلبان دختر

دختران جوان افغان نیز اکنون به صف خلبانان پیوسته اند. آنان میگویند که پرواز در آسمان بیکران برایشان حس و حالی ویژه ای دارد. پرواز بر آسمان کشوری که همجنسان شان را با چادری(برقع) می بینند.
صفیه فیروزی یکی از این خلبانان گفت:" در کشوری که زنان نمیتوانستند از خانه بیرون بیایند و درس بخوانند؛ حال میتوانند خلبان شوند و پرواز کنند. خیلی خوشم که به عنوان یک دختر افغان در داخل افغانستان خلبان میشوم."
نیلوفر رحمانی، نخستین خلبان دختر افغان است که پس از سه دهه جنگ دوره آموزشی را طی کرده و به تنهایی پرواز می کند.
'۵۰۰هواپیمای جنگی افغانستان'
بخش نیروی هوایی ارتش افغانستان اکنون فاقد هواپیماهای جت و رادار است. سخنگوی نیروهای آیساف اعلام کرده که آمریکا درنظر دارد حدود بیست هواپیمای جنگی در اختیار افغانستان قرار دهد که هنوز جزئیات بیشتر در این زمینه در دست نیست.
کارشناسان نظامی می گویند که نیروهای هوایی افغانستان در سالهای ۱۳۶۷ تا ۱۳۶۹ خورشیدی در سطح منطقه ممتاز بود.
آمار دقیقی از آخرین تعداد هواپیماهاى نظامى افغانستان قبل از به قدرت رسیدن مجاهدین دردست نیست. محمد بیرونى محقق افغان مقیم دنمارک در این باره می گوید که پیش از سرنگونی حکومت داکتر نجیب الله، افغانستان پنجصد هواپیمای جنگی داشت.
او گفت:" در دهه هشتاد میلادی شورویها قوای هوایی افغانستان را توسعه دادند و سه صد فروند جت جنگی به افغانستان دادند. علاوه بر آن افغانستان صاحب ۴۵ فروند شکاری میک ۲۱ بود. شصت جنگنده بمب افگن داشت. در حدود ۱۵۰ هلیکوپتر تهاجمی و چند منظوره داشت و صاحب دهها هواپیمای ترانسپورتی بود."
اکنون یکی از اولویت های دولت افغانستان احیای مجدد نیروهای هوایی است. چند روز پیش دولت صد میلیون دلار بودجه را براى خرید ۵ هواپیمای آنتونوف تصویب کرد.
گزارشهای دردست است که رئیس جمهور کرزی در سفر هند خواستار کمک هند برای تجهیز نیروهای هوایی و بخصوص دستیابی به هوا پیمایی اَن ۳۲ شده است.
در اجلاس وزراى ناتو که قرار است هفته اول ماه جون برگذار شود، درباره کمک به نیروی هوایی افغانستان نیز بحث خواهدشد.
یکی از پیش شرط های افغانستان برای امضای پیمان امنیتی با آمریکا تجهیز نیروهای هوایی افغانستان اعلام شده است.
مقامات افغان میگویند که دولت آمریکا وعده کرده چهار فروند هواپیمای ترانسپورتی بزرگ را تا پایان سال ۲۰۱۴ در اختیار نیروهای هوایی افغانستان قرار دهد.











