۸۰ هزار سند از سی سال اخیر افغانستان

دیدن یک ساختمان جدید با طراحی قدیمی در محوطه دانشگاه کابل برای هر بیننده‌ای جذاب است. این ساختمان تازه ساخت که به‌ تازگی سر بر آورده است، روزانه پذیرای د‌ه‌ها دانشجوی دانشگاه کابل و محققان افغان است.

این ساختمان، به مرکز منبع معلومات افغانستان تعلق دارد. مرکزی که به گفته وحید وفا مسئول این مرکز، ایده ایجاد آن درسال ۱۹۸۹ شکل گرفت. سالهای که جنگ درافغانستان خیمه زده بود و افغانها سنگ سنگ بناهای خود را به تیر بسته بودند.

آلبوم عکس این مرکز را <link type="page"><caption> اینجا</caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/afghanistan/2013/03/130327_k05_kabul_library.shtml" platform="highweb"/></link> ببیند

این مرکز، ابتدا در شهر پیشاور پاکستان توسط نانسی دوپری باستان شناس آمریکایی که علاقه خاصی به افغانستان دارد، ایجاد شد.

خانم ناسی که از سالهای دور با فرهنگ افغانستان آشنا است، می‌گوید که ایده ایجاد چنین مرکزی در ذهن شوهرم، لویس دوپری، شکل گرفت و بعد از مرگ او من این کار را ادامه دادم و فکر نمی کردم که بتوانم روزی مرکزی به این بزرگی را ایجاد کنم.

با ایجاد دولت موقت و استقرار امنیت نسبی در افغانستان این مرکز در سال ۲۰۰۶ از شهر پیشاور پاکستان به دانشگاه کابل منتقل شد و دولت افغانستان پذیرفت که هزینه ساخت یک ساختمان ویژه برای این مرکز را بپردازد. سرانجام این مرکز در هفتم حمل/ فروردین سال ۱۳۹۲ رسما افتتاح شد.

در این مرکز ۲۳ هزار عنوان کتاب، مجله و از جمله ۸۰ هزار نسخه سند نگهداری می‌شوند. وحید وفا می گوید کارمندان این مرکز از سراسر افغانستان تمام مطبوعات و کارهای تحقیقی را جمع‌آوری می‌کنند. این اسناد به سبک کتابخانه کنگره آمریکا فهرست نویسی شده است.

<link type="page"><caption> سایت رسمی مرکز معلومات افغانستان</caption><url href="http://www.acku.edu.af" platform="highweb"/></link>

اسناد و مدارک مربوط به ۳۰ سال اخیر افغانستان در این مرکز جمع آوری شده و برای اینکه استفاده کنندگان بیشتری بتوانند از این مرکز استفاده کنند در حدود ۲۵ هزار سند عکس برداری شده و به صورت اینترنتی اکنون در سراسر جهان قابل دسترس می‌باشد.

در این مجموعه اسناد مکتوب و چاپ شده شامل معاهده میان لنین و شاه امان الله شاه اصلاح طلب افغانستان ، تا روزنامه شریعت (روزنامه رسمی طالبان) یافت می‌شود.

آقای وفا می‌گوید که این تلاشها به این منظور انجام شده است که اسناد قابل اعتمادی در مورد سی سال اخیر افغانستان به راحتی در دسترس مردم باشد.

علاوه بر روزنامه های مربوط به احزاب سیاسی در این مرکز، تمام معاهده نامه‌های افغانستان با سایر کشورها، گزارشهای ملی و بین المللی، آمار و ارقام منتشر شده درباره افغانستان را نیز در این مرکز می شود یافت.

مسئولان این مرکز هدف از ایجاد آن را دسترسی به معلومات به منظورملت سازی، ایجاد زمینه تحقیقات علمی، ترویج فرهنگ مطالعه، ایجاد سیستم کتابداری فنی، به دسترس قرار دادن معلومات قابل اعتماد برای تمام استفاده کنندگان اعلام کرده اند.

ساختمان کنونی شامل بخش اداری، آرشیو اسناد، سالن مطالعه، سالن تحقیقات علمی و تالار همایش‌ها می باشد. علاوه بر آن، یک سالن برای کسانی اختصاص داده شده که طرحهای تحقیقاتی بیشتر از ۶ ماه درباره افغانستان دارند.

به منظور ترویج کتابخوانی این مرکز ۲۱۵ کتابخانه درمدارس و اماکن عمومی در سراسر افغانستان ایجاد کرده که در این مراکز بیش از ۲۴ هزار عنوان کتاب نگهداری می‌شوند.

وحید وفا می‌گوید که این برنامه 'توانا' نامگذاری شده که هدف آن ترویج کتابخوانی و تقویت کتابخانه‌های محلی در ۳۴ ولایت افغانستان می باشد.

نانسی هاتچ دوپری

خانم دوپری از سال ۱۹۵۰ با افغانستان آشنا شده است. او می‌گوید که همراه شوهرش لوئی دوپری سالها قبل به افغانستان آمده بود ولی در آن زمان کابل چهره غمناک کنونی را نداشت.

اکنون برف پیری بر سرش باریده و گذر زمان شیارهای عمیق بر چهره‌اش کشیده، می‌گوید که باید چهره کابل از پشت دیوارهای سیمانی بیرون آید و این زمانی ممکن خواهد شد که مردم به صلح فکرکنند.

دوپری از رنج‌های که برای ایجاد این مرکز کشیده می گوید اما از اولین نسخه‌ای را که برای این مرکز جمع آوری کرده بیاد نمی‌آورد ولی می‌گوید که شاید یکی از کتابهای شوهرم درباره افغانستان بود.

او می افزاید که از مقدار کم شروع کردیم. ولی اکنون ۸۰ هزار سند وجود دارد و هر روز بر شمار آنها افزوده می شود.

نانسی در ادامه افزود که تعداد زیادی از مردم کمک کردند تا این مرکز ایجاد شد چیزی که من تصورش را نمی‌کردم و این یک نوع همکاری و هماهنگی بود. دولت افغانستان به من هزینه ساخت این مرکز را داد و دانشگاه کابل زمین در اختیارم قرار داد.

نانسی به فارسی حرف نمی‌زند و می‌گوید که فارسی من خیلی شکسته است. اما از مردم افغانستان می خواهد که بردبار باشند. تنوع فرهنگی و قومی خود یک نعمت است. به نظر او تنفر از همدیگر باعث هدر رفتن انرژی می‌شود و اگر همدیگر را بپذیرند زندگی زیبا خواهد شد و آن زمان صلح خواهد آمد و افغانستان دوباره راه ترقی را خواهد پیمود.