'۳۸ درصد مردم افغانستان به خدمات بهداشتی دسترسی ندارند'

وزارت صحت (بهداشت) افغانستان در روز جهانی بهداشت اعلام کرده که هنوز هم ۳۸ درصد مردم این کشور به خدمات بهداشتی دسترسی ندارند.

سازمان جهانی بهداشت در سال ۱۹۴۸ روز هفتم اپریل/آوریل را روز جهانی بهداشت نامگذاری کرد و پس از آن هر ساله یک چالش مرتبط با بهداشت را مورد توجه قرار می دهد.

امسال موضوع ویژه روز جهانی بهداشت "سالمندی و سلامت" اعلام شده، چیزی که در افغانستان به دلیل سطح پایین میزان دسترسی عمومی به خدمات بهداشتی چندان مورد توجه قرار نگرفته است.

بر اساس آمار وزارت صحت افغانستان، تنها ۶۲ درصد مردم این کشور به خدمات بهداشتی دسترسی دارند و این خدمات هم با انواع چالش‌ها روبه‌‌رو است.

کمبود تعداد مراکز درمانی، پزشک، دارو و وسائل درمانی از مشکلات اصلی نظام بهداشتی افغانستان است.

مرگ و میر مادران و کودکان

چالش‌های بهداشتی در افغانستان عمدتا ارائه خدمات درمانی به مادران و کودکان را تحت تاثیر قرار داده و این کشور بالاترین آمار مرگ و میر مادران و کودکان را در جهان دارد.

منابع وزارت بهداشت افغانستان اعلام کرده اند که در حال حاضر از هر ۱۰ کودک یک تن پیش از رسیدن به سن پنج سالگی می‌میرد.

همچنین غلام سخی کارگر نوراوغلی، سخنگوی این وزارت گفت که در این کشور هر دو ساعت یک مادر هنگام زایمان یا در اثر بیماری‌های مرتبط با بارداری و زایمان جان خود را از دست می‌دهد.

با وجود این، مقام‌های وزارت بهداشت نسبت به توسعه خدمات بهداشتی در افغانستان خوشبین هستند. به گفته آنها، در ده سال اخیر میزان دسترسی به خدمات بهداشتی از ۸ درصد به ۶۲ درصد رسیده است.

توفیق مشعل، از مقام‌های این وزارت به بی بی سی فارسی گفت که در حال حاضر دو هزار بیمارستان و مرکز خدمات بهداشتی دولتی در افغانستان فعالند و در کنار آنها هزاران درمانگاه و مرکز بهداشتی خصوصی نیز خدمات ارائه می کنند.

نارضایی‌ها

ولی وجود این همه مراکز بهداشتی باعث نشده که مردم این کشور به درمان در این مراکز به عوض درمان پرخرج در کشورهای همسایه و از جمله پاکستان و هند تشویق شوند.

یکی از بستگان یک بیمار در کابل گفت: "شفاخانه‌های (بیمارستان‌های) دولتی احساس مسئولیت نمی‌کنند و شفاخانه‌های خصوصی هم فرقی با آنها ندارند. دارو و ویزیت کلا قیمت است. اگر کسی پول نداشته باشد و بمیرد هم کسی او را به داخل شفاخانه نمی‌برد."

او که بیمارش را به یک بیمارستان خصوصی آورده بود، افزود: "ما یک هفته است که اینجا هستیم و بیش از ۵۰ هزار افغانی مصرف کرده ایم، هنوز بیماری او تشخیص نشده است. اگر یکی دو روز دیگر هم تشخیص نشد، مجبوریم او را به خارج ببریم."

در حال حاضر روزانه صدها نفر برای درمان بیماری‌های خود به این کشورها سفر می‌کنند و سرمایه هنگفتی را در این راه هزینه می‌کنند.

از سوی دیگر در مناطق روستایی، مردم فقیر نه به خدمات بهداشتی مورد نیاز در داخل کشور دسترسی دارند و نه توانایی مالی درمان در خارج از کشور را.

روشن بختیاری، از شهروندان ساکن ولایت دایکندی در مرکز افغانستان به بی بی سی فارسی گفت که خدمات بهداشتی در این ولایت بسیار محدود است.

او افزود: "هنوز خدمات صحی در ولسوالی‌ها (فرمانداری‌ها) و ولایت‌های دور دست هیچ وجود ندارد. دایکندی یک ولایت دور افتاده و فراموش شده است که جاده ندارد، کلینیک و شفاخانه ندارد. اگر یک مریض را در ظرف سه یا چهار روز به کابل ببرید، در بین راه از بین می‌رود."

با این حال، با توجه به این که امسال سازمان جهانی بهداشت روز جهانی بهداشت را به توجه به وضعیت سالمندان اختصاص داده، به نظر می‌رسد که دسترسی سالمندان افغان به خدمات بهداشتی هنوز در اولویت نیست.

وزارت صحت به دلیل بالا بودن میزان مرگ و میر مادران و کودکان، رسیدگی به این مشکل را در اولویت برنامه‌های کاری خود قرار داده است.