معاون دوم رئیس جمهوری افغانستان: ولایات شمالی و مرکزی تسلیم‌ زورگویی طالبان نخواهند شد

همزمان با ادامه جنگ‌های شدید در ولسوالی‎های افغانستان، سرور دانش، معاون دوم رئیس جمهوری گفته طالبان اشتباه دهه ۷۰ شان را تکرار می‌کنند.

آقای دانش امروز (سه شنبه، ۱ سرطان/ تیر) در صفحه رسمی فیسبوکش نوشته "گروه طالبان به اصطلاح فتوحات خود را از مناطق و سرزمین‌هایی شروع کرده که هیچ نوع زمینه پذیرش اجتماعی و فرهنگی در میان مردم آن مناطق ندارد."

در دو ماه گذشته جنگ‌های شدیدی در شمال، مرکز و شماری از ولسوالی‌های جنوب افغانستان میان گروه طالبان و نیروهای امنیتی افغانستان جریان دارد.

سرور دانش نوشته ولایات شمال و مناطق مرکزی افغانستان در دهه هفتاد نشان دادند که به هیچ صورت تسلیم زورگویی و انحصارطلبی طالبان نخواهند شد و به طالبان اجازه حاکمیت نخواهند داد و امروز دقیقاً این گروه همان اشتباه دهه ۷۰ خود را تکرار می‌کند. به گفته آقای دانش "طالبان سرانجام در گرداب موج متلاطمی که خود آفریده غرق خواهند شد."

آقای دانش با اشاره به خیزش‌های مردمی در برابر طالبان گفته "مقاومت فراگیر ملی" در چارچوب حاکمیت دولتی، برای دفاع از جمهوریت و برای سرکوب دشمنان نظام افغانستان در حال شکل‌گیری است.

آیا هدف فراتر از تصرف جغرافیاست؟

علی حسینی - بی‎‌بی‌سی

در مورد "تصرف ولسوالی‌ها" توسط طالبان، به‌نظر می‌رسد باید به موضوع، فراتر از صرفاً استراتژی گسترش جغرافیا دید؛ بویژه این‌که آینده ادامه حضور طالبان در این ولسوالی‌ها چندان روشن نیست و مبهم است. احتمال بازپس‌گیری این ولسوالی‌ها از سوی نیروهای امنیتی حکومت بعید نیست (در مواردی هم این امر تحقق یافته است). تعداد نیروهای طالبان به‌اندازه‌ای کافی نیست که بتوانند با افزایش تصرف ولسوالی‌ها، ادامه تسلط ‌شان بر آن‌ها را تضمین کنند. اما وقتی صحبت می‌شود که هدف فراتر از تصرف جغرافیاست به چه معناست؟

پاسخ این سئوال به وضعیت در حدود دو هزار کیلومتر دورتر از افغانستان و در قطر مربوط است. هیئت طالبانی که چند ماه پیش روبه‌روی "هیئت جمهوریت" نشسته بودند، این‌بار و پس از این تصرفات و گسترش قلمرو، با اطمینان و اعتماد به نفس بیشتری پشت میز می‌نشینند.

در گذشته یک مقوله‌ی کلیشه‌ای همواره مطرح می‌شد و آن این‌که هر وقت صحبت از مذاکره با طالبان آغاز می‌شد، گرمی میدان جنگ شدید‌تر می‌شد، با این استدلال که طالبان می‌خواهند در میز مذاکره، امتیاز بیشتری کسب کنند.

در وضعیت فعلی، این موضوع قابل قبول‌تر از هر زمان دیگری به‌نظر می‌رسد.

مذاکرات قطر نیم‌بند و در سطحی جریان دارد. شواهد نشان می‌دهد که احتمالاً در آینده نزدیک این مذاکرات جدی‌تر پی‌گیری شود و مورد توجه قرار بگیرد. بویژه این‌که گویا قرار بوده که عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه ملی، حامد کرزی، رئیس جمهوری پیشین و شماری دیگر از چهره‌های مطرح به قطر بروند تا این مذاکرات شدت یابد.

در صورتی‌که این‌بار هیئت طالبان دوباره روبه‌روی "هیئت جمهوریت" در قطر بنشیند، موضع، ادبیات، ژست و استدلال‌شان رنگ‌وبوی تازه و نسبتاً متفاوت‌تری نسبت به گذشته خواهد داشت.

این موضوع، از جهتی به‌مراتب جدی‌تر از مسئله تصرف ولسوالی‌ها به‌نظر می‌رسد؛ چرا که پشت میز مذاکره است که سهم طرف‌ها مشخص خواهد شد.

می‌توان با اطمینان گفت که هیچ‌گاه به اندازه اوضاع کنونی، عقبه‌ی جنگی و میدانی طالبان برای افرادشان که در میدان مذاکره سنگر گرفته‌اند، مهم و مٶثر نبوده است.

در همین حال عطا محمد نور، رئیس یکی از دو شاخه حزب جمعیت اسلامی افغانستان از شکل‌گیری ده‌ها گروه خودجوش مردمی برای مبارزه مشترک با طالبان خبر داده است.

آقای نور دیروز اعلام کرده بود که او امروز برای پاک‌سازی مناطق بلخ و شمال افغانستان به مزار شریف خواهد رفت.

او همچنین از هوداران حزب جمعیت اسلامی افغانستان در بلخ و سرتاسر افغانستان خواست "برای دفاع از سرزمین‌شان" بسیج شوند.

در همین حال عباس ابراهیم‌زاده، نایب دوم مجلس نمایندگان نیز دیروز به بلخ رفت و از خطوط اول جنگ در ولایت بلخ دیدار کرد.

داد و ستد خونین ولسوالی‌ها

در بیست و چهار ساعت گذشته نیز جنگ شدیدی در ولسوالی‌های افغانستان جریان داشته است. از جمله طالبان ادعا کرده‌اند که بامداد امروز ولسوالی امام صاحب و بندر شیرخان، را در ولایت قندوز به دست آورده‌اند.

شیرخان بندر در شمال کشور در مرز میان افغانستان و تاجیکستان موقعیت دارد.

ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان اعلام کرده که بندر شیرخان به گونه کامل با تمام ملحقاتش به دست آنها افتاده است.

او گفته نیروهای امنیتی افغانستان با همه تجهیزات‌شان به طالبان پیوسته‌اند.

منابع محلی بامداد امروز به بی‌بی‌سی گفتند طالبان در دروازه سرحدی بین افغانستان و تاجیکستان حضور دارند.

اما وزارت دفاع افغانستان اعلام کرده که مرکز شهرستان علی‌آباد را از طالبان پس گرفته‌اند.

به گفته این وزارتخانه پیش‌روی نیروهای امنیتی و دفاعی در قندوز ادامه دارد.

منابع محلی گفته‌اند نیروهای امنیتی وارد ساختمان فرماندهی پلیس این شهرستان شده‌اند و سایر بخش‌های شهرستان هنوز در کنترل طالبان است.

طالبان همچنان ادعا کردند که ولسوالی چوره ولایت ارزگان را به دست آورده‌اند. سپاه ۲۰۵ ارتش ملی افغانستان نیز با نشر اعلامیه‎ای تأیید کرده است که نیروهای امنیتی افغانستان از ولسوالی چوره ولایت ارزگان به شهر ترینکوت مرکز این ولایت منتقل شده‌اند.

این گروه با نشر اعلامیه‌های جداگانه ادعا کرده‌اند که ولسوالی‌های سمکنی (شهر نو)، زازی آریوب و احمدخیل ولایت پکتیا و ولسوالی چهاردره ولایت قندوز را به دست آورده‌اند.

مقامات دولتی در پکتیا در این مورد چیزی نگفته‌اند اما تاج محمد منگل، عضو شورای ولایتی پکتیا به بی‌بی‌سی تأیید کرد که سه ولسوالی پکتیا به دست طالبان افتاده است.

وزارت دفاع ملی افغانستان نیز اعلام کرده که ولسوالی‌های دوشی ولایت بغلان و ولسوالی بلخ را از تصرف طالبان آزاد کرده‌اند.

وزارت دفاع ملی همچنین گفته گروه‌هایی از طالبان را در در ساحات "گلردین" و "کجکی" ولسوالی سرحوزه ولایت پکتیکا، ولسوالی پشتون زرغون ولایت هرات، ولسوالی ازره ولایت لوگر و شماری دیگر از ولایات کشته‌اند.

نفوذی‌های طالبان یا میانجی‌گران صلح؟

در همین حال وزارت دفاع افغانستان اعلام کرده است که شماری از نفوذی‎های طالبان را که در میانجی‎گری برای سقوط ولسوالی‎ها به نفع طالبان دست داشتند، در ولایت کندز بازداشت کرده‌اند.

وزارت دفاع گفته این نفوذی‌های طالبان زیر نام موی سفید با نیروهای دفاعی و‌ امنیتی صحبت می‌کردند تا پاسگاه نیروهای امنیتی را در مربوطات کله‌گاو شهر قندوز بدون درگیری به طالبان واگذار کنند.

در روزهای اخیر مقامات دولتی افغانستان از فعالیت بزرگان به نفع طالبان ابراز نگرانی کرده‌اند.

چند روز پیش نیز مقام‌های دولتی ولایت نورستان در شرق افغانستان اعلام کرده بودند که گروهی از "بزرگان محلی" را بازداشت کرده‌اند که نیروهای امنیتی دولتی را تشویق می‌کردند تا مناطق تحت کنترل شان را به طالبان واگذار کنند و به آنان تسلیم شوند.

اما گروه طالبان این افراد را "نماینده‌های صلح و میانجی توصیف" کرده و دستگیری آنان را "جنایت" خوانده است.