جنجال انتخابات افغانستان؛ ادامه اعتراض‌ها و پیشنهاد تشکیل دولت ائتلافی

در حالی که هزاران نفر از حامیان تیم انتخاباتی "ثبات و همگرایی" به رهبری عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی افغانستان و از نامزدان پیشتاز انتخابات ریاست جمهوری در ولایت‌های تخار و فاریاب تظاهرات برگزار کردند، اعضای "شورای نامزدان" در یک نشست خبری خواهان تشکیل "حکومت مشارکت ملی برای حل بحران" شدند. هشت نامزد عضو این شورا هستند.

در تظاهرات امروز در تخار و فاریاب در شمال افغانستان، تظاهرکنندگان شعار می‌دادند که "تقلب" را نمی‌پذیرند و خواهان "جدا شدن آرای پاک از آرای تقلبی" هستند. پیش از این حامیان این تیم در ولایات کابل و بغلان نیز راهپیمایی‌هایی را راه اندازی کرده بودند.

در نشست خبری شورای نامزدان، احمد ولی مسعود، از نامزدان انتخابات ریاست جمهوری، رهبران حکومت وحدت ملی را عامل "بحران به میان آمده" دانست و گفت: "رای پاک ما نه، رای آلوده آنها بحران‌ساز شده... کمیسیون حالا دو راه دارد؛ یا تیمی که به آن وابسته است را پیروز کند یا انتخابات را به دور دوم ببرد که هر دو قابل قبول ما نیست."

او می‌گوید که آنها خواهان "حکومت مشارکت ملی" با مدل "ائتلاف سیاسی" هستند که تیم‌های انتخاباتی در آن سهم داشته باشند.

صدیق صدیقی، سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان، طرح این شورا را در "مخالفت صریح با قانون اساسی" و طرحی "میان‌تهی" خوانده و تاکید کرده که نامزدان ریاست جمهوری باید به اراده، تصمیم و جایگاهی که مردم برایشان برگزیده‌اند، احترام بگذارند.

معترضان چه می‌خواهند؟

باطل شدن ۳۰۰ هزار رای که به باور آنها "نامعتبر" است، مهمترین خواست تیم "ثبات و همگرایی" است. حامیان این تیم مانع آغاز روند بازشماری آرا در هفت ولایت افغانستان نیز شده‌اند؛ روندی که در سایر ولایات تکمیل شده و برای اعلام نتایج ابتدایی باید به پایان برسد.

اسدالله سعادتی، معاون این تیم انتخاباتی می‌گوید کمیسیون انتخابات این کشور استقلال خود را از دست داده و هدف آنها بازگشت این روند به مسیر اصلی آن است.

آقای سعادتی می‌گوید اعتراضات آنها ادامه خواهد یافت تا "حق به حق دار برسد."

اما تیم انتخاباتی محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان و نامزد پیشتاز دیگر انتخابات این کشور می‌گوید آنها خواهان تطبیق شدن تقویم انتخاباتی هستند.

داوود سلطان زوی، عضو تیم دولت ساز می‌گوید: "تقویم انتخاباتی، خواست سلیقه ای نیست، بلکه خواست قانونی است... اثرات عدم تطبیق آن، خلاء و نبود معلومات است که با توطئه‌ها پر می‌شود و وضع اقتصادی، سیاسی و اجتماعی مردم در حالت غیردلخواه قرار می‌گیرد چون نتایج انتخابات معلوم نیست."

او تاکید دارد که آنها از کمیسیون انتخابات می‌خواهند هر چه زودتر به این موضوع رسیدگی کرده و تقویم انتخاباتی را عملی سازند.

کمیسیون انتخابات چه می‌گوید؟

عصمت الله مل، معاون کمیسیون مستقل انتخابات روز گذشته گفته بود که آنها هنوز هم درحال رایزنی برای حل مشکلات پیش آمده هستند.

همچنین او گفت آنها منتظر تکمیل گزارش بازشماری آرا در ۲۷ ولایت هستند تا تصامیم بعدی خود را بگیرند.

او در مورد تصامیم بعدی کمیسیون چیزی نگفته اما پیش از این، خبرهایی از احتمال اعلام نتایج ابتدایی قسمی و یا اعلام نتایج ابتدایی بدون بازشماری هفت ولایت باقیمانده منتشر شده بود.

انتخابات ریاست جمهوری افغانستان به تاریخ ششم میزان/مهر برگزار شد. قرار بود نتایج ابتدایی این انتخابات به تاریخ ۲۷ میزان/مهر اعلام شود اما به تاریخ ۲۳ عقرب/آبان به تعویق افتاد.

اختلافات و اعتراض‌ها بر روند بازشماری آرا، بار دیگر اعلام این نتایج را به تعویق انداخت. کمیسیون مستقل انتخابات هنوز تاریخ جدید را برای اعلام این نتایج اعلام نکرده است.

جنجال انتخابات بر سر کدام آرا است؟

تیم ثبات و همگرایی به رهبری عبدالله عبدالله که مخالف اصلی روند بازشماری آرا است، اعلام کرده که آنها خواهان باطل شدن نزدیک به ۳۰۰ هزار رای هستند.

این آرا به اساس گفته‌های اعضای این تیم، شامل ۱۳۷ هزار رای قرنطین شده است که بدون اطلاع تیم‌های انتخاباتی وارد محاسبه نهایی آرای معتبر شده، بیش از صد هزار رای ثبت شده در خارج از زمان قانونی انتخابات (هفت صبح تا پنج بعد از ظهر ششم میزان/مهر) و بیش از پنجاه هزار رای ثبت شده با تصاویر تکراری و یا عکس‌های گرفته شده از روی عکس می‌باشد.

کمیسیون انتخابات می‌گوید تفاوت آرا در محاسبه نهایی به دلیل تفاوت در آرای ثبت شده در کارت حافظه و آرای ثبت شده در دستگاه‌های بیومتریک است. همچنین این نهاد آرای ثبت شده در زمان خارج از جریان برگزاری انتخابات را یک مشکل فنی خوانده است. کمیسیون در مورد آرا با تصاویر مشابه توضیحی نداده است.

همچنان شماری از ستادهای انتخاباتی و نهادهای ناظر انتخاباتی اعتراض شان را به بازشماری نزدیک به ۲۵۰۰ محل رای دهی اعلام کردند که به گفته آنها دستگاه‌های بیومتریک آنها و یا حافظه دستگاه‌های آنها تاکنون ناپدید است.

کمیسیون در پاسخ به این اعتراضات گفت آنها هنوز در مورد معتبر یا نامعتبر بودن این آرا تصمیم نگرفتند و تنها برای بررسی سرنوشت این آرا، آنها را شامل بازشماری کردند. چند روز پیش این کمیسیون اعلام کرد که از مجموع ۱۱۹۰ محل از این محلات رای دهی که آرای‌شان تاکنون بررسی شده، آرای ۱۱۷۹ محل را باطل ساختند.