کابل مرکز خودروهای کهنه که فضای شهر را آلوده می‌کنند

نظرمحمد ۳۵ سال در شهر کابل رانندگی می‌کند. او را منتظر مسافر در یکی از جاده‌های شهر کابل یافتم. خودرو او ۴۰ سال پیش وارد شهر کابل شده، اما می‌گوید که خودروش هیج مشکلی ندارد. می‌گوید اداره راهنمایی و رانندگی شهر با خودرو او مشکل ندارد. هر زمان که اداره راهنمایی رانندگان خودرو او را معاینه فنی نموده در آن مشکلی پیدا نکرده‌است.

او معتقد است که هوا توسط خودروها آلوده نمی‌شود، بلکه مشکل در سوخت‌هایی است که از خارج وارد می‌شود. می‌گوید که در افغانستان به دلیل نبود کنترل لازم بر فروشندگان سوخت، آنان سوخت نامرغوب به رانندگان می‌فروشند.

نظرمحمد تمام قطعات خودروش را از ماشین گرفته تا رنگ و روغن عوض کرده و می‌گوید که اداره راهنمایی و رانندگی شهر با تمدید جواز تردد خودرو او مشکل ندارد.

براساس اعلام اداره راهنمایی و رانندگی در کابل بیش از ۵۰۰ هزار خودرو تردد دارند، در حالیکه به گفته مسئولان، این شهر برای ۳۰ هزار خودرو ساخته شده‌است.

براساس اعلام مقام‌های افغانستان عبور و مرور این خودرو‌ها ۳۶ درصد از آلودگی شهر کابل را سبب شده‌اند.

غلام محمد ملکیار، معاون فنی اداره حفاظت از محیط زیست افغانستان می‌گوید که ۸۵ درصد از خودروهای شهرکابل، بیشتر از ۱۵سال عمر دارند و حدود ۶۰ درصد آنان باید از چرخه تردد خارج شوند.

ولی حکومت هیج برنامه‌ای عملی برای خارج کردن این خودورها از چرخه فعالیت ندارد. خیلی از خانواده‌ها و رانندگانی همانند نظر محمد زندگی شان بستگی به چرخش چرخ این خودروها دارد. در پایتختی که فاقد سیستم حمل و نقل عمومی است، چرخش چرخ این خودروها هم سود است و هم ثواب.

حکومت افغانستان نیز می‌داند که توقف خودروهای کهنه می‌تواند مشکلات اقتصادی زیادی را برای مردم این کشور ایجاد کند.

آقای ملکیار می‌گوید که تصمیم حکومت بر این است به صاحبان خودروهای کهنه امتیازهای را بدهد که به خودرو سابق آنان تعلق داشت، از پلاک (پلیت) خودرو گرفته تا سایر شرایط..

او می‌گوید که حکومت تصمیم گرفته که همان شماره پلاک سابق را به خودرو جدید، صاحبان خودرو بدهد.

به گفته او در کنار آن کابینه دولت افغانستان تصویب کرده است که خودروهای که مدت کارش بیشتر از ۱۰ سال باشد اجازه ورود به افغانستان را نداشته باشند. اما تایید می‌کند که خودروهای کهنه از مرزهای باز افغانستان وارد این این کشورمی‌شوند.

سوخت‌های مصرفی در افغانستان بیشتر وارداتی است. اداره ملی محیط زیست افغانستان گفته‌های نظر محمد، رانند کهنه کار شهر کابل را تایید می‌کند که نظارت لازم بر واردات سوخت وجود ندارد.

به گفته آقای ملکیار سوخت‌هایی که از مرز رسمی وارد افغانستان می‌شود مشکلی ندارد، ولی ورود سوخت قاچاقچی نیز اندک نیست.

او می‌گوید که برای حل مشکل دولت از کیفیت سوخت‌های تمام پمپ بنزین‌های داخل شهر نظارت می‌کند ولی نظارت کامل بر خورده فروشان سوخت که شمار آنان به بیشتر از سه هزار می‌رسد در سطح شهر ناممکن است.

به گفته معاون اداره محیط زیست مشکل دیگر استفاده از گاز CNG و LPG است که اولی در دمای کمتر از ۱۵ درجه به طور کامل نمی‌سوزد و دومی را می‌توان در دمای کمتر استفاده کرد. آقای ملکیار می‌گوید که در شهر کابل در زمستان نیز از گاز CNG استفاده می‌کنند که چرخه سوخت آن ناقص و باعث آلودگی هوا می‌شود.

او می‌گوید که گاز سوز کردن خودروها نیز به دلیل نبود دانش فنی در کابل مشکلات زیادی را خلق کرده بوده از جمله انفجار آنها؛ اکنون دولت از شرکت‌های که در این زمینه کار می‌کند خواسته تا بعد از گاز سوز کردن خودروها تا یک سال فعالیت آنها را ضمانت کنند.

براساس مطالعات انجام شده توسط دولت افغانستان و بانک توسعه آسیایی در هر دقیقه حدود ۲۴ وسیله نقلیه از خیابانهای پررفت و آمد کابل عبور می‌کنند

این بررسی نشان داده کودکانی که در۵۰ متری این جاده‌ها زندگی می‌کنند با آلرژی، سرفه و بیماری تنفسی دچار شده‌اند.

بزرگسالان نیز براساس این ارزیابی دچار ناهنجارهای بهداشتی شده‌اند که می‌توان به افزایش فشار خون اشاره کرد.

برای مبارزه با آلودگی هوای کابل چه باید کرد؟ آنچه که تاکنون برای حل این مشکل پیشنهاد شده، عبارتند از:

۱.ایجاد سیستم مناسب نظارت و نگهداری خودروها

۲.شناسایی خودروهای که بیش از حد تولید آلودگی می‌کنند

۳.بهبود سیستم ترافیک شهری

۴.استفاده از سوخت مطلوب

۵.بهبود سیستم حمل و نقل شهری

۶.استفاده از سوخته‌های مانند گازهای LPG وCNG

۷.استفاده از خودروهای با استداردهای بالا

۸.احیا سیستم حمل و نقل و اتوبوس‌های برقی