روزنامه‌های کابل؛ شنبه ۱۵ عقرب

بیشتر روزنامه‌های کابل سرمقاله و مطالب تحلیلی خود را به کشته شدن دستکم ۳۰ غیرنظامی در ولایت قندوز در شمال شرق افغانستان اختصاص داده که در درگیری میان نیروهای ویژه افغان و گروه طالبان در حاشیه این ولایت روز پنجشنبه، ۱۳ عقرب/ آبان، کشته شدند.

روزنامه ۸صبح با اشاره به کشته شدن این غیر نظامیان نوشته که در شرایط دشوار میدان نبرد، این محاسبات مشکل است، اما باز هم باید به عنوان یک اصل این نکته پذیرفته شود که جان باختن هر فرد غیر نظامی در فعالیت‌های نظامی ‌دولت و حامیان آن، دستاورد بزرگ برای طالبان، رقم می‌زند. نباید پیروزی طالبان به هزینه دولت و نیروهای حامی‌ دولت و مردم افغانستان به دست آید.

نویسنده افزوده که تمام تلاش گروه‌های تروریستی متمرکز بر این است که میان روستایی‌ها، نیروهای امنیتی، دولت و نیروهای بین‌المللی حامی‌ دولت، دشمنی ایجاد کند. ستیزه جویان طالبان به روستایی‌ها می‌گویند که دولت و نیروهای حامی‌اش دشمن روستایی‌ها هستند و می‌خواهند ارزش‌های آنان را از بین ببرند و چیزی‌هایی را بر آنان تحمیل کنند که بر خلاف اعتقادات‌شان است. وقتی یک کلبه‌ روستایی بمباران ‌شود، طالبان به هدف خود می‌رسند.

به نظر مقاله نویس این روزنامه، دولت باید تلاش کند تا در مناطق پشتون‌نشین قندوز متحد پیدا کند. باید پلیس محلی در آن مناطق که اعضای آن از مردم همان مناطق باشد، تشکیل شود. باید هرچه زودتر عملیات‌های پاکسازی زمینی راه‌اندازی شود، دولت در روستا‌ها قرارگاه ‌سازی کند و به روستایی‌ها تفهیم کند که در حمایت از طالب، سودی متوجه آنان نمی‌شود.

روزنامه سرخط نوشته که قربانی‌های غیر نظامیان به هیج عنوان نمی‌تواند فراموش شود و تاحدی همین کشتن‌ها آزار و اذیت، یورش به خانه‌ها و زندانی ساختن‌ها باعث نفرت و ایجاد فاصله میان مردم و دولت شده‌ است.

سرمقاله نویس این روزنامه نوشته که ممکن است یک و یا دو حادثه خطا تلقی شود، رویداد نخست درسی برای رویداد بعدی باشد اما از بد روزگار هیج درسی از این نوع حوادث در افغانستان گرفته نشده، بلکه هر روز تکرار می‌شود.

نویسنده افزوده که به تازگی عفو بین الملل اعلام کرده که سال جاری برای غیر نظامیان افغانستان سال خونین بوده و در قبال قربانیان بمباران اخیر نیروهای ناتو و افغانستان در قندوز باید عدالت در نظر گرفته شود. این نهاد گفته که تخطی گذشته نیروهای بین المللی در افغانستان هنوز بررسی نشده، همچین عاملان آن مجازات نشده‌اند.

روزنامه اطلاعات روز نوشته که کشته شدن غیر نظامیان مسئله‌سازترین بحث‌های چند سال گذشته بوده است. حامد کرزی رئیس‌جمهور پیشین موضع خصمانه با آمریکایی‌ها را از اختلاف دیدگاه بر سر تلفات غیرنظامیان آغاز کرد.

به نظر سرمقاله نویس این روزنامه با وجود این‌که برنامه‌ها و راهکارهای آموزشی در میان نیروهای امنیتی افغان و ناتو برای جلوگیری از کشتار افراد غیرنظامی در جنگ تطبیق شده است، افراد ملکی هراز گاهی قربانیان جنگ میان نیروهای امنیتی و طالبان بوده ‌است.

به نظر نویسنده رویداد غم‌انگیز کشتار افراد غیرنظامی در قندوز نیز ادامه‌ا‌ی این جنجال است که جلوگیری از کشتار افراد غیر نظامی در جنگی که طالبان از افراد غیر نظامی به‌عنوان یک سپر استفاده می‌کنند، دشواری فراوانی دارد. این دشواری زمانی بیشتر می‌شود که نیروهای امنیتی از یک‌طرف ناگزیر به انجام مأموریت مهم هستند، چنان‌که مسئولان محلی گفته‌اند که دو فرمانده مهم طالبان در آن‌جا مستقر بودند، و از جانب دیگر در عملیات جان نیروهای امنیتی به‌دلیل محاصره در خطر باشد.

روزنامه دولتی اصلاح نوشته که این بار اول نیست که طالبان از غیر نظامیانی به عنوان سپر انسانی بهره می‌گیرند. در گذشته نیز طالبان بارها از این ترفند برای در امان ماندن از آسیب آتش موثر نیروهای ملی امنیتی افغانستان در شهرها از جمله همین شهر قندوز از نیروهای غیر نظامی برای مصون ماندن خود به عنوان سپر انسانی استفاده کرده‌اند.

به نوشته این روزنامه طالبان از اینکه درصد ایجاد هراس افکنی و ترس و رعب در میان مردم‌اند تازه از کشته و زخمی شدن افراد استفاده می‌کنند تا بتواند در میان مردم باعث ایجاد ترس و هراس افکنی شود و از این کار استقبال نیز می‌کنند.

روزنامه ویسا تراژدی اخیر ولایت قندوز را وحشتی نامیده و نوشته که این تراژدی، تراژدی یک ولایت و یا یک محل نیست بلکه این آینه راستین زندگی و وضعیت مردم افغانستان است. هر افغان با وجدان از این موضوع ناراحت است و نا آگاهان احساسی در قبال این موضوع ندارند.

نویسنده افزوده: "مردم، بزرگان قوم، علما، سیاسیون و مقامها اگر از این جنایت چشم پوشی‌کنند و یا بی‌ایمانی کنند دچار ذلت تاریخی خواهند شد که مرگ با عزت و آبرومند بهتر از این نوع زندگی است."

روزنامه دولتی هیواد نوشته است که رئیس جمهور غنی بعد از حادثه قندوز به تمام مقام‌های محلی قندوز هدایت داده که به کسانیکه در این حادثه آسیب دیده و به خانواده‌های آنان کمک شود. برای درمان زخمی‌های این حادثه از هیج کوششی دریغ نکنند.

به نوشته سرمقاله نویس این روزنامه آقای غنی به مقام‌های محلی دستور داده که در عملیات‌ها از دقت بیشتر کار گرفته شود.