هند ته د طالبانو حکومت د وزیر سفر: د پاکستان پر ځای روغتیايي برخه کې هند بیا د رامخکې کېدو په حال کې دی؟
د عکس سرچینه، Jagat Prakash Nadda
- Author, نورګل شفق
- دنده, بيبيسي، لندن
په افغانستان کې د طالبانو حکومت وايي چې د عامې روغتیا وزیر یې په هند کې د دودیزې درملنې په اړه د روغتیا نړیوال سازمان په دویمه نړیواله سرمشریزه کې ګډون کړی او د صحي برخې له بېلابېلو چارواکو او پانګوالو سره یې هم لیدلي دي.
د طالبانو حکومت د عامې روغتیا وزارت وايي چې په دې لیدنو کې مولوي نورجلال جلالي ته د افغانستان له روغتیايي سکتور سره د درملو، روغتیايي توکو، ناروغانو ته د هند ویزو په برابرولو او همداراز په افغانستان کې دننه پر روغتیايي برخې د پانګونې ډاډ ورکړل شوی دی.
د دغه وزارت ویاند شرافت زمان امرخېل وايي چې ښاغلي جلالي د دغه سفر په ترڅ کې د هند د روغتیا او کورنۍ هوساینې وزیر جګت پراکاش ندا سره هم لیدلي.
په وینا یې، د دواړو لورو ترمنځ "د روغتیايي اړیکو پر پیاوړتیا، د روغتیايي کارکوونکو ترمنځ د تجربو پر تبادلې، د افغان روغتیايي کارکوونکو د ظرفیت لوړونې ته د زمینې پر برابرولو او همدارنګه افغانستان ته د معیاري درملو د واردولو په اړه خبرې وشوې."
ښاغلی امرخېل زیاتوي، "په دې لیدنه کې د سرطان درملنې، افغان ناروغانو ته په هند کې د درملنې او ویزې برابرولو په اسانتیا او د افغانستان روغتیايي مرکزونو ته د طبي تجهیزاتو په برابرولو هم خبرې شوې دي."
د هند د عامې روغتیا او د کورنۍ هوساینې وزیر جګت پراکاش ندا هم ویلي چې ښاغلي جلالي سره په لیدنه کې یې افغانستان ته د درملو او د بشري مرستو رسولو او د روغتیايي پاملرنې په برخه کې د دوامداره همکارۍ د لا پياوړتیا ژمنه تازه کړې ده.
دې لیکنه کې له social media راخیستل شوي مواد شته. له ښودلو وړاندې یې ستاسې اجازه پکار ده، ځکه ښایيکوکیز یا بله تکنالوژي پکې کارول شوې وي. کولی شئ له اجازې مخکې د social media site پالیسي ولولئ. د دې لپاره غوښتنه ومنئ او مخکې لاړ شئ
د پوسټ X پای, 1
ښاغلي ندا پرخپله اېکسپاڼه لیکلي چې له افغانانو سره په روغتیايي برخه کې د هند د همکارۍ د ژمنتیا ثابتولو لپاره یې د یوه "سمبولیک" ګام په ترڅ کې د طالبانو حکومت ته تازه "د سرطان درمل او واکیسنونه" سپارلي دي.
هغه ویلي چې "یو لوی مقدار درمل، واکسینونه او یو ۱۲۸-سلایس سيټي سکېنر ماشین هم افغانستان ته لېږل کېږي" چې د ښاغلي امرخېل په وینا، د کابل صحت طفل روغتون ته به وسپارل شي.
د دودیزې درملنې سرمشریزه
د عکس سرچینه، MoPH
د طالبانو حکومت د عامې روغتیا وزیر تر هغه وروسته هند ته سفر کوي چې حکومت یې له پاکستانه د درملو پر واردولو محدودیتونه لګولي دي او هڅه کوي چې د سوداګریزې راکړې ورکړې ترڅنګ په روغتیايي برخه کې هم پر پاکستان تکیې ته بدیل ومومي.
هند ته د مولوي نورجلال جلالي د سفر موخه هلته د روغتیا نړیوال سازمان په دویمه نړیواله سرمشریزه کې ګډون او همداراز په افغانستان کې د "دودیزې درملنې د معیاري کولو" لپاره له هنده د همکارۍ ترلاسه کول بلل شوې.
د طالبانو حکومت د عامې روغتیا وزارت د معلوماتو له مخې، ښاغلي جلالي په همدې موخه د دودیزې درملنې په برخه کې د هند د دولت وزارت (ایوش) له وزیر پرتاپاو جاداو سره هم لیدلي دي.
د طالبانو حکومت د عامې روغتیا وزارت وايي، "په دې لیدنه کې په کابل کې د دودیزې درملنې اړوند انسټټيوټ او د یوه څېړنیز مرکز جوړونې او د دودیزې درملنې اړوند کسانو په روزنه کې د مرستې او د دوه اړخیزو همکاریو د یوه هوکړه لیک د لاسلیکېدنې اړوند خبرې وشوې."
دې لیکنه کې له social media راخیستل شوي مواد شته. له ښودلو وړاندې یې ستاسې اجازه پکار ده، ځکه ښایيکوکیز یا بله تکنالوژي پکې کارول شوې وي. کولی شئ له اجازې مخکې د social media site پالیسي ولولئ. د دې لپاره غوښتنه ومنئ او مخکې لاړ شئ
د پوسټ X پای, 2
هندي وزیر پرتاپاو جاداو هم پر خپله اېکسپاڼه د یوې هندي رسنۍ هغه خبر شریک کړی چې د ده له قوله یې لیکلي چې په دې لیدنه کې یې له ښاغلي جلالي سره د 'یوناني او هومیوپيتي' په څېر د دودیزې درملنې په برخه کې د همکارۍ پر زیاتولو خبرې کړې دي.
د طالبانو حکومت د عامې روغتیا وزارت د معلوماتو له مخې، دودیزې درملنې په اړه دا غونډه پرون چهارشنبه (لیندۍ ۲۶/دسمبر ۱۷) د هند د ایوش وزارت په همغږۍ جوړه شوې وه چې د افغانستان په ګډون د نږدې سلو هېوادونو استازو، د نړۍ د ۲۳ هېوادونو د روغتیا وزیرانو او د صحي سکتور اړوند کارپوهانو ګډون پکې کړی و.
په افغانستان کې پر روغتیايي برخې پانګونه
د عکس سرچینه، RTA
د طالبانو حکومت وايي چې د دې سفر په ترڅ کې د عامې روغتیا وزیر ته ځينو هندیو پانګوالو ډاډ ورکړی چې افغانستان به د درملو په برخه کې له "هېڅ راز کمي" سره مخ کېدو ته پرې نږدي.
د عامې روغتیا وزارت ویاند شرافت زمان امرخېل وايي چې مولوي نورجلال جلالي ته دا ډاډ په هغه لیدنه کې ورکړل شوی چې په هند کې یې د درمل جوړونې فابریکو، د درملو صادروونکو شرکتونو او د دودیزو درملو ټولنو له مسؤلانو سره درلوده.
ښاغلی امرخېل وايي، "په دې لیدنه کې افغانستان ته په معیاري درملو واردولو او د قیمت او کېفیت برخې ته په ځانګړې پاملرنې او په افغانستان کې دننه پانګونې باندې هم خبرې وشوې."
د ښاغلي امرخېل په وینا، "مولوي جلالي دغه [هندي] پانګوال هڅولي چې په افغانستان کې د درملو په تولید کې کار او پانګونه وکړي او هغوی ډاډ ورکړی چې د درملو په برخه کې به افغانستان له هېڅ راز کمي سره مخ نه شي."
له پاکستان سره تر ترینګلتیا وروسته داسې برېښي چې په دې وروستیو کې په افغانستان کې د طالبانو حکومت له هند سره د اړیکو رغولو ته زور ورکړی دی.
پر افغانستان د ۲۰۲۱ کال د اګست پر ۱۵ بالکل پر هغه ورځ واکمن شول چې د هند د خپلواکۍ ورځ وه خو د اړیکو برخلیک یې ناڅرګند و.
وروسته د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر په ګډون بېلابېل چارواکي هند ته لاړل او هندي چارواکو کابل ته سفرونه وکړل چې په روغتیايي برخه کې د همکاریو د راجلبولو دا هڅه یې تازه اقدام دی.
د یادولو ده چې تر دې مخکې د پخوانیو ولسمشرانو حامد کرزي او محمد اشرف غني د حکومتونو پرمهال هم له هند سره د افغانستان اړیکې ډېرې پیاوړې وې. هند په افغانستان کې د سلمی بند په څېر بېلابېلې ودانیزې پروژې پلې کړې او د هوايي دهلیزونو له لارې د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریزه راکړه ورکړه هم د پام وړ وه. هند افغانانو ته په مختلفو برخو کې د ویزو اسانتیا برابره کړې وه او هر کال زرګونه افغانان د درملنې، چکر او زدکړو لپاره دغه هېواد ته تلل.
