رفيع الله نيازی

د نادر پلار غږ کوي چې، واهوټلي ماما يوشين هېلداره چای راوړه!

پرده دار اوجمال ورنژدې کيږي، جمال د نادر له پلارڅخه پوښتي چې ولي هېلداره چای څښي؟ هغه وايي چې ستړي يم، هيلداره چای د انسان طبيعت برابره وي.

پرده دار د ماشومانو د پوښتنې پر ځواب کې وايي چې هېل بوټی لري او ددې خبرې دثبوت لپاره د منتر په مرسته هېل پر خبرو راولي.

هېل وايي چې موږ وحشي او صحرايي بوټي يو، پر خپل سر دځمکې په ځينو ځايونو کې راشنه کېږو.

پرده دار زياتوي چې اوس په نړۍ کې داسې هېوادونه هم شته چې دهېلو تخمونه يا نيالګي ږدي.

هېل وايي چې موږ د خپلو بوټو د څانګوپه بېلابېلو ځايونوکې راشنه او غټيږو، بيا موانسانان راټولوي او په بازارونوکې مو پلوري.

	هېل يو وحشي بوټی دی، خو اوس په نړۍ کې داسې هېوادونه هم شته چې دهېلو تخمونه يا نيالګي ږدي .

هېل زياتوي چې خوشبويي ددوی په دانو کې وي، که هېل ميده شي نوخپله خوشبويي له لاسه ورکوي.

پرده داروايي: هېل په شنه، تور، سپين، ژيړاو نصواري رنګونوکې پيدا کيږي.

په بېلابېلو هېوادونوکې دځانګړو اقليمونو او موقيعتونو اغېزه ده، چې هېل بېلابېل رنګونه لري او هرڅومره چې د هېلو دانې د شينوالي پرمهال له بوټو راوشکول شي خوشبويي يې ډېره وي.

هرڅومره چې پرې وخت اوړي رنګ يې بدلون مومي اوخوشبويي يې کميږي. له دغوخبرو سره هېل هم نور خبرې بندوي.

پرده دارماشومان بازار ته بيايي اوهلته دکېکو او کولچو پخولو يوې هټۍ ته ورځي.

يو سړی ويني چې د کېکو او کولچو جوړولو مواد برابروي لکه اوړه، شيدې، هګۍ، هېل او داسي نور. نومړی وايي چې هېل په کې ددې له پاره اچوي چې خوندور راشي .

ماشومان او پرده دار په هماغه بازار کې له يوه، يوناني حکيم څخه پوښتنه کوي چې هېل څه ګټې لري؟

حکيم وايي چې هېل په يوناني داروګانو کې د معدې، اعصابو، زړه او زړه د بدوالي ناروغيو له پاره کارول کيږي .

هېل چېرته شنه کېږي؟ موږ وحشي او صحرايي بوټي يو، پر خپل سر دځمکې په ځينو ځايونو کې راشنه کېږو. هېل

بيا په بازار کې له يوه سړي څخه پوښتنه کوي چې دوی له هېلو نه په څه شي کې کاراخلي، هغه سړی وايي چې په چای، د دېګ مصالحه، حلوا او فېرنيو کې کارځني اخلي.

پرده دار وايي چې د خوږو(شيرني) په جوړولو، وريجو، غوښو پخولو، مربا، دشيدو په چايو او ځيني خلک يې د خولې د خوشبويۍ له پاره هم کاروي اوتور هېل چې ترنورو هېلوغټ وي، ددېګ په مصالحه کې کارول کيږي.

پرده دار زياتوي چې هېل د نړۍ په ټولو بوټو کې دويمه درجه قيمتي او ارزښت لرونکی بوټی دی. تر دې وروسته ماشومان د جادويي جام په مرسته د هېلو بوټي هم ويني.

پرده دار ماشومانو ته وايي چې دوی دي څودانې هيل راواخلي مات دې يې کړي، ودې ګوري چې په منځ کې يې څه شی دي او دادې هم ووايي چې دوی په خپلو کورونو کې هېل په څه شي کې کاروي ؟