ذبيح الله شاکر

له دې ډلې نه ځينې محصلين نوموړي هېواد ته تللي او ځنې يې هم د ورتګ په حال کې دي، خو پوښتنه دا ده چې، خپله بورس څه ته وايي؟

د لغمان ولايت يو اوسېدونکی، رسول بورس داسې تعريفوي:” بورس د زدکړو يوه وسيله ده چې، د هغه په مرسته ځينې کسان کولای شي، په بهرنيو هېوادونو کې زدکړې وکړي.

لکه څنګه چې، موږ خپلو ماشومانو ته په کورسونو يا هم ښونځيو کې د زدکړو اسانتيا برابر وو، بورس هم دغسې يو مثال لري“.

د کابل پوهنتون د ژبو او ادبياتو د پوهنځي، استاد خالد وزيري وايي:

تحصيلي بورس څه ته وايي؟  بورس د زدکړو يوه وسيله ده چې، د هغه په مرسته ځينې کسان کولای شي، په بهرنيو هېوادونو کې زدکړې وکړي محمد رسول

"بورس يوه فرانسوي کلمه ده چې، دپيسو مانا ورکوي او خپله تحصيلي بورس هغې اسانتيا ته ويل کيږي چې د يوه هېواد د پوهنتون او يا هم کومې بلې تعليمي ادارې له خوا يوچا ته د زدکړو لپاره ورکول کيږي.

په انګليسي کې ورته سکالرشيپ وايي، ياني بورس او سکالرشيپ يوه مانا لري".

(بورسونه پر دوه ډوله دي. يو اوږد مهاله او بل لنډ مهاله بورسونه دي. اوږد مهاله بورسونه د دوو کلونو نه نيولې بيا تر څلورو کلونو لپاره وي.

په دې کې د ماسټرۍ بورسونه راځي او لنډ مهاله بورسونه د شپږو مياشتو نه نيولې، بيا تر دوو کلونو پورې وي چې، د لسانس لپاره وي“.

دا چې تحصيلي بورسونه په کوم اساس محصلينو ته ورکول کيږي، رحمت الله چې، د هندوستان بورس ورکړل شوی، دغه شرايط په دې ډول بيانوي:

”د بورسونو ترلاسه کولو لپاره يو شرط د لوړو نمرو درلودل دي او که بورسونه ډېر وي نو، له محصلينو څخه ازموينه اخيستل کيږي، هرڅوک چې، په ازموينه کې بريالی شو د بورس مستحق ګرځي“.

خو د لوړو زده کړو وزارت د بهرنيو اړيکو رئيس، نجيب الله بيا وايي:”يو هغه شرايط دي چې د بورس ورکونکي هېواد له لوري وضع کيږي،

د بېلګې په ډول هغه څوک چې، د بورس لپاره ټاکل کيږي، بايد روغتيا يې ښه وي او د کوربه هېواد په ژبه وپوهېږي.

	د بورسونو د ترلاسه کولو لپاره لومړی شرط د لوړو نمرو درلودل دي.

ځينې هېوادونه د عمر يوه ټاکلې اندازه هم شرط ږدي. بل د افغانستان د بورسونو د وېش کميسيون هم ځينې شرايط لري.

مثلا محصل بايد په هيڅ يوه جرم تورن نه وي او لږ تر لږه د دولسم ټولګي نه فارغ شوی وي.

دغه وېش د بورسونو د توزيع د کميسيون او په دې اړه د ځانګړې مقررې له مخې ترسره کيږي، د يادونې وړده چې، د بورسونو د کميسيون غړي، د بېلابيلو وزارتونو او ولسي جرګې استازي دي“.

تحصيلي بورسونه د زدکړو د کچې په لوړوالي او د دوو هېوادونو کلتورونو په نږدېوالي هم ستره ونډه لري.