'अपघात नसून खून आहे'; फलटण महिला डॉक्टर मृत्यू आणि पोस्टमार्टम रिपोर्ट बदलण्याबाबत सुषमा अंधारेंनी काय आरोप केले?

हातावरील सुसाईड नोट, सुषमा अंधारे

फोटो स्रोत, UGC/BBC

साताऱ्याच्या फलटणमधील एका महिला डॉक्टरने आत्महत्या केल्याने खळबळ उडाली. तळहातावरच लिहिलेल्या सुसाईड नोटमध्ये या महिलेनं एका पोलीस कर्मचाऱ्यासह आणखी एका व्यक्तीवर गंभीर आरोप केले होते.

रत्नशिव संभाजी निंबाळकर या युवकाचा काही महिन्यांपुर्वी खून झाला होता आणि त्याचा पोस्टमार्टम रिपोर्ट बदलण्यासाठी पीडित डॉक्टरवर सातत्याने दबाव येत होता, असा गंभीर आरोप ठाकरे शिवसेनेच्या नेत्या सुषमा अंधारे यांनी केला आहे.

त्यांनी एक्सवरील एक पोस्ट करत म्हटलं, "रत्नशिव संभाजी निंबाळकर या युवकाचा 12 मार्च 2025 ला निर्घृण खून झाला. मात्र अपघाती मृत्यू दाखवण्याचा पोलीस स्टेशनचा प्रयत्न होता. पीडित डॉक्टरनं असं करण्यास स्पष्ट नकार दिला होता."

अंधारे यांनी एक व्हीडिओ देखील शेअर केला. त्यात मृत रत्नशिव संभाजी निंबाळकर यांची बहीण कोमल नारायण निंबाळकर आणि पत्नी प्राजक्ता रत्नशिव निंबाळकर यांनी पोस्टमार्टम रिपोर्टमध्ये फेरफार केल्याचा आरोप केला आहे.

कोमल नारायण निंबाळकर यांनी म्हटलं, "माझा भाऊ रत्नशिव संभाजी निंबाळकर याचा 12 मार्च 2025 ला खून झालाय. आमच्या गावातील व्यक्तीनंच त्याचा खून केला. तो भाजपचा सरचिटणीस आहे. 8 महिने झाले तरी आम्हाला न्याय मिळाला नाही."

प्राजक्ता निंबाळकर यांनी म्हटलं, "आम्ही खुप ठिकाणी फिरलो पण आम्हाला न्याय मिळाला नाही. पोस्टमार्टम केलं तेव्हा आधी त्यांनी अपघात झाल्याचं दाखवलं होतं. एवढा निर्घृण खून केलाय, त्याच्या खुणा पाहून सुद्धा तिथं अपघात असल्याचं दाखवलं गेलं. आम्ही आंदोलन करण्याचा इशारा दिला. त्यावेळी डॉक्टर ताईंनी आम्हाला सांगितलं की, हा अपघात नसून खून आहे."

या प्रकरणी पीडितीचे वडिलांनी त्यांच्या भावना व्यक्त करताना म्हटलं की, जे गुन्हेगार आहेत, त्यांना फाशीची शिक्षा व्हावी, एवढीच आमची मागणी आहे. माझ्या मुलीसोबत जे झालं ते होऊन गेलं. आता बाकी मुलींसोबत अत्याचार होऊ नये.

तिच्या वडिलांनी माध्यमांशी बोलताना म्हटलं की, "तिच्याशी फोनवर बोलताना म्हटलं की, दिवाळीला कधी येतेस? तिने म्हटलं की दिवाळीला मला सुट्ट्या नाहीत. दिवाळी झाल्यावर येते म्हटलं. त्याच्या आधी आम्ही तिला एकदा भेटायला गेलो होतो. तिने आम्हाला बाहेर जेवायला नेलं. तिथं गेल्यावर माझ्या ओळखीचा नसलेला एक माणूस होता...धष्टपुष्ट होता. तो म्हणाला की, तुम्ही मॅडमचे वडील का? काही लागलं तर मला सांगा. तेवढ्यात तिने पाहिलं आणि मला हाताला धरून बाजूला नेत म्हटली की, असं कोणासोबतही बोलत जाऊ नका. हे लोक नंतर माझ्यावर दबाव आणायला पाहतील."

त्यांनी म्हटलं, "माझ्या मुलीवर जो अन्याय झाला, त्यात सगळे बघे झाले. सगळे दुर्योधन, दुःशासन झाले. पण एकही कृष्ण होऊन माझ्या मुलीला पावला नाही. आता इथून पुढे मुलींवर अत्याचार होऊ नये, त्यांच्या मदतीला कृष्ण येऊन पावावा, एवढीच माझी मुख्यमंत्र्यांना कळकळीची विनंती आहे."

हातावरील सुसाईड नोट

फोटो स्रोत, UGC

फलटणमधील एका महिला डॉक्टरने आत्महत्या केल्याने खळबळ उडाली आहे. तळहातावरच लिहिलेल्या सुसाईड नोटमध्ये या महिलेनं एका पोलीस कर्मचाऱ्यासह आणखी एका व्यक्तीवर गंभीर आरोप केले आहेत.

या सुसाईड नोटमध्ये तिने पोलीस अधिकाऱ्यांसह आणखी एका व्यक्तीवर लैंगिक छळाचे आरोप केले आहेत.

या प्रकरणामुळं सातारा जिल्ह्यात खळबळ माजली असून या प्रकरणाचा तपास पोलिसांकडून केला जात आहे.

दरम्यान, यातील पीएसआय असलेला संशयित शनिवारी स्वत:हुन फलटण पोलिसांसमोर हजर झाला. संशयित फरार आरोपी पीएसआय गोपाल बदने याने आत्मसमर्पण केलं आहे. घटना समोर आल्यापासून हा संशयित आरोपी फरार होता आणि पोलिसांकडून त्याचा शोध सुरू होता.

दरम्यान, शनिवारी (25 ऑक्टोबर) बदने स्वत: फलटण पोलीस ठाण्यात हजर झाला. पोलिसांकडून याबाबत अधिक माहिती घेण्याचा प्रयत्न केला असता अद्याप माहिती देण्यात आलेली नाही.

तर त्याआधी प्रशांत बनकर नावाच्या दुसऱ्या एका व्यक्तीला पुण्यातून अटक करण्यात आली आहे.

रणजित निंबाळकरांवर आरोप, आतापर्यंत कोण काय म्हणालं?

Skip podcast promotion and continue reading
बीबीसी न्यूज मराठी आता व्हॉट्सॲपवर

तुमच्या कामाच्या गोष्टी आणि बातम्या आता थेट तुमच्या फोनवर

फॉलो करा

End of podcast promotion

या आत्महत्या प्रकरणात माढा लोकसभा मतदारसंघाचे माजी खासदार रणजित निंबाळकर यांच्या नावाचा उल्लेख झाल्याचं दिसून आलं.

महिला डॉक्टरच्या नातेवाईकांनी या घटनेवर बोलताना 'खासदारांच्या पीएच्या फोन'चा उल्लेख केला, तर शिवसेनेचे नेते अंबादास दानवे यांनी स्पष्टपणे माजी खासदार रणजित निंबाळकर यांचं नाव घेऊन आरोप केले आहेत.

यासंदर्भात आतापर्यंत कोण काय म्हणालं, रणजित निंबाळकरांचं नाव यात कसं आलं आणि त्यावर रणजित निंबाळकर, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस काय म्हणाले, हे आपण पाहूया.

महिला डॉक्टरच्या आत्महत्येच्या घटनेनंतर तिच्या आतेभावानं प्रसारमाध्यमांशी संवाद साधताना 'खासदारांच्या पीए'चा उल्लेख केला. ते असे म्हणाले की, "माझी मामेबहीण मागच्या दोन वर्षांपासून फलटण येथे मेडिकल ऑफिसर म्हणून कार्यरत होती. मागच्या वर्षभरापासून खोटे किंवा चुकीचे पोस्टमार्टम रिपोर्ट बनवण्यासाठी राजकीय आणि पोलिसांकडून दबाव टाकण्यात येत होता.

जूनमध्ये तिने डीवायएसपींकडे तक्रार दिली होती. पण उत्तर मिळालं नाही. त्यांनी चौकशी करून सांगतो, असं सांगितल्याचं तिनं पत्रात म्हटलंय. पत्रावर खासदार आणि त्यांचे दोन पीए एवढा उल्लेख आहे. नावं मात्र त्यांची नाहीत."

महिला डॉक्टरचं पत्रात आणि नंतर तिच्या नातेवाईकांनी 'खासदार आणि त्यांच्या दोन पीएं'चा उल्लेख केल्यानंतर या सर्व प्रकरणात राजकीय दबावाची चर्चा सुरू झाली.

शिवसेना नेते अंबादास दानवे

फोटो स्रोत, Facebook/Ambadas Danve

फोटो कॅप्शन, शिवसेना नेते अंबादास दानवे

यावर शिवसेनेचे नेते अंबादास दानवे यांनी आवाज उठवण्यास सुरुवात केली. त्यांनी 25 ऑक्टोबर 2025 रोजी एक्स प्लॅटफॉर्मवरून केलेल्या पोस्टमध्ये प्रश्न उपस्थित केला की, "महिला डॉक्टचे खासदारांशी बोलणे करून देणारे ते दोन पीए कोण? हे खासदार महोदय नेमके कोण?"

मात्र, तत्कालीन खासदारांकडे या आरोपांची दिशा वळली. तत्कालीन खासदार होते रणजित निंबाळकर. त्यामुळे माध्यमांनी निंबाळकरांना याबाबत विचारलं, तेव्हा ते म्हणाले की, "आमच्या दैनंदिन प्रवासात अनेक लोकांना फोन करतो. पण चॅट किंवा कुठल्या तक्रारीत असं तिनं कुठेच म्हटलं नाहीय की, रणजित निंबाळकरांनी फोन केला. माहिती दिली, इतकंच तिनं लिहिलंय. तिची तक्रार केवळ पोलिसांविषयी होती."

केवळ उद्या (26 ऑक्टोबर) देवेंद्र फडणवीसांचा कार्यक्रम फलटणमध्ये असल्यानं राजकारण केलं जातंय, असंही रणजित निंबाळकर म्हणाले.

मात्र, तरीही 'त्या' खासदार आणि त्यांचे पीएंची नावं स्पष्टपणे समोर येत नव्हती. मात्र, 26 ऑक्टोबर रोजी अंबादास दानवे यांनी एक्स प्लॅटफॉर्मवर नवीन पोस्ट शेअर केली आणि त्यात खळबळजनक दावा केला.

26 ऑक्टोबर रोजीच फलटण विधानसभा मतदारसंघात वेगवेगळ्या विकासकामांच्या भूमिपूजनासाठी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस तिथं कार्यक्रमाला हजर राहणार होते. या कार्यक्रमात माजी खासदार रणजित निंबाळकर हेही असणार होते.

याचाच संदर्भ देत 26 ऑक्टोबरच्या पोस्टमध्ये अंबादास दानवे म्हणाले की, "आज मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस त्या माणसासोबत व्यासपीठावर बसतील ज्याने आपले कर्तव्य पार पाडणाऱ्या एका महिला डॉक्टरवर फिटनेसबाबत दबाव टाकला. 'तो मी नव्हेच' म्हणणाऱ्या निंबाळकरांचा या डॉक्टर प्रकरणाशी संबंध कसा ते पहा."

माजी खासदार रणजित निंबाळकर

फोटो स्रोत, Facebook/Ranjeetsingh Hinduraoji Naik Nimbalkar

फोटो कॅप्शन, माजी खासदार रणजित निंबाळकर

या पोस्टमधून अंबादास दानवेंनी रणजित निंबाळकर, त्यांचे दोन पीए आणि महिला डॉक्टरची आत्महत्या यांचा संबंध जोडत आरोप केले, ज्यांनी महाराष्ट्रभरात एकच खळबळ उडाली.

यानंतर फलटणमध्ये देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थित कार्यक्रम झाला आणि त्यात बोलताना त्यांनी रणजित निंबाळकरांना एकप्रकारे क्लिन चीट देऊन टाकली.

देवेंद्र फडणवीस म्हणाले, "या ठिकाणी मी येऊ नये, अशा प्रकारचा प्रयत्नही झाला. कधी कधी काही गोष्टी दुर्दैवीही असतात. परवा आमच्या एका लहान बहिणीचा अतिशय दुर्दैवी मृत्यू झाला. त्या आमच्या भगिणीने आत्महत्या केली.

आत्महत्या करताना त्याचं कारण देखील आपल्या हातावर लिहून ठेवलं. पोलिसांनी तात्काळ आरोपींना अटकही केली. त्यातलं जवळपास सगळं सत्य हे बाहेर येत आहे आणि कुठल्याही परिस्थितीत आमच्या लहान भगिनीला न्याय दिल्याशिवाय स्वस्थ बसणार नाही.

अलिकडच्या काळात प्रत्येक गोष्टीत राजकारण घुसवायचं, असा अत्यंत निंदनीय प्रयत्न या ठिकाणी होताना पाहायला मिळाला. काहीही कारण नसताना रणजितदादांचं, सचिनदादांचं नाव याच्या घुसवण्याचा प्रयत्न केला. या महाराष्ट्राला देवाभाऊ माहित आहे, एवढीशी तरी शंका असती, तर प्रोग्राम रद्द करून या ठिकाणी आलो नसतो.

अशा बाबतीत मी पक्ष पाहत नाही, व्यक्ती पाहत नाही, राजकारण पाहत नाही, जिथे माझ्या लहान बहिणीचा विषय आहे, तिथे मी कुठलीही तडजोड करत नाही. पण त्याचवेळी अशाप्रकारे प्रेताच्या टाळूवरचं लोणी खायचं कुणी प्रयत्न करत असेल, तर तेही सहन करणाऱ्यांपैकी मी नाही."

नेमकं काय घडलंय?

या महिला डॉक्टरने काल गुरुवारी (23 ऑक्टोबर) फलटणमधील एका हॉटेलमध्ये जाऊन आत्महत्या केली.

तिने हातावर लिहिलेल्या सुसाईड नोटमध्ये एका पोलीस अधिकाऱ्याचं तसेच आणखी एका व्यक्तीचं नाव लिहिलं आहे.

त्यातील एका पोलीस अधिकाऱ्याने आपल्यावर चारवेळा बलात्कार केला, तर दुसऱ्या व्यक्तीने आपला शारिरीक आणि मानसिक छळ केला असल्याचा आरोप या महिला डॉक्टरनं केला आहे.

या महिला डॉक्टरवर चुकीचे पोस्टमार्टम रिपोर्ट्स बनवण्यासाठी राजकीय तसेच पोलिसांकडूनही प्रचंड दबाव असायचा, अशी माहिती तिच्या भावाने दिली आहे.

तिला अशा खोट्या रिपोर्ट्ससाठी माजी खासदाराच्या पीएंकडूनही फोन यायचा, असाही आरोप तिच्या नातेवाईकांनी केला आहे.

फलटणच्या महिला डॉक्टर आत्महत्येप्रकरणातील फरार असलेला संशयीत आरोपी पीएसआय बदने स्वत: पोलिसांसमोर हजर झाला
फोटो कॅप्शन, फलटणच्या महिला डॉक्टर आत्महत्येप्रकरणातील फरार असलेला संशयीत आरोपी पीएसआय बदने स्वत: पोलिसांसमोर हजर झाला

यासंदर्भात माध्यमांशी बोलताना तिच्या भावाने म्हटलं की, "मागील वर्षभरापासून तिला चुकीचे पोस्टमार्टम रिपोर्ट बनवण्यासाठी राजकीय तसेच पोलीसांचं खूप प्रेशर असायचं. ती तिच्या बहिणीला यासंदर्भात वारंवार सांगायची.

परंतु, तिच्यावर एवढा दबाव असेल, असं वाटलं नव्हतं. परंतु, शेवटी त्या त्रासाला कंटाळून आणि तिला ते सहन न झाल्याने तिने काल आत्महत्या केली आहे."

पुढे त्यांनी म्हटलंय की, "ज्या पोलीस अधिकाऱ्याचा तिला त्रास होत होता, त्यांचीही नावे तिने हातावर लिहिली आहेत. तसेच, यासंदर्भात तक्रार करण्यासाठी मागील दोन वर्षांपासून तिने डिवायएसपी आणि एसपींना लेटर्सही लिहिले आहेत.

त्यांची आवक-जावक नोंदही झालेली आहे. परंतु, तिच्या तक्रारीवर कोणतीही कारवाई आजवर झालेली नाही. तसेच, काही माहिती मिळवण्यासाठी तिने आरटीआयही टाकला होता, त्यावरही तिला काही प्रतिसाद मिळाला नाही."

एक आरोपी अटकेत, फरार पीएसआयचं आत्मसमर्पण

ज्या दोन व्यक्तींची नावे या पीडित महिला डॉक्टरने आपल्या सुसाईड नोटमध्ये लिहिली आहेत, त्यापैकी प्रशांत बनकर या एका आरोपीला अटक करण्यात आली होती. तर दुसऱ्या आरोपीने स्वत: पोलिसांसमोर आत्मसमर्पण केलं आहे. तो शनिवारी फलटण पोलिसांत स्वत: हजर झाला.

प्रशांत बनकर या आरोपीला पुण्यातून अटक करण्यात आली आहे. फलटण पोलिसांनी ही कारवाई केली असून अटक केल्यानंतर त्याला फलटणच्या न्यायालयामध्ये हजर करण्यात आलं.

त्याला 28 ऑक्टोबरपर्यंत चार दिवसांची पोलीस कोठडी देण्यात आली आहे.

यातील ज्या पोलीस अधिकाऱ्यावर चारवेळा बलात्कार करण्याचा आरोप पीडित महिला डॉक्टरने केला आहे, त्याला निलंबित करण्यात आलं आहे, अशी माहिती पोलीस अधीक्षक तुषार दोशी यांनी दिली आहे.

सुसाईड नोट

सध्या दोन्हीही आरोपींवर गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे, अशी माहिती पोलिसांनी दिली आहे.

पोलीस अधीक्षक तुषार दोशी यांनी माध्यमांशी बोलताना म्हटलं की, "या प्रकरणी शुक्रवारी सकाळी गुन्हा दाखल झाला आहे. या महिला डॉक्टरने स्वत:च्या हातावर दोन नावे लिहून ठेवली आहेत. त्यात फलटण ग्रामीणचे पीएसआय आणि एका नागरिकाचा उल्लेख केला आहे.

या महिला डॉक्टरने शारीरिक आणि मानसिक छळाचा तसेच बलात्कार केल्याचा आरोप केला आहे. त्यामुळे मी आत्महत्या करत आहे, असंही लिहिल्यामुळे गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.

बलात्कार आणि आत्महत्येस प्रवृत्त करणं अशा दोन कलमांखाली हा गुन्हा नोंद आहे. आरोपींना पकडण्याकरता पथक रवाना करण्यात आलेलं आहे. पीएसआयवर गुन्हा दाखल झाल्याने त्यांना तत्काळ सस्पेंड करण्यात आलं आहे."

फलटमध्ये महिला डॉक्टरची आत्महत्या

'आम्ही सांगू तसा रिपोर्ट आम्हाला द्यावा, यासाठी दबाव टाकला जातोय', अशी तक्रार या महिला डॉक्टरने केली होती का? या प्रश्नावर पोलिसांनी म्हटलं की, "त्यांनी तत्कालीन एसडीपीओंकडे पोलिसांविरोधात तक्रार दाखल केली होती आणि पोलिसांनी त्यांच्याविरोधात जिल्हा शल्य चिकित्सकांकडे तक्रार केली होती. अशा दोन्ही परस्पर एकमेकांविरोधात तक्रारी झालेल्या आहेत.

या महिला डॉक्टरवर माजी खासदारांच्या पीएकडूनही दबाव टाकला जात होता, असा आरोप नातेवाईकांकडून केला जातोय.

तर राजकीय दबावाच्या दृष्टीनेही तपास होतोय का? या प्रश्नावर पोलीस अधीक्षक तुषार दोशी म्हणाले की, "सध्या तर एक अनैसर्गिक मृत्यू झालेला दिसतोय. प्रथमदर्शनी ती आत्महत्या दिसते आहे.

ती आत्महत्याच आहे, हे आधी सिद्ध करावं लागेल. त्याच्यानंतर आत्महत्येचं कारण काय, हे शोधावं लागेल. त्यामध्ये महिलेनं काय लिहिलंय, कुणासोबत आधी काय बोलणं झालंय, या सगळ्याचा तपास होणार."

'तक्रार करूनही दखल घेतली गेली नाही'

या महिला डॉक्टरने आपल्याला होत असलेल्या त्रासाबाबत वारंवार लिखित आणि रितसर तक्रारी केल्या होत्या. तरीही तिच्या तक्रारीची दखल घेण्यात आली नाही, अशी माहिती तिच्या काकांनी तसेच भावानेही माध्यमांशी बोलताना दिली आहे.

या महिला डॉक्टरने 19 जून 2025 रोजी फलटणच्या पोलीस उपअधीक्षकांना रितसर पत्र लिहून तक्रार केली होती.

फलटण डॉक्टरची आत्महत्या

या पत्रामध्ये या महिलेने लिहिलं की, "पेशंट (आरोपी) फीट नसतानाही तो फीट आहे, असा रिपोर्ट द्या, असा वारंवार दबाव माझ्यावर टाकतात आणि अपशब्दही वापरतात. यासंदर्भात मी पोलीस निरिक्षक यांना फोनद्वारे माहिती दिली असतान त्यांनी 'त्यामध्ये माझा काही संबंध नाही' असं म्हणत उडवाउडवीची उत्तरं दिली," असाही आरोप तिने या तक्रारीमध्ये केला होता.

या तक्रारीची कोणतीच दखल न घेतली गेल्याने महिला डॉक्टरने 13 ऑगस्ट रोजी माहिती अधिकारांतर्गत आरटीआयदेखील दाखल केला होता.

आपल्या तक्रारीचं पुढे काय झालं, याबाबतची माहिती घेण्याचा प्रयत्न या आरटीआयद्वारे महिला डॉक्टरने केला होता.

पण त्या आरटीआयलाही काही उत्तर प्राप्त झालं नसल्याचं या महिलेच्या भावाने सांगितलं आहे.

त्यानंतर आणखी एका पत्रात या महिलेने पुन्हा सविस्तर वर्णन करत आपल्या तक्रारी मांडल्या होत्या.

महिलेच्या तक्रारीची दखल का घेतली गेली नाही? - सुप्रिया सुळे

राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाच्या खासदार सुप्रिया सुळे यांनी यासंदर्भात पोस्ट करत म्हटलंय की, "महिला डॉक्टरचे आत्महत्या प्रकरण अतिशय गंभीर आहे.

या महिलेने लिहिलेल्या सुसाईड नोटमध्ये तिने गेली काही दिवसांपासून तिचा शारिरीक आणि मानसिक छळ होत असल्याचे वरीष्ठांना वारंवार कळविले होते. परंतु तिच्या तक्रारीची दखल घेतली गेली नाही. अखेर तिने टोकाचे पाऊल उचलले."

या विषयाच्या मूळाशी नेमके कोणते कारण आहे? या महिलेच्या तक्रारीची दखल का घेतली गेली नाही? या सर्व प्रश्नांची उत्तरे मिळाली पाहिजेत, असंही त्यांनी म्हटलेलं आहे.

राज्य महिला आयोगाच्या प्रमुख रुपाली चाकणकर यांनी यासंदर्भात माहिती देणारा एक व्हीडिओ पोस्ट केला असून त्यांनी म्हटलंय की, "राज्य महिला आयोगाने याची दखल घेतली आहे. सद्यस्थितीत याप्रकरणी फलटण सिटी पोलीसमध्ये भारतीय न्याय संहितेच्या कलम 64 (2), 108 प्रमाणे गुन्हा दाखल केला आहे. फरार आरोपींना अटक करण्यासाठी शोधपथक रवाना करण्यात आले आहे."

"पीडित महिलेने याआधी त्यांना होणाऱ्या त्रासाबाबत तक्रार केली असल्यास त्यांना मदत का मिळाली नाही याचीही चौकशी व्हावी आणि संबंधितांवर कठोर कारवाई करावी अशा सूचना आयोगाने पोलिसांना दिल्या आहेत," असंही त्यांनी म्हटलेलं आहे.

महत्त्वाची सूचना

औषधोपचार आणि थेरपीच्या मदतीने मानसिक आजारांवर उपचार शक्य आहेत. यासाठी तुम्ही मानसोपचारतज्ज्ञांची मदत घेणं गरजेचं आहे. तुम्हाला किंवा एखाद्या परिचित व्यक्तीमध्ये अशा प्रकारच्या मानसिक आजारांची लक्षणं दिसल्यास या हेल्पलाईन नंबरवर संपर्क साधून मदत मिळवू शकता.

  • हितगुज हेल्पलाईन, मुंबई - 022- 24131212
  • सामाजिक न्याय आणि सशक्तीकरण मंत्रालय -1800-599-0019 (13 भाषांमध्ये उपलब्ध)
  • इंस्टिट्यूट ऑफ ह्यूमन बिहेवियर अँड एलाइड सायन्सेस - 9868396824, 9868396841, 011-22574820
  • नॅशनल इंस्टिट्यूट ऑफ मेंटल हेल्थ अँड न्यूरोसायन्स - 080 - 26995000
  • विद्यासागर इंस्टिट्यूट ऑफ मेंटल हेल्थ अँड एलाइड सायन्सेस, 24X7 हेल्पलाइन-011 2980 2980

(बीबीसीसाठी कलेक्टिव्ह न्यूजरूमचे प्रकाशन.)