5000 अमेरिकन सैनिक 250 दिवसांनी समुद्रातून थायलंडमध्ये पोहोचल्यानंतर दिसलं असं चित्र

अमेरिकेची चर्चित विमानवाहू युद्धनौका यूएसएस अब्राहम लिंकन थायलंडमध्ये दाखल झालीय.

थायलंडच्या प्रसिद्ध सागरी पर्यटनस्थळ पटायामधील बार आणि रात्रीच्या मनोरंजनासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या ठिकाणी जाण्याऐवजी, सुरुवातीच्या काही तासांत यूएसएस अब्राहम लिंकनवरील जवळपास 5,000 नौसैनिक खरेदी करताना दिसले.

जहाजातून उतरल्यावर हे नाविक समुद्रकिनाऱ्यावरील दोन हॉटेलमध्ये थांबले. त्यापैकी एका हार्ड रॉक हॉटेलमध्ये ते नुकत्याच खरेदी केलेल्या वस्तू हातात घेऊन फिरताना दिसत होते.

मात्र, युद्धनौकेवर तब्बल 250 दिवस घालवल्यानंतर, मॉलमध्ये फेरफटका मारण्यासारखी साधी गोष्टही त्यांच्यासाठी खास ठरत असल्याचं दिसून येत होतं.

अमेरिकेचं हे विमानवाहू जहाज गेल्या नोव्हेंबरमध्ये सॅन दिएगोमधून एका मोहिमेसाठी रवाना झालं होतं. सुरुवातीला ही मोहीम प्रशांत महासागर आणि दक्षिण चीन समुद्रात सहा महिने चालणार होती.

मात्र फेब्रुवारीच्या अखेरीस अमेरिका आणि इस्रायलने इराणविरोधात लष्करी कारवाया सुरू केल्यानंतर या जहाजाचा मार्ग बदलून ते आखाताच्या दिशेने पाठवण्यात आलं.

लष्करी पद्धतीने कापलेले केस, मिशा आणि नेव्हीचे टी-शर्ट परिधान केलेले हे नौसैनिक फ्लिप-फ्लॉप चप्पल आणि बीचवेअरमुळे पटायातील सामान्य पर्यटकांच्या गर्दीत सहज ओळखू येत होते.

थायलंडमध्ये देहव्यापार तांत्रिकदृष्ट्या बेकायदेशीर

मात्र, रात्री हे शहर त्याच्या खऱ्या रूपात दिसू लागतं. निऑन दिवे, गोंगाट आणि रंगीबेरंगी बारनी सजलेलं पटाया वेगळंच रूप धारण करतं.

यूएसएस अब्राहम लिंकन यापूर्वी मध्य पूर्वेत तैनात होतं. मध्य पूर्वेतील संघर्षाचा फटका पटायाच्या पर्यटन उद्योगालाही बसला आहे. हे शहर ज्यांच्यावर अवलंबून आहे अशा अनेक पर्यटकांनी घरीच राहणं पसंत केलं आहे.

समुद्रात नऊ महिने घालवल्यानंतर जमा झालेल्या वेतनासह आलेले अमेरिकन नौसैनिक त्यांच्या व्यवसायाला मोठा दिलासा देतील, अशी स्थानिक व्यावसायिकांना आशा होती.

बुधवारी रात्री पर्यटनासाठी शहरातील सर्वात प्रसिद्ध असणारी वॉकिंग स्ट्रीट ही जागा त्यांच्यासाठी पूर्णपणे खुली होती. रस्त्याच्या प्रवेशद्वारावर एक मोठा प्रकाशमय फलक लावण्यात आला होता, त्यावर लिहिलं होतं, "(हा) बाजार अमेरिकन विमानवाहू जहाजाच्या चालक दलाचं स्वागत करत आहे."

मात्र, त्यांना सेक्स इंडस्ट्रीपासून दूर राहण्याच्या सूचना देण्यात आल्या होत्या, कारण थायलंडमध्ये देहव्यापार तांत्रिकदृष्ट्या बेकायदेशीर आहे.

मद्याची मात्र कमतरता नव्हती. मध्यरात्रीपर्यंत काही तरुण नौसैनिक इतके मद्यधुंद झाले होते की त्यांना चालण्यासाठी एकमेकांचा आधार घ्यावा लागत होता.

काही जण लाल दिव्यांनी उजळलेल्या गो-गो बारमध्ये शिरले, जिथे पोल डान्सर अतिशय कमी कपड्यांमध्ये नृत्य करत होत्या.

'विमानवाहू जहाजही शेवटी एका बोटीप्रमाणेच वाटतं'

मोठ्या आवाजातील संगीतामुळे संवाद साधणं कठीण होतं. पण चालक दलातील एका वरिष्ठ सदस्याने बीबीसीला सांगितलं की त्यांना खरोखरच विश्रांतीची गरज होती.

ते म्हणाले, "बातम्यांमध्ये आम्ही नऊ महिन्यांपासून समुद्रात असल्याचं सांगितलं जात आहे. खरं सांगायचं तर मला वेळ कसा गेला ते समजलंच नाही."

ते पुढे म्हणाले, "आता कंटाळा यायला लागला आहे. विमानवाहू जहाजावर कधीच पुरेशी जागा नसते. ही जहाजं खूप मोठी असतात, पण शेवटी ती एका बोटीप्रमाणेच वाटतात. विशेषतः जेव्हा तुम्हाला त्यावर हजारो लोकांबरोबर एकत्रितपणे राहावं लागत असतं."

मग ते कॅलिफोर्नियातील आपल्या घरी कधी पोहोचणार?

त्यावर ते म्हणाले, "अजून खूप वेळ लागेल."

रेस्तराँ मालक कोसोल होमखुंथोड म्हणाले की अमेरिकन नाविकांमुळे शहरात आणि त्यांच्या कर्मचाऱ्यांमध्ये "उत्साह निर्माण झाला", कारण अलीकडे व्यवसाय "खरोखरच मंदावला होता."

तिथून जाणाऱ्या एका पर्यटकाने सांगितलं की त्याने "समुद्रकिनाऱ्यावर इतके लोक निवांत बसलेले पाहिले. असं दृश्य रोज दिसत नाही."

मात्र, एका बारच्या मालक असलेल्या कांता सेंकला यांनी तक्रार केली की, अनेक नौसैनिक स्थानिक बारमध्ये वेळ घालवण्याऐवजी फक्त फिरताना दिसत होते.

त्या म्हणाल्या, "ते ड्रिंक्ससाठी वगैरे फारसे येत नाहीत. बहुतेक वेळा ते फक्त फिरत राहतात. मागील वर्षांप्रमाणे ते पैसे खर्च करत नाहीयेत."

पार्टी असो किंवा नाही, पटायामध्ये पोहोचणं हे या नाविकांसाठी मोठा दिलासा ठरलं आहे.

चालक दलातील 25 वर्षीय सदस्य जाडा फेअरफॅक्स यांची आई शेकेरा फेअरफॅक्स यांनी रॉयटर्सला सांगितलं की, गेल्या काही महिन्यांत असा काळ होता, जेव्हा त्यांचं "मनोबल खूपच खालावलं होतं."

मध्य पूर्वेतील युद्ध सुरू झाल्यानंतरचा काळ त्यांनी "अनिश्चित" आणि "भीतीदायक" असल्याचं म्हटलं.

त्या पुढे म्हणाल्या, "त्याच्या चेहऱ्यावरचं हसू पाहण्यासाठी मी आतुर आहे. 'मम्मी' हा शब्द पुन्हा ऐकण्यासाठी मी आतुर आहे."

थायलंडला जाणं ही नियमित प्रक्रिया

इराणविरोधातील मोहिमेदरम्यान यूएसएस अब्राहम लिंकनच्या दीर्घ तैनातीच्या काळात जहाजावरील परिस्थितीबद्दल सार्वजनिकरित्या बोलू नये, यासाठी चालक दलाला चांगलं प्रशिक्षण देण्यात आलं आहे. कारण हा मुद्दा अमेरिकेत टीकेचा विषय ठरला आहे.

त्यामुळं काही नाविक बोलणं टाळत होते.

काहींनी पत्रकारांच्या प्रश्नांची उत्तरं देण्याऐवजी त्यांना मीडिया टीमकडे पाठवलं. पटायामध्ये सर्वत्र असे लोक दिसत होते ज्यांनी एसएलजी (Shore Liaison Group) असे लिहिलेले टी-शर्ट घातले होते.

एसएलजीचं काम शिस्त राखणं, चालक दलातील सदस्यांची काळजी घेणं आणि बंदरात मुक्कामादरम्यान स्थानिक अधिकाऱ्यांशी समन्वय राखणं हे आहे.

अमेरिकी नौदलाचे अधिकारी क्रिस्टोफर रॉबिन्सन यांनी पटायामध्ये सैनिकांना कोणत्या गोष्टी करण्यास मनाई करण्यात आली होती, याबाबत बीबीसीच्या प्रश्नांना उत्तर दिलं नाही. मात्र त्यांनी सांगितलं की, "आम्ही नाविकांना शक्य तितकी विश्रांती घेण्याची संधी देण्याचा प्रयत्न करत आहोत."

ते पुढे म्हणाले की अमेरिकन कर्मचारी "अमेरिकन कायदा, अमेरिकन नौदलाचे नियम आणि थायलंडच्या कायद्यांनुसार वर्तन करतील."

पटायामध्ये यूएसएस अब्राहम लिंकनचा थांबा हा महत्त्वाचा निर्णय मानला जातो.

थायलंड हा अमेरिकन नौदलाचा जुना सहकारी देश आहे. अमेरिकन नौदलाचं येथे येणं-जाणं हे प्रोटोकॉलनुसार नियमितपणे होत असतं.

हे ठिकाण आखातातून कॅलिफोर्नियाकडे परतणाऱ्या जहाजाच्या मार्गावरही आहे. त्यामुळे चालक दलाला ताण कमी करण्याची आणि युद्धनौकेबाहेर पडून काही काळ विश्रांती घेण्याची संधी मिळते.

जर थायलंडमधील हा थांबा यशस्वी ठरला, तर अपेक्षेपेक्षा जास्त काळ चाललेल्या आणि कठीण ठरलेल्या मोहिमेमुळे आलेली निराश करणारी भावना घरी परतण्यापूर्वी काही प्रमाणात दूर करता येऊ शकते.

बीबीसीसाठी कलेक्टिव्ह न्यूजरूमचे प्रकाशन.