|
Наречјата во Македонија | |||||||||||||||||||||||||||||||
БиБиСи емитува серија за дијалектите во Македонија. Од Куманово, преку Велес до Битола, од Прилеп, преку Кавадарци до Струмица и Делчево,ги бележиме наречјата, а во одредени случаи и се трудиме да ги разбереме. Да почнеме од југот и дијалектот во Гевгелија кој спаѓа во југоисточното наречје. Се карактеризира со поинаква дикција, двосложен акцент и скратување на зборовите. Елизабета Филипоска праша зошто битолчани не би се разбрале со гевгеличани? -„Ќе се разбереме, но ние имаме друг дијалек тие друг. Има некои зборови кои ги користат во Прилеп, Битола, Охрид, а нам ни треба време да ги окопчаме, што се. Имав еден гостин од Охрид и кога го прашав 'Дека одиш на наки?', по гевгелиски, не ме разбра. А кога прашав 'каде одиш натаму?', ме разбра." Превод Кога гостин од западна Македонија доаѓа во Гевгелија за подобра комуникација мора да се менува динамиката на говорењето велат гевгеличани -„Ако во Гевгелија лафиме малку побрзо, прилепчани или битолчани нема да не разберат, исто и обратно.“ -„Ние малку по литературно не знаеме. Ние гевгелиски, знае как је?“ -„Гевгелискиот дијалект се разбира само ако зборат гевгеличани полека, ако зборат на брзина како шо имаат пракса, не може никој да ги разбере.“ За еден ден гевгелиски не се учи. А како се „лафи по гевгелиски?“ -„Кажејте шо ќе пијајте?“ -„Дек ќојш?“ -„Прај шо ќе прајш, ама врни се дома.“ -„Дека си." -„Шо праат? Добр ли се?" Прашувам едно девојче каде оди: -„Дека тато, в дуќано." По што гевгелискиот дијалект се разликува од останатите дијалекти во Македонија? -„Кај нас некако акцентот е ставен на друго место.“
-„Кај нас дијалектите се измешани, од Малешевијата, Валандово и Гевгелија сме направиле кркамбар, урнебес.“ Натурализираниот гевгеличанец од Прилеп, Алексеј Караџоски, ни раскажа како се снаоѓа со гевгелискиот говор. „Наарен“ -„Ја кога дојдов во Гевгелија 50% не разбрав што зборува. Имаат доста зборови кои ги употребуваат од стариот македонски јазик. Во Прилеп велиме 'искарај го', гевгеличани викаат 'искарго', го скратуваат зборот. И мајка на битолска снаа се обиде да ни помогне. „Како е?" битолските жени така зборуваат, а не велиме „Как си? Шо прајш?Девојчињата во Битола се 'чупиња', во Гевгелија се „момички". Како и да е, гевгеличани сметаат дека е убаво да си негува дијалктот. -„Преку дијалектот можеш да препознаеш кој од каде", велат тие и гордо додаваат: „Нашиот дијалект наарен е, шо да ви кажам друго!" | ЛОКАЛНИ ЛИНКОВИ „Имаме само тврд нагласок...“08 Јануари, 2008 | Вести Делчевско-пијанечко наречје09 Јануари, 2008 | Вести Кумановско наречје10 Јануари, 2008 | Вести „Искача у град и зборуе...“10 Јануари, 2008 | Вести „Кажуемо гачке“14 Јануари, 2008 | Вести Битолчанки не одат на модистра!15 Јануари, 2008 | Вести „Чом, че јам, че дом“16 Јануари, 2008 | Вести „Зборуеме по велешки“16 Јануари, 2008 | Вести | |||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||