Isi mmili ji ọfọ, Achalugo, Ijele na aha ndị ọzọ di na nwunye na-etu onwe ha

Omenala mba maọbụ obodo ọbụla agaghị ezu oke ma e wezuga ụdịrị aha ha na-aza.

Omenala bụ usoro obibi ndụ ndị mmadụ, nke pụtara njirimara ha. A gaghị ekwu okwu njirimara mmadụ ma e wezụga aha onye ahụ.

Nke a gosiri na aha bụ ihe dị ezigbo mkpa na ndụ mmadụ.

N'omenala Igbo, a na-agụ mmadụ aha dabere n'ọnọdụ dị iche iche.

N'oge gboo, ndị nne na nna na-agụ nwa ha mụrụ ọhụrụ aha dabere n'ụbọchị ahịa a mụrụ ya, iji maa atụ Mgbeke, Okorie, Mgbafọ, Okonkwọ, dgz.

Mgbe ụfọdụ ha na-agụkwa nwata aha site n'ihe mere n'ụbọchị ọmụmụ ya maọbụ ihe ndị ha gabigara tupu a mụọ ya, iji maa atụ Ọzọemena, Nwaọha, Ọbịanuju, Nwanyanwụ, dgz.

Ndị Igbo na-agụkwa nwa aha n'ihi olileanya ha nwere n'ọdịnihu, iji maa atụ Ọgadimma, Ogedi, Echidime, dgz.

Mana cheta na ọ bụghị naanị nwa a mụrụ ọhụrụ ka a na-agụ aha n'omenala Igbo. Di na-agụ nwunye ya aha ebe nwunye na-agụkwa di ya aha.

Ụfọdụ mgbe, aha ndị a bụ iji gosipụta ịhụnanya, ihe pụrụiche maọbụ onwunwe.

Mana oge ụfọdụ, ọ na-abụ iji rịọta ihe, iji wulite ugwu na nsọpụrụ nakwa iji jaa onwe ha mma.

Ọtụtụ ndị chere na ọ bụ naanị aha Bekee dịka Darling, Sweetheart, Honey, Baby, Babe, Daddy na Mummy ka di na nwunye nwereike iji medaa onwe ha obi, ma chefuo na e nwere ọtụtụ aha Igbo kara aka ndị ha nwereike iji 'suru ji na mmanụ'.

Ụfọdụ mmadụ kwuru na French bụ asụsụ ịhụnanya, mana edemede a ga-emepe gị anya ka ị hụ ihe omimi dị n'aha Igbo dị iche iche, ndị hụrụ onwe ha n'anya nwereike ịkpọ onwe ha.

Lekwa ụfọdụ aha a na-etu ụmụnwaanyị:

Achalugo – Achalugo bụ nwaanyị na-adịghị ka ibe ya. Ọ pụrụ iche ma na mma ma n'omume. E jighị ike ahụ nwaanyị dị etu a maka na ọ bụ ugo.

Akwaugo – Ihe a bụ aha nwoke na-etu nwaanyị iji gosi na o jighị ya egwuri egwu nakwa na o nweghị ihe ọbụla o nwere karịrị ya.

Asampete/Asa/Ọmalịcha - Nke a pụtara nwaanyị mara ezigbo mma, nwaanyị sitere na ntutu mara mma ruo n'ọbọụkwụ.

Nne – Nke a bụ aha nwoke na-etu nwaanyị ọ hụrụ n'anya nke ukwuu. Ihe ọ pụtara bụ na nwoke na-ahụtazi nwunye ya dịka nne mụrụ ya. Cheta na ịhụnanya dị n'etiti ndị nne na ụmụ ha ndị nke nwoke karịrị akarị.

Elelebe ejeghị ọrụ – Nke a pụtara nwaanyị mara mma dị egwu, mma na-enweghị atụ na mma na-aba n'anya.

Ụdara mmịcha – Ụdara bụ mkpụrụosisi mara mma ma dịkwa ọcha. Ụdara mmịcha bụ aha nwoke na-etu nwaanyị mara mma ma dịkwa ọcha.

Oriakụ/Odoziakụ - Ọtụtụ ụmụnwoke Igbo anaghị ekwe ka nwunye ha mee ihe ọbụla karịa ilekọta ụlọ, ụmụ na akụnaụba ha. Ọ bụ nwaanyị dị etu a ka ha na-akpọ Oriakụ maọbụ Odoziakụ.

Ugegbe oyibo – Ị makwa ihe ọ bụ ma a sị na mmadụ bụ ugegbe? Nke a bụ aha a na-etu nwaanyị dị ezigbo ọcha na nwaanyị mma ya na-amụke amụke.

Aha nwaanyị na-etu nwoke

Isi mmiri ji ọfọ - Nke a bụ aha nwaanyị na-etu nwoke o nyefechasịrị onwe ya. Ọ pụtara na nwoke dị etu ahụ bụ onye nwere nnukwu nsọpụrụ nakwa onye a na-atụ egwu.

Odogwu - Odogwu bụ aha a na-etu nnukwu nwoke, nwoke na-anaghị atụ egwu, nwoke bara ọgaranya na nwoke na-eme ihe anya na-ahụ.

Agụ/Dike - Nke a bụ maka nwoke gbasiri ike, nwoke na-elekọta nwunye ya na ezinaụlọ ya anya nke ọma nakwa nwoke na-enyeju nwunye ya afọ n'elu akwa.

Ugo - Nwaanyị na-akpọ nwoke ugo ọ bụrụ ma ọ chọpụta na omume nwoke ahụ adịghị ka nke ụmụnwoke ndị ọzọ ya na ha mekọrọ ihe. Nke a bụ maka na ugo bụ nnụnụ pụrụiche. E jighị ike ahụ ya.

Eze – Nwaanyị na-akpọ di ya aha a iji gosi na o nweghị nwoke ọzọ ga-enwe ikike n'ahụ ya nakwa n'ezinụlọ ya karịa di ya.

Omee ego – Nke a bụ nwoke na-anaghị emere ego ebere. Ọ pụta n'ọgbọ, ihe ike emewe.

Ekwueme/Akpọaza – Nke a bụ aha nwaanyị na-etu nwoke ọ tụkwasịrị obi. Nwoke na-anaghị agharịpụ, ọkachasị n'oge mkpa. Ọ pụtara na nwoke dị etu a anaghị agharịpụ na nkwa ọbụla o kwere.

Aha nwoke na nwaanyị nwereike itu onwe ha

Ndị a bụ aha nwoke maọbụ nwaanyị nwereike itu onwe ha. O nweghị ụdị ekere nwe ya.

Ha gụnyere:

Ụfọdụ bụkwa site n'aha onye ahụ na-aza