Museveni ari imbere cyane ya Bobi Wine mu majwi amaze kuva hafi muri 1/2 cy'ibiro by'amatora

    • Umwanditsi, Wycliffe Muia

Perezida wa Uganda, Yoweri Museveni, ari imbere mu majwi y'ibanze y'itora rya perezida ryabaye ku wa lane, nk'uko byatangajwe na komisiyo y'amatora.

Imibare yatangajwe mu gitondo cyo kuri uyu wa gatanu igaragaza ko Museveni ari imbere n'amajwi 76%, hashingiwe ku byavuye mu biro by'amatora 45% byo hirya no hino mu gihugu.

Akurikirwa na Bobi Wine wo mu ishyaka ritavuga rumwe n'ubutegetsi, ufite hafi 20% by'amajwi.

Ubwo yabazwaga igihe cy'itangazwa ry'ibyavuye mu matora, ukuriye komisiyo y'amatora Simon Byabakama yagize ati: "Dukomeje gutangaza ibyavuye mu matora buri uko bimenyekana kugira ngo abaturage ba Uganda bamenye amakuru".

Bobi Wine w'imyaka 43 y'amavuko, wamenyekanye cyane mu muziki nyuma akaba umunyapolitiki, yavuze ko habaye uburiganya bukabije mu matora, bwakozwe mu gihe internet yakuweho muri ibi bihe. Nta bimenyetso bifatika yatanze, kandi inzego z'ubuyobozi ntacyo zabivuzeho.

Mu ijoro ryo ku wa Kane, ishyaka rya Bobi Wine, National Unity Platform (NUP), ryavuze ko igisirikare na polisi byazengurutse urugo rwe mu murwa mukuru Kampala, bavuga ko "we n'umugore we bashyizwe mu kato mu rugo rwabo."

Iryo shyaka ryanditse kuri X rivuga ko inzego z'umutekano "zinjiye imbere mu rugo rwe mu buryo bunyuranyije n'amategeko kandi zatangiye kuhashyira amahema."

Inzego z'ubuyobozi ntiziragira icyo zibivugaho.

Nyuma y'amatora yo mu 2021, aho Bobi Wine yabonye 35% by'amajwi, na bwo yafungiwe iminsi myinshi mu rugo rwe acunzwe n'inzego z'umutekano.

Mu matora yo ku wa kane, mu biro byinshi by'amatora hirya no hino mu gihugu, gutora byaratinze kugera ku masaha ane, bitewe n'uko udusanduku tw'itora twatinze kuhagera, ndetse n'imashini zikoreshwa mu kugenzura umwirondoro w'abatora ntizakoraga neza.

Bamwe bahuje ibyo bibazo n'ihagarikwa rya internet mu gihugu.

Nubwo hari abandi bakandida batandatu, aya matora afatwa nk'ahanganishije Museveni na Bobi Wine gusa. Abasesenguzi bavuga ko, bitewe n'uko Museveni, w'imyaka 81, yatsinze amatora atandatu yabanje, bishoboka cyane ko azongera gutorerwa gukomeza gutegeka.

Bobi, uvuga ko ahagarariye urubyiruko mu gihugu aho hejuru ya 65% by'abaturage bafite imyaka iri munsi ya 30, yasezeranyije kurwanya ruswa no gukora impinduka zikomeye, mu gihe Museveni we avuga ko ari we wenyine ushobora kurinda ituze n'iterambere by'igihugu.

Igihe cyo kwiyamamaza cyaranzwe no guhungabanya ibikorwa by'abatavuga rumwe na leta, aho inzego z'umutekano zishinjwa gukubita no gufunga abashyigikiye Bobi Wine.

Umuvugizi wa polisi Kituuma Rusoke yahakanye ibyo birego, ashinja abashyigikiye abatavuga rumwe n'ubutegetsi kuba barateje izo mvururu.

Ku wa Kabiri, internet yarahagaritswe. Komisiyo ishinzwe itumanaho muri Uganda ivuga ko byakozwe mu rwego rwo gukumira amakuru y'ibinyoma, uburiganya no gushishikariza ibikorwa by'urugomo- igikorwa cyamaganwe n'ishami rya Loni rishinzwe uburenganzira bwa muntu, ribyita ko "giteye impungenge cyane".

Bobi Wine, amazina ye nyakuri ni Robert Kyagulanyi, yari yasabye abamushyigikiye kwigaragambya, mu gihe ibyaba byavuye mu matora yo ku wa Kane byagaragara ko birimo uburiganya.

Gusa kugeza mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatanu, nta myigaragambyo yagaragaye.

Intsinzi ya Museveni izatuma arenza imyaka 40 ku butegetsi. Bivugwa ko ashobora kuba ashaka ko umwana we, Muhoozi Kainerugaba, usanzwe ari umukuru w'ingabo, yamusimbura, nubwo abyamaganira kure.

Biteganyijwe ko ibyavuye mu matora y'umukuru w'igihugu bizatangazwa ku wa gatandatu saa kumi z'umugoroba ku isaha ya Kampala, nk'uko komisiyo y'amatora ibivuga.