Tanzania: Konti z'icyamamare zakuwe kuri Instagram ashinjwa gutegura imyigaragambyo yo kwamagana amatora

Mange Kimambi, impirimbanyi akaba n'icyamamare muri Tanzaniya, yashinje leta kuba yaramufungishirije konti ze ku mbuga nkoranyambaga, izi konti zikaba zishinjwa kuba yarazikoreshaga ashishikariza Abanyatanzaniya kwigomeka ku butegetsi.

Uyu wahoze ari umunyamideli waje guhinduka impirimbanyi y'uburenganzira bwa muntu, akaba aba muri Leta Zunze Ubumwe z'Amerika, ni umwe mu batinyuka kunenga Perezida Samia Suluhu Hassan akoresheje imbuga ze nkoranyambaga aho yari afite hafi miliyoni eshatu z'abamukurikira kuri Instagram.

Mange Kimambi yashinjwe ko yashishikarije abantu kwitabira imyigaragambyo y'amatora yahitanye abantu, bituma hatangwa n'ubusabe bwo kumuta muri yombi.

Umuvugizi wa Meta yabwiye BBC ko konti ze za Instagram "zakuwemo kubera kurenga ku mabwiriza yacu yo kwirinda abahora basubira mu makosa". Umuvugizi wa leta ya Tanzaniya, Gerson Msigwa, yabwiye BBC ko akwiye gutanga gihamya z'ibyo arega leta.

Meta, sosiyete ibarizwamo Instagram, Facebook na WhatsApp, yagize iti: "Ntitwemerera abantu gufungura konti nshya zimeze kimwe n'izindi twakuyeho mbere kubera kurengera ku mabwiriza yacu."

Mu cyumweru gishize, mu ijambo bikekwa ko ryarebaga Kimambi, umushinjacyaha mukuru wa leta, Hamza Johari, yavuze ko bidashoboka uburyo "umuntu umwe uri hanze y'igihugu" ashobora gutegeka abantu ibikwiye gukorwa binyuze ku mbuga nkoranyambaga.

Yagize ati: "[Ababwira] gukora ibyo bintu [kujya mu myigaragambyo], bakabikora koko hanyuma agatangira kubyirata… Tugomba kumuta muri yombi."

Muri Tanzaniya habaye imyigaragambyo ikomeye nyuma y'amatora yo ku itariki ya 29 Ukwakira (10), Perezida Samia yegukanye intsinzi n'amajwi 98%, nyuma y'uko abatavuga rumwe na we batabashije kwiyamamaza.

Abatavuga rumwe na leta n'amashyirahamwe aharanira uburenganzira bwa muntu bemeza ko abantu amagana bishwe mu bikorwa byo guhosha imyigaragambyo, nubwo Leta yo itaratangaza imibare y'abahitanywe n'ibyo bikorwa.

Perezida Samia yakunze kunengwa n'amahanga ku bikorwa nk'ibi, ariko we akavuga ko gukoresha imbaraga byari "ngombwa" kuko abigaragambyaga ngo "biteguraga guhirika ubutegetsi".

Ku wa mbere, Samia yavuze ko leta ye yiteguye guhangana n'abigaragambyaga bitegura imyigaragambyo mishya byavugwaga ko iteganyijwe ku wa kabiri w'icyumweru gitaha.

Kimambi yavuze ko umunsi konti ze zakuwemo, n'iya Maria Sarungi, indi mpirimbanyi ikomeye yo muri Tanzaniya na yo iba hanze, yafatiwe ibihano.

Yanditse kuri X ati: "Nizeye ko ibi bigaragaza ko Meta ishobora kuba yarokejwe igitutu na leta ya Tanzaniya mu rwego rwo gucecekesha amajwi y'abaharanira uburenganzira bwa muntu muri icyo gihugu."

Iyi mpirimbanyi yabuze konti zayo yifashishaga mu bikorwa binyuranye, yanasabye Perezida w'Amerika Donald Trump ko yasaba Meta kugarura konti ze.

Yongeyeho ati: "Igihe cyose nakoresheje urubuga rwanjye ngaragaza ibibazo biri mu gihugu, kandi nshishikariza abantu kwigaragambya mu mahoro, kuko Abanyatanzaniya benshi bumva ko nta bundi buryo buhagije bwo gutanga ibitekerezo byabo mu mutekano."

Guhagarikwa kwa konti za Kimambi bibaye mu gihe Amerika ivuze ko irimo gusuzuma umubano wayo na Tanzaniya, kubera impungenge ku guhungabanya amahame ya demokarasi n'uburenganzira bwa muntu muri icyo gihugu.

Mu itangazo minisiteri y'ububanyi n'amahanga y'Amerika yasohoye ku wa kane, Washington ishinja leta ya Tanzaniya kubangamira ubwisanzure bwo gusenga, ubwisanzure bwo kuvuga, kubangamira ishoramari ry'Abanyamerika no kunanirwa gukumira ibikorwa by'ihohoterwa mbere na nyuma y'amatora yo ku ya 29 Ukwakira.

Rivuga kandi ko ibi bikorwa bishyira mu kaga abaturage b'Abanyamerika, ba mukerarugendo n'inyungu z'Amerika muri rusange, kandi bikabangamira ubufatanye bw'imyaka myinshi mu mutekano n'iterambere hagati y'ibihugu byombi.

Iri tangazo, risoza rigira riti: "Ejo hazaza h'umubano wacu hagati y'ibihugu hazashingira ku bikorwa bya leta."

Leta ya Tanzaniya ntiragira icyo ibivugaho.

Kimambi uzwi cyane nka 'dada wa taifa' (mushiki w'igihugu), yubatse izina rye cyane ku mbuga nkoranyambaga kandi yatangiye kwamagana leta ya Tanzaniya mu 2016 mu gihe cy'uwari Perezida wapfuye John Magufuli.

Muri 2018, yagerageje gukangurira abaturage gukora imyigaragambyo mu gihugu hose, ariko biranga.

Mu mwaka wa 2021 yahinduye umuvuno ashyigikira Samia ubwo yafataga ubutegetsi nyuma y'urupfu rwa Magufuli, nubwo bombi bakomoka mu ishyaka rya CCM rimaze imyaka hafi 50 ritegeka Tanzaniya.

Kimambi yanitabiriye urugendo rwa mbere rwa Samia muri Amerika, aho bafotowe bari kumwe.

Ariko uwo mubano waje gusenyuka, ubu Kimambi akoresha urubuga rwe anenga Samia n'ubutegetsi bwe ku buryo bukomeye.

Abanenga Kimambi bapfobya ibikorwa bye byo kuba impirimbanyi mu bya politiki, bakamushinja gukoresha amagambo akomeretsa mu kunenga perezida n'abandi bategetsi bakomeye.

Abantu amagana barishwe mu myigaragambyo yo kwamagana amatora yo ku wa 29 Ukwakira.

Kimambi kandi ari mu rubanza aregwamo guhungabanya ubukungu rwatangiye ku wa kane i Dar es Salaam. Urubanza rwimuriwe ku ya 28 Mutarama (1), abashinjacyaha bavuga ko iperereza rigikomeza.

Aregwa icyaha kimwe y'iyezandonke (money laundering) ajyanye n'amadolari y'Amerika arenga 56,000 (arenga miliyoni 80 FRW) bivugwa ko yabonye mu myaka itatu ishize akomotse mu cyaha.

Bivugwa ko yabikuje ayo mafaranga akora itangazamakuru nta burenganzira afite, kandi ngo yayabonye nyuma yo gutera ubwoba. Urubanza mbere rwatangiye ku ya 28 Kanama (8), ruvugwamo ko yabonye ayo mafaranga mu 2022.

Mu butumwa yashyize kuri Instagram mbere y'uko konti ye ikurwaho, yise urubanza ko ari "uruhimbano", anavuga ko rutazahindura imitekerereze ye kuri perezida.

Avuga ko urubanza rurebana na konti ye muri banki yo muri Tanzaniya yari iriho amadolari y'Amerika 40,000 (arenga miliyoni 58 FRW). Yemeza ko aheruka kuyikoresha mu 2023, kandi ko yafunzwe mu mwaka ushize.

Leta nta gisubizo iratangaza ku birego bivuga ko urubanza rushingiye ku nyungu za politiki, gusa mbere leta yari yasabye BBC kureba ibikubiye muri dosiye.

Mu butumwa bwinshi yatangaje kuri Instagram mu gihe cya vuba aha, Kimambi yasabaga Abanyatanzaniya kwigomeka ku butegetsi no kwitabira imyigaragambyo, irimo n'iteganyijwe ku ya 9 Ukuboza (12). Yanashyizeho amafoto agaragaza ibyakurikiye imyigaragambyo yo kwamagana amatora.