Amerika yatangaje ihungishwa ry'igice cy'abakozi b'ambasade muri Niger

Ahavuye isanamu, Reuters
- Umwanditsi, Christy Cooney
- Igikorwa, BBC News
Amerika yategetse ihungishwa ry'igice kimwe cy'abakozi b'ambasade yayo muri Niger nyuma y'ihirikwa ry'ubutegetsi ryo mu cyumweru gishize.
Abanyamahanga babarirwa mu magana bamaze guhungishwa bakurwa muri icyo gihugu cyo muri Afurika y'uburengerazuba, ndetse ku cyumweru gishize ambasade y'Ubufaransa yagabweho igitero n'abigaragambya.
Jenerali Abdourahamane Tchiani wayoboye ihirikwa ry'ubutegetsi, yaburiye ku "kwivanga uko ari ko kose mu bibazo by'imbere" bya Niger.
Niger icukurwamo uranium nyinshi ndetse aho iki gihugu giherereye ni mu nzira y'ingenzi y'abimukira yerekeza muri Afurika y'amajyaruguru no ku nyanja ya Mediterane.
Minisitiri w'ububanyi n'amahanga w'Amerika Antony Blinken ku wa gatatu yavuganye na Perezida wahiritswe, Mohamed Bazoum, nkuko bivugwa na minisiteri y'ububanyi n'amahanga y'Amerika.
Iyo minisiteri yongeyeho ko Amerika ishishikajwe n'isubizwaho rya guverinoma ya Niger yatowe muri demokarasi.
Matthew Miller, umuvugizi wa minisiteri y'ububanyi n'amahanga y'Amerika, yavuze ko nubwo habayeho icyo gikorwa cyo guhungisha igice kimwe cy'abakozi b'ambasade y'Amerika muri icyo gihugu, iyo ambasade y'Amerika iri mu murwa mukuru Niamey izakomeza kuba ifunguye (ikora).
Yagize ati: "Dukomeje gushishikazwa n'abaturage ba Niger n'umubano wacu n'abaturage ba Niger kandi dukomeje gukora muri diplomasi ku nzego zo hejuru cyane".
Amerika iha imfashanyo nyinshi Niger yo mu rwego rw'imibereho n'umutekano, ndetse mbere yaburiye ko ihirikwa ry'ubutegetsi rishobora gutuma ihagarika ubufatanye bwose ifitanye n'icyo gihugu.
Ubufaransa, bwahoze bukoloniza Niger, n'umuryango w'Ubumwe bw'Uburayi (EU/UE), byamaze guhagarika inkunga yo mu rwego rw'amafaranga n'iterambere kuri Niger.
Umuryango w'ubukungu w'ibihugu byo muri Afurika y'uburengerazuba (CEDEAO/ECOWAS), ugizwe n'ibihugu 15, wamaze gufatira ibihano Niger, birimo guhagarika ubucuruzi bwose na Niger hamwe no gufatira umutungo w'amafaranga wa Niger uri muri banki nkuru y'akarere.
Mu ijambo ryanyuze kuri televiziyo y'igihugu ku wa gatatu, Jenerali Tchiani yavuze ko ubu butegetsi bushya bwamaganye "ibi bihano byose kandi bwanze kugamburuzwa n'igikangisho icyo ari cyo cyose, aho kiva aho ari ho hose".
Yavuze ko ibyo bihano nta cyo byitayeho kandi ko bitarimo gushyira mu gaciro, avuga ko bigamije "gukoza isoni" abashinzwe umutekano bo muri Niger no gutuma igihugu "kidashobora gutegekwa".
Abakuru b'ingabo bo muri CEDEAO ku wa gatatu bateraniye muri Nigeria ngo bige ku kuba bakora igikorwa cya gisirikare muri Niger, nubwo bavuze ko icyo gikorwa cyaba ari "amahitamo ya nyuma".
Jenerali Tchiani, wahoze akuriye itsinda ry'abasirikare bacunga umutekano wa Bazoum, yafashe ubutegetsi ku itariki ya 26 Nyakanga (7) uyu mwaka, avuga ko yashakaga kuburizamo "irimbuka [isenyuka] buhoro buhoro kandi ritagira gitangira [rya nta kabuza]" rya Niger.










