Tuniziya: Abakandida babiri gusa ni bo bemerewe guhatana na Perezida mu matora

Ahavuye isanamu, Reuters
Akanama k'amatora ka Tuniziya kemeje abakandida batatu gusa bo guhatana mu matora ya perezida yo mu kwezi gutaha, kirengagiza icyemezo cy'urukiko cyagategetse gusubiza abakandida batatu mu bazahatana.
Muri abo bemejwe harimo Perezida Kaïs Saïed na Ayachi Zammel, uwo itsinda rishinzwe ibikorwa byo kumwamamaza ryari ryatangaje mbere ko yatawe muri yombi ku wa mbere.
Perezida wa Tuniziya ashinjwa kugerageza kugabanya umubare w'abemerewe guhatana na we.
Kuva yatsindira manda ye ya mbere mu mwaka wa 2019, Saïed yahagaritse inteko ishingamategeko, ubutegetsi abwirundaho.
Mu cyumweru gishize, urukiko rwa mbere rurusha izindi ububasha rwa Tuniziya rwavuze ko abakandida batatu akanama k'amatora kari karabujije kwiyamamaza bakwiye kwemererwa kwitabira amatora.
Farouk Bouasker, umukuru w'ako kanama, yari yavuze ko azasuzuma icyemezo cy'urukiko mbere yuko afata umwanzuro.
Mu magambo yo mu itangazo ry'ako kanama yasubiwemo n'ibiro ntaramakuru AFP, kavuze ko urukiko rutakagejejeho ku mugaragaro icyemezo cyarwo mbere y'itariki ntarengwa.
Sebastian Usher, umwanditsi mukuru wa BBC ku karere k'uburasirazuba bwo hagati, atangaza ko kwirengagiza icyo cyemezo cy'urukiko bishobora gutuma ibizava mu matora bikemangwa kurushaho.
Usher yongeraho ko ku Banya-Tuniziya benshi, ibi byose ari ikindi kimenyetso cy'ukuntu bumva igihugu cyabo cyitaruye inzira ya demokarasi cyatangiye nyuma y'impinduramatwara yiswe 'printemps arabe' yo mu mwaka wa 2011.
Umuryango uharanira uburenganzira bwa muntu ufite icyicaro i New York, Human Rights Watch, muri Kanama (8) uyu mwaka wavuze ko abategetsi bakumiriye abandi bantu umunani bashoboraga kuvamo abakandida mu matora yo ku itariki ya 6 Ukwakira (10), binyuze mu kubakurikirana mu nkiko no kubafunga.
Itsinda rishinzwe kwamamaza Zammel, rivuga ko ashinjwa gutanga amakuru atari ukuri y'abashyigikiye kandidatire ye, ryapfobeje icyo kirego rivuga ko "kidasobanutse", nkuko bitangazwa n'ibiro ntaramakuru Reuters.
Mu mwaka wa 2021, nyuma yo kwirukana minisitiri w'intebe no guhagarika inteko ishingamategeko, Perezida Saïed yashyizeho itegekonshinga rishya, ashimangira ubutegetsi bwe bw'umuntu umwe.
Iryo tegekonshinga rishya ryasimbuye iryari ryateguwe nyuma gato ya ya mpinduramatwara, yagejeje ku ihirikwa ry'uwari umunyagitugu waje gupfa wategetse Tuniziya igihe kirekire, Zine al-Abidine Ben Ali. Ryahaye perezida ububasha busesuye no kuba umugaba w'ikirenga w'ingabo.
Saïed yasobanuye ibikorwa bye avuga ko yari acyeneye ububasha bushya kugira ngo asenye urukurikirane rwo gutuma nta ntambwe iterwa muri politike no kuzahara kw'ubukungu.













