Uriko ubona ku rubuga aherekana amakuru mu nyandiko gusa, hakoresha uburyo buke. Ja ku rubuga nyamukuru ubone amakuru mu nyandiko iherekejwe n'amasanamu.
Njana ku rubuga nyamukuru canke aho gusoma gusa
Ibindi vyerekeye ingene urwo rubuga rugutwara uburyo (ama mega) buke
Ni nde Mojtaba Khamenei, umugabo ushobora kuba Umutegetsi mushya w'Ikirenga wa Iran?
- Umwanditsi, BBC News Persian
- Igihe co gusoma: iminota 5
Nyuma y'uko Umutegetsi w'Ikirenga wa Iran Ali Khamenei yishwe n'ibitero bya Israel na Amerika, benshi bibajije niba n'umuhungu we Mojtaba yishwe.
Hashize iminsi nta makuru. Ariko ku wa kabiri (3 Werurwe), televiziyo ya leta ya Iran yavuze ko Mojtaba ari muzima kandi ahugiye "mu biganiro no gusuzuma ibintu bikomeye bireba igihugu". Gusa, nta kintu aravuga kumugaragaro.
Mojtaba ubu afatwa nk'uri imbere mu bashobora gusimbura se, nk'uko ibiro ntaramakuru Reuters bibikesha amasoko abiri y'amakuru muri Iran. Ibi biracyagoye kubigenzura neza.
Hagati aho, Inteko y'Inararibonye - igizwe n'abantu 88 igomba gutora umutegetsi w'ikirenga w'igihugu - bivugwa ko "iri hafi kugera ku mwanzuro".
Gusa byitezwe ko iryo tangazo ridashobora kuza mbere y'uko Ali Khamenei ashyingurwa, nk'uko bivugwa n'ibiro ntaramakuru Fars News Agency bifitanye isano n'umutwe ukomeye wa gisirikare wa Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC).
Bitandukanye na se, Mojtaba yakomeje kuba umuntu utigaragaza cyane. Nta mwanya yigeze afata mu butegetsi. Ntiyigeze anatanga imbwirwaruhame cyangwa ibiganiro n'abanyamakuru, uretse amafoto ye macye na video byagiye bitangazwa mbere.
Gusa, hashize imyaka myinshi havugwa imbaraga afite nk'umuntu w'umwizerwa cyane wa se. Inyandiko z'amakuru za leta ya Amerika, zatangajwe na WikiLeaks mu mpera z'imyaka ya 2000, zimusobanura nk'umuntu "w'imbaraga inyuma y'amakanzu" wabonwaga cyane "nk'umutegetsi ushoboye kandi w'imbaraga" mu butegetsi, nk'uko ibiro ntaramakuru AP byabitangaje.
Gusa gutorwa kwa Mojtaba Khamenei gushobora kutavugwaho rumwe.
Repubulika ya Kisilamu yashinzwe mu 1979 nyuma y'uko ubwami bwa ba Shah bukuweho, kandi ingengabitekerezo yayo ishingiye ku kuba umutegetsi w'ikirenga akwiye gutoranywa kubera ibiterekerezo bye ku idini n'ubushobozi bwo gutegeka, aho kuba kuragwa ubutegetsi.
Ali Khamenei yavugaga gusa mu mvugo rusange zizimije ku hazaza h'ubutegetsi bw'iyi Repubulika.
Mu myaka ibiri ishize umwe mu bagize ya Nteko y'Inararibonye yavuze ko Khamenei atari ashyigikiye igitekerezo cy'uko Mojtaba yaba umukandida ku kumusimbura. Gusa Khamenei ubwe ntiyigeze avuga ibi mu ruhame.
None, Mojtaba Khamenei ni nde?
Yavutse ku wa 8 Nzeri(9) mu 1969 mu mujyi wo mu majyaruguru wa Mashhad, ni umuhungu wa kabiri wa Ali Khamenei mu bana batandatu. Yize amashuri yisumbuye mu ishuri ry'idini rya Alavi School i Tehran.
Ku myaka 17, Mojtaba yari mu gisirikare mu gihe cy'intambara ya Iran na Iraq, nk'uko bivugwa n'ibinyamakuru muri Iran.
Iyo ntambara mbi cyane yamaze imyaka umunani yatumye ubutegetsi bwa Tehran burushaho kwishisha Amerika n'inshuti zayo z'iburengerazuba zafashaga Iraq.
Mu 1999, Mojtaba yagiye i Qom, umujyi mutagatifu mu ishami ry'abaShia muri Islam, ajya gukomereza yo amasomo y'idini.
Kugeza icyo gihe ntabwo yambaraga umwenda w'abakuru mu idini kandi ntabwo bizwi neza impamvu yageze ku myaka 30 atarinjira muri iyo seminari, mu gihe ubusanzwe abandi bayijyamo mu myaka y'ubugimbi.
Mojtaba ni umwe mu bakomeye cyane mu idini, ibishobora kuba inzitizi ku kumwemeza nk'umutegetsi w'ikirenga.
Mu minsi ya vuba aha, ibinyamakuru bimwe n'abategetsi bari hafi y'ubutegetsi bukuru muri Iran batangiyeguhamagara Mojtaba Khamenei "Ayatollah", izina ry'umukuru cyane mu idini.
Muri seminari z'iri dini, urwego rwa "Ayatollah" n'inyigisho zo ku rwego rwo hejuru bifatwa nk'ibyerekana ubuhanga n'ubushobozi, kandi ni ibisabwa by'ingenzi mu gutoranya umutegetsi uzakurikiraho.
Ariko hari ibitandukanye byabaye mbere. Ali Khamenei yazamuwe vuba vuba ku rwego rwa "Ayatollah" ubwo yabaga umutegetsi w'Ikirenga wa kabiri wa Iran mu 1989.
Ibirego byo kwivanga mu matora
Izina rya Mojtaba ryaje bwa mbere mu mboni za benshi mu matora ya perezida mu 2005, aho uwayatsinze ari Mahmoud Ahmadinejad, uzwi nk'umuhezanguni wari ukunzwe.
Mu ibaruwa ifunguye yandikiye Khamenei, uwaharaniraga impinduramatwara witwa Mehdi Karroubi yashinje Mojtaba kwivanga mu matora akoresheje abasirikare ba IRGC, guha amafaranga imitwe y'idini ngo ifashe Ahmadinejad gutsinda.
Hashize imyaka ine, Mojtaba yongeye kuregwa nk'ibi nanone.
Kongera gutorwa kwa Ahmadinejad kwateye imyigaragambyo ikomeye mu gihugu yiswe Green Movement.
Bamwe mu bigaragambyaga basubiragamo amagambo yamagana ko Mojtaba yazasimbura se ku butegetsi bw'ikirenga bwa Iran.
Mostafa Tajzadeh, wari minisitiri wungirije w'ubutegetsi, yavuze ko ayo matora ari "coup d'etat kuri komisiyo itegura amatora". Uyu yafunzwe imyaka irindwi, ibyo ashinja ko byakozwe ku "mabwiriza bwite ya Mojtaba Khamenei".
Abakandida babiri baharaniraga impinduka, Mir-Hossein Mousavi na Mehdi Karoubi na bo bafungiwe mu ngo zabo nyuma y'amatora ya 2009.
Muri Gashyantare(2) 2012, Mojtaba yahuye kandi asaba Mousavi kureka kwigaragambya, nk'uko amasoko yabitangarije BBC News Persian.
Benshi biteze ko Mojtaba yakomeza politike za se z'amahame akaze naramuka atorewe kumusimbura.
Bamwe babona ko umugabo wapfushije se, nyina, n'umugore we mu bitero bya Israel na Amerika, ashobora kutazigera yunama imbere y'igitutu cy'ibihugu by'iburengerazuba.
Gusa akazagorwa n'inshingano zikomeye zo gukomeza kubaho kwa Repubulika ya Kislamu no kwemeza rubanda ko ari we muntu nyawe wo kuyobora iki gihugu.
Ubushobozi bwe mu gutegeka ntiburasuzumwa, kandi ibitekerezo ko repubulika irimo guhinduka ingoma iragwa bishobora gutera rubanda kutishima.
Naramuka atowe, Mojtaba azaba ari umuntu uhigwa - kuko minisiteri y'ingabo yavuze ko uzasimbura Ali Khamenei wese azaba "nta kabuza ari intego yo kwica".