Uriko ubona ku rubuga aherekana amakuru mu nyandiko gusa, hakoresha uburyo buke. Ja ku rubuga nyamukuru ubone amakuru mu nyandiko iherekejwe n'amasanamu.
Njana ku rubuga nyamukuru canke aho gusoma gusa
Ibindi vyerekeye ingene urwo rubuga rugutwara uburyo (ama mega) buke
Trump avuga ko atazemerera Netanyahu komeka West Bank kuri Israel
- Umwanditsi, Helen Sullivan
- Igikorwa, BBC News
Perezida w'Amerika Donald Trump yavuze ko atazemerera Minisitiri w'intebe wa Israel Benjamin Netanyahu komeka West Bank (Cisjordanie), yigaruriwe na Israel, kuri icyo gihugu.
Mu magambo yavuze mbere yuko Netanyahu ageza ijambo ku nama y'inteko rusange y'Umuryango w'Abibumbye (ONU) kuri uyu wa gatanu, Perezida w'Amerika yabwiye abanyamakuru, ari mu cyumba cya Oval Office cyo mu biro bye bya White House, ati: "Sinzemerera Israel kwiyomekaho West Bank ... Ntibizabaho."
Trump, uzahura na Netanyahu ku wa mbere, yanavuze ko amasezerano kuri Gaza ari "hafi cyane" kugerwaho.
Israel irimo kurushaho kotswa igitutu n'amahanga kugira ngo irangize intambara muri Gaza no guhagarika kwigarurira West Bank, mu gihe urukurikirane rw'ibihugu byo mu burengerazuba bw'isi byemeye ku mugaragaro Palestine nk'igihugu cyigenga.
Abanya-Israel bo mu murongo w'ibitekerezo byo gukomera ku bya kera babona kwiyomekaho ako gace nk'uburyo bwo guhagarika uwo mushinga.
Abakomeye cyane ku gihugu bo mu rugaga rwa Netanyahu ruri ku butegetsi basubiyemo ubusabe bwuko Israel yiyomekaho West Bank, kimwe mu bice bigize ubutaka bwa Palestine, mu buryo bwuzuye.
Ubwongereza n'Ubudage bivuga ko byaburiye Israel ngo ntiziyomekeho West Bank, mu gihe ku wa mbere umunyamabanga mukuru wa ONU António Guterres yavuze ko ibyo byaba ari ibintu "bitakwihanganirwa mu rwego rw'imyitwarire iboneye, mu rwego rw'amategeko no mu rwego rwa politike".
Ku wa kane, Trump yabwiye abanyamakuru mu cyumba cya Oval Office ko yavuganye na Netanyahu n'abandi bategetsi bo mu karere k'uburasirazuba bwo hagati.
Trump yagize ati: "Turi hafi cyane kugera ku masezerano kuri Gaza, ndetse wenda n'amahoro."
Mu ijambo yagejeje ku nama y'inteko rusange ya ONU ku wa kane akoresheje uburyo bw'iyakure bwa videwo, Perezida wa Palestine Mahmoud Abbas yavuze ko yiteguye gukorana n'abategetsi bo ku isi mu gushyira mu bikorwa gahunda y'amahoro kuri Israel n'Abanye-Palestine yatangajwe n'Ubufaransa ku wa mbere.
Abbas, w'imyaka 89, yangiwe n'Amerika kujya i New York kugira ngo ageze ijambo ku nama y'inteko rusange ya ONU ahibereye.
Yashimiye ibihugu biherutse kwemera leta ya Palestine binyuze mu rukurikirane rw'amatangazo byasohoye, rwahereye kuri Canada, Australia, Ubwongereza na Portugal ku cyumweru, bikurikirwa n'Ubufaransa, Ububiligi, Luxembourg, Malta, Monaco, San Marino, Andorra, na Denmark.
Kuri ubu, Amerika yanze kwemera Palestine, ivuga ko kuyemera ari uguhemba Hamas.
Mu ijambo rye, Abbas yagize ati: "Hamas nta ruhare izagira mu buyobozi." Yanasabye ko leta ya Palestine ifata "inshingano zuzuye" kuri Gaza nyuma yuko Israel yaba ihavuye, ndetse Palestine igahuza Gaza na West Bank yigaruriwe na Israel.
Ku wa kabiri, ari muri ONU, Trump yahuye n'abategetsi b'ibihugu bikomeye by'Abarabu n'Abayisilamu, bamuburira ku ngaruka zabaho igihe Israel yaba ikomeje gahunda yayo ikiyomekaho West Bank.
Minisitiri w'ububanyi n'amahanga wa Arabie Saoudite, Igikomangoma Faisal bin Farhan, yabwiye abanyamakuru ati: "Ntekereza ko Perezida w'Amerika asobanukiwe neza cyane ibyago byo kwiyomekaho West Bank [kwa Israel]."
Mu gitondo cyo ku wa gatatu, Israel yafunze inzira imwe gusa iri hagati ya West Bank n'igihugu baturanye cya Jordan (Jordanie), bituma Abanye-Palestine barenga miliyoni ebyiri badashobora kujya hanze y'ako gace kigaruriwe na Israel.
Ifungwa ry'iyo nzira ryabaye hashize iminsi abasirikare babiri ba Israel bishwe barasiwe hafi y'iyo nzira n'umugabo w'Umunya-Jordan, wiciwe aho byabereye.
Muri Gaza, Abanye-Palestine barenga 80, barimo abagore n'abana, biciwe mu bitero bya Israel ku wa gatatu, benshi muri bo biciwe mu mujyi wa Gaza, nkuko ibitaro byaho byabivuze.
Israel yatangiye igikorwa cya gisirikare muri Gaza mu gusubiza ku gitero Hamas yagabye mu majyepfo ya Israel ku itariki ya 7 Ukwakira (10) mu mwaka wa 2023, cyiciwemo abantu bagera hafi ku 1,200 naho abandi 251 barashimutwa.
Kuva icyo igihe, minisiteri y'ubuzima ya Gaza igenzurwa na Hamas ivuga ko abantu nibura 65,502 bamaze kwicirwa mu bitero bya Israel muri Gaza.