Ingabo za Mozambique n'iz'u Rwanda zafashe umujyi wa Mocímboa da Praia

Ahavuye isanamu, RDF
Ingabo z'u Rwanda n'iza Mozambique zatangaje ko zifatanyije bafashe umujyi wo ku cyambu wa Mocímboa da Praia mu majyaruguru ashyira uburasirazuba bwa Mozambique.
Hari hashize imyaka irenga ibiri inyeshyamba zarigaruriye uyu mujyi - ari nawo urimo icyicaro gikuru cy'akarere ka Mocímboa da Praia mu ntara ya Cabo Delgado.
Umuvugizi w'ingabo za Mozambique Colonel Omar Saranga yabwiye abanyamakuru i Maputo ko uyu mujyi uri mu maboko ya leta kuva saa tanu z'amanywa ku cyumweru.
Col Saranga yavuze ko igitero cy'ingabo za Mozambique n'iz'u Rwanda ari cyo cyafashe uyu mujyi, nk'uko umunyamakuru Jose Tembe wa BBC muri Mozambique abivuga.
Col Saranga yavuze ko bari kugenzura ko abarwanyi bahunze batagenda bakagira ahandi bisuganyiriza.
Ifatwa rya Mocímboa da Praia ribaye mu gihe Perezida Filipe Nyusi ari mu ruzinduko muri Cabo Delgado.
Iyi nkuru irimwo ivyatanzwe na X. Dukeneye uruhusha rwawe imbere yuko bigushikira, kuko birashobora kuba bikoresha cookies hamwe n'ubundi buhinga. Wobanza ugasoma aha X amategeko agenga cookien'ayagenga ubuzima bwite imbere yuko wemera. Kugira ubibone hitamwo 'emera hanyuma ubandanye'.
Impera ya X ubutumwa
BBC ntibazwa ibivuye ku zindi mbuga.
Aha muri Mocímboa da Praia mu 2017, ni ho itsinda rito ry'insoresore ryatangirije imigumuko zifata intwaro n'ibigo bya gisirikare, intambara igenda ikwira henshi muri iyi ntara.
Mu gihe kigera ku kwezi ingabo za Mozambique zitangiye gufashwa n'iz'u Rwanda, zisubije ibice byinshi byari byarafashwe n'izi nyeshyamba, bivugwa ko zikorana n'umutwe wa Islamic State (IS).

Intsinzi zikomeye za gisirikare zishobora kuba atari iza nyazo
Isesengura rya Mary Harper, umwanditsi mukuru kuri Afurika mu ishami ry'isi rya BBC
Abasirikare b'u Rwanda ni mu kwezi gushize gusa bageze muri Mozambique none basa nk'abarimo guhindura iyi ntambara. Nibura kugeza ubu.
Aba basirikare batojwe byo ku rwego rwo hejuru, bafite imyitwarire myiza ya gisirikare bo mu gihugu gito cyo muri Afurika, ku kigero runaka mu gihe cy'ibyumweru bicye bashoboye kugera ku birenze ibyo igisirikare cya Mozambique cyagezeho mu myaka ine ishize.
Nubwo Mozambique yatsese ibirenge mu gushaka ubufasha bw'abasirikare b'ibihugu by'amahanga, ubu yemeye ko idashobora gutsinda urugamba yo yonyine.
Umuryango w'ubukungu w'ibihugu byo mu majyepfo y'Afurika (SADC), urimo kohereza abasirikare babarirwa mu magana, Portugal yahoze ikoloniza Mozambique iri muri iki gihugu itoza abasirikare, ndetse n'umuryango w'Ubumwe bw'Uburayi washyizeho ubutumwa bwo gutoza igisirikare.

Ahavuye isanamu, AFP
Hamwe n'uku kwihutira kohereza ingabo z'amahanga, Mozambique yatangiye gusa nk'ibindi bice by'Afurika byibasiwe n'intagondwa ziyitirira idini ya Islam.
Hari amasomo ashobora kwigwa. Guhuza ibikorwa nabi hagati y'ingabo nyinshi z'amahanga n'izo mu karere zirwanya intagondwa muri Somalia no mu karere ka Sahel, kwateje ibibazo. Ibi bisa nk'intsinzi zikomeye za gisirikare zishobora kuba atari intsinzi za nyazo.
Kumenesha intagondwa mu mijyi no mu turere dukomeye ntabwo bivuze ko zatsinzwe. Zinyonyombera mu duce zisobanukiwe neza kurusha undi muntu uwo ari we wese, zikigabamo amatsinda mato, zigahindura umuvuno, ubundi zikihisha mu baturage b'abasivile.
Ariko ziba zigambiriye kongera gutera ikindi gihe.

Abasesenguzi mu bya gisirikare bavuga ko kuva haje ingabo nyinshi z'amahanga izi nyeshyamba ziri kugenda zita ibirindiro byazo, zikibumbira mu matsinda mato aho bikekwa ko zishaka kurwana intambara ya 'guerrilla' (ibitero-shuma cyangwa ibitero bya hato na hato).
Mu mpera z'iki cyumweru, u Rwanda rwohereje abandi basirikare n'abapolisi babarirwa mu magana muri Cabo Delgado.
Ingabo z'umuryango w'ibihugu bya Africa y'amajyepfo (SADC) nazo muri iki cyumweru dushoje zaje gufasha iza Mozambique.
Intambara imaze imyaka ine mu ntara ya Cabo Delgado yatumye abarenga 3,000 bicwa naho abarenga 820,000 bava mu byabo.











