Israel irashinja Iran kugaba igitero ku bwato bw'ibitoro cyiciwemo abantu

Israel yashinje Iran kuba ari iyo iri inyuma y'igitero ku bwato bw'ibitoro cyiciwemo abantu babiri mu bari babutwaye - Umwongereza n'Umunya-Romania (Roumanie).

Ubwato MV Mercer Street, bukoreshwa na kompanyi Zodiac Maritime ifite icyicaro i London, bwari buri ku nkengero ya Oman mu nyanja ya Arabian Sea ubwo icyo gitero cyabaga ku wa kane.

Iyo kompanyi, y'umuherwe mu bwikorezi bwo mu bwato wo muri Israel Eyal Ofer, yavuze ko irimo kugerageza kumenya neza ibyabaye.

Ariko ku wa gatanu Minisitiri w'ububanyi n'amahanga wa Israel Yair Lapid yegetse icyo gitero ku "iterabwoba rya Iran".

Mu itangazo yasohoye, Bwana Lapid yagize ati: "Iran si ikibazo cya Israel gusa", yongeraho ati: "Isi ntabwo igomba guceceka".

Ariko, ibyabaye kuri ubwo bwato bufite ibendera rya Liberia, bw'Ubuyapani, ntabwo birasobanuka. Iran nta cyo iravuga kuri ibyo birego.

Bisa nkaho ibyo byabaye ari ukwiyongera gukomeye k'ubushyamirane muri ako karere, kandi hari amakuru avuga ko hakoreshejwe akadege katagira umupilote (drone).

Umuvugizi wa leta y'Ubwongereza yavuze ko irimo kugerageza "kumenya byihuse ibyabaye".

Itangazo ry'umuvugizi wa leta y'Ubwongereza rigira riti: "Ibitekerezo byacu biri ku bakunzi n'abo mu muryango w'Umwongereza wapfuye bitewe n'ibyabaye ku bwato ku nkengero ya Oman".

Iryo tangazo ryongeraho ko ubwato butandukanye "bugomba kwemererwa kugenda mu bwisanzure bijyanye n'amategeko mpuzamahanga".

Mu itangazo ryo ku wa gatanu, kompanyi Zodiac Maritime yatangaje n'"umubabaro mwinshi" impfu z'abo bantu babiri. Yavuze ko nta bandi bakomeretse.

Iyo kompanyi yongeyeho ko ubwo bwato ubu "burimo kugenzurwa n'ababutwaye bayo" bwerekeza ahantu hatekanye buherekejwe n'ubwato bw'Amerika.

Isesengura rya Frank Gardner

Umunyamakuru wa BBC ku mutekano

"Intambara iteruye" idatangazwa ku mugaragaro hagati ya Israel na Iran isa nk'irimo gukaza umurego.

Mu mezi ya vuba aha ashize, habaye ibitero byinshi ku bwato butandukanye bukoreshwa na Israel no ku bukoreshwa na Iran, buri gihugu gishinja ikindi ari na ko ikindi gihakana ibyo gishinjwa.

Ariko iki gitero gitumye ibintu bikomera kurushaho kubera abantu bacyiciwemo.

Minisitiri w'ububanyi n'amahanga wa Israel Yair Lapid yasabye ko habaho gusubiza gukomeye, avuga ko ari kubiganiraho na mugenzi we w'Ubwongereza Dominic Raab, kandi ko iki kibazo kizagezwa mu muryango w'abibumbye (ONU/UN).

Televiziyo yo muri Iran itangaza ibiganiro mu rurimi rw'Icyarabu yasubiyemo amagambo y'abantu itatangaje amazina bavuga ko icyo gitero cyari ukwihimura ku gitero bivugwa ko cyagabwe na Israel ku kibuga cy'indege cyo muri Syria, iki gihugu kikaba ari inshuti ya Iran.

Umutegetsi utatangajwe izina wo muri Israel yavuze ko bizagorana ko Israel yakwirengagiza iki gitero.

Ikigo cya leta y'Ubwongereza cy'ibikorwa by'ubucuruzi bwo mu nyanja cyavuze ko kirimo gukora iperereza ku byabaye, byabereye hafi y'ikirwa (izinga mu Kirundi) cya Masirah, ndetse cyemeza ko "ingabo z'urugaga" rw'amahanga zirimo gufasha ubwo bwato.

Ibiro by'ububanyi n'amahanga by'Amerika byavuze ko "bihangayikishijwe bikomeye" n'ayo makuru, ndetse ko birimo "gukurikiranira hafi uko ibintu bimeze".

Ubwo bwato bw'ibitoro bwari burimo kugenda mu gice cy'amajyaruguru y'inyanja y'Ubuhinde bujya muri Emira Zunze Ubumwe z'Abarabu (UAE) buvuye i Dar es Salaam muri Tanzania.

Nkuko kompanyi Zodiac Maritime ibivuga, nta muzigo bwari butwaye ubwo ibyo byabaga.

Ibindi bimwe byabaye mbere muri ako karere byagiye bivugwa ku bwato bwa Israel no ku bwato bwa Iran. Ubwato bwangirikiye muri ibyo byabaye mbere, ariko ni gacye cyane hagize abantu babipfiramo.