Jacob Zuma: Urukiko rwo muri South Africa rugiye kumva ubujurire ku gifungo cy'uyu wahoze ari Perezida

Jacob Zuma wahoze ari Perezida w'Afurika y'epfo

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Jacob Zuma yavuze ko ibirego bya ruswa ashinjwa bishingiye ku mpamvu za politiki

Urukiko rurinda iremezo ry'itegekonshinga rwo muri Afurika y'epfo rwemeye kumva ubujurire bw'uwahoze ari Perezida Jacob Zuma busaba ko igifungo cy'amezi 15 yakatiwe kivanwaho.

Ku wa kabiri w'iki cyumweru, uru rukiko rwari rwasanze yarasuzuguye ubucamanza yanga gukurikiza itegeko ryarwo ryo kwitaba mu iperereza kuri ruswa.

Igihe ntarengwa cyo kumuta muri yombi cyari cyashyizwe kugeza saa sita z'ijoro ku cyumweru.

Abamushyigikiye babarirwa mu magana guhera muri iki cyumweru batangiye guteranira ku rugo rwe ruri mu mujyi wa Nkandla mu burasirazuba.

Abandi bahageze kuri iki cyumweru, benshi muri bo basezeranya ko bitambika polisi y'igihugu bakayibuza kumuta muri yombi.

Umunyamakuru wa BBC Nomsa Maseko avuga ko uku guterana kw'abashyigikiye Bwana Zuma ubundi kunyuranyije n'amategeko, bijyanye n'amabwiriza y'igihugu yo guhangana n'ikwirakwira rya Covid-19.

Ariko avuga ko nta bapolisi bagaragara aho bo kubatatanya, bituma benshi bavuga ko uyu wahoze ari Perezida ari hejuru y'amategeko kandi ko ubutabera butabaho iyo bigeze ku banyapolitiki bakomeye.

Urukiko rurinda iremezo ry'itegekonshinga rwavuze ko ruzasuzuma ubujurire bwa Bwana Zuma ku itariki ya 12 y'uku kwezi kwa karindwi.

Hagati aho, ku wa kabiri ubundi bujurire ku itegeko ryo kumuta muri yombi bwitezwe kumvwa n'urukiko rukuru rw'intara ya KwaZulu-Natal.

'Hari kubaho guhangana gukomeye'

Ageza ijambo ku bamushyigikiye, Bwana Zuma yavuze ko "hari kubaho guhangana gukomeye iyo polisi itinyuka guta muri yombi abagabo". Avuga ko inkiko zirimo gukoreshwa mu bikorwa byo kwibasira abantu muri politiki.

Yongeyeho ati: "Kuba iri joro ndara mu rugo rwanjye bivuze ko abunganizi banjye barimo kurwanirira demokarasi".

Uyu wahoze ari umunyapolitiki, w'imyaka 79, yakuwe ku butegetsi mu 2018, nyuma yo kubumaraho imyaka icyenda, mu gihe hari ibirego byo kurya ruswa.

Abanyemari bashinjwe kugambana n'abanyapolitiki mu kugena ifatwa ry'ibyemezo.

Ariko Bwana Zuma yakomeje kuvuga ko arimo gukorerwa ubugambanyi muri politiki. Yananze gukorana n'amaperereza ku bibi byakozwe mu gihe cy'ubutegetsi bwe.

Uyu wahoze ari Perezida yatanze ubuhamya rimwe gusa mu iperereza ku kizwi ubu nko "kwigarurira leta" ("state capture"), ariko nyuma yaho yanga kongera kwitaba iperereza.

Mu kindi kibazo cy'ubucamanza, mu kwezi gushize Bwana Zuma yahakanye kurya ruswa mu rubanza kuri ruswa rujyanye n'amasezerano y'ubucuruzi bw'intwaro yo guhera mu myaka ya 1990 afite agaciro ka miliyari 5 z'amadolari y'Amerika.