Umwaka uruzuye Ebola yadutse muri Kongo aho imaze guhitana 1800

Imibare mishya ya OMS ivuga ko abantu bagera ku 2,687 bafashwe n'iyi ndwara, 1803 imaze kubahitana
Insiguro y'isanamu, Imibare mishya ya OMS ivuga ko abantu bagera ku 2,687 bafashwe n'iyi ndwara, 1803 imaze kubahitana

Tariki 01 z'ukwezi kwa munani umwaka ushize nibwo ubutegetsi bwa Kongo bwatangaje Ebola nk'icyorezo muri Kivu ya ruguru, imwe mu ntara za Congo ihana imbibi na Uganda n'u Rwanda.

Kuva ubwo kugeza ubu, abantu bagera ku 2,687 bafashwe n'iyi ndwara, 1803 imaze kubahitana nk'uko imibare mishya y'ishami ry'umuryango w'abibumbye ryita ku buzima ku isi ibigaragaza.

Icyi cyorezo nticyagumye muri Kivu ya ruguru gusa, kuko cyageze no mu ntara ya Ituri ndetse no mu burengerazuba bwa Uganda, nubwo hano abayirwaye bari bavuye muri Kongo bagasubizwayo.

Kugeza ubu abantu 771 bari gukurikiranwa mu bigo bivura iyi ndwara mu bice bya Butembo na Beni.

Bwa mbere, iyi ndwara yageze mu mujyi munini mu mijyi ya Kongo, i Goma, aho imaze guhitana abantu babiri.

Ubwoba ni bwose ku batuye uyu mujyi ndetse n'uwo byegeranye cyane wa Gisenyi mu Rwanda, imijyi abayituye bagenderanira cyane mu bucuruzi.

Hari impungenge nyinshi ko abarwaye iyi ndwara baba baranduje abandi bantu benshi bashobora kuba baragiye mu bindi bice biri hanze ya Goma.

Goma

Abantu bose bakoranyeho n'aba bishwe na Ebola bagiye bashakishwa kugira ngo bakingirwe cyangwa bakurikiranwe.

Kuva Ebola byamenyekana ko yageze i Goma tariki 14 z'uku kwezi kwa karindwi, ubutegetsi bw'u Rwanda bwakajije ibikorwa byo gupima umuriro abaca ku mupaka wa Gisenyi na Goma, hamwe n'indi mipaka.

Icyo gihe Minisitiri w'ubuzima, Dr Diane Gashumba, ku ruhande rw'u Rwanda, yabwiye abanyamakuru ati: "Ntabwo twavuga ngo dufunze imipaka, ariko ntabwo twabura kubwira umuntu ngo niba uziko hariya hari icyorezo wijyayo".

Si u Rwanda na Uganda gusa byahangayitse, ubutegetsi bw'u Burundi bwatangaje hagati mu kwezi gushize ko bwiteguye cyane guhangana na Ebola, cyane cyane kuva bamenya ko yageze mu mujyi wa Goma.

Minisitiri w'ubuzima Thadée Ndikumana icyo gihe yatangarije radio na televiziyo by'u Burundi ko mu "minsi ishije hari abantu bagera kuri 50 bashyizwe mu kato bakekwaho Ebola bagasuzumwa ariko bagasanga iyi ndwara ntayo bafite".

Mu byumweru bibiri bishize, David Gresley ushinzwe ikibazo cya Ebola mu muryango w'abibumbye yabwiye BBC ko ubu hariho "ibyago byinshi ko virus ya Ebola ikwira henshi niba bananiwe kuyihagarika".

Ishami ry'umuryango w'abibumbye ryita ku buzima, OMS, ubu kandi ryamaze kwemeza ko Ebola ari ikibazo cyihutirwa kandi gihangayikishije isi.