ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သင်တွေ မတရား ခိုင်းစေခံနေကြရ

ဂျပန်နိုင်ငံမှာ အစိုးရရဲ့ အစီအစဉ်နဲ့ နိုင်ငံခြားက အလုပ်သမားတွေ ခေါ်ယူခဲ့တဲ့ စီမံကိန်းနဲ့ ရောက်လာကြသူ အတော်များများဟာ နိုင်ငံတကာက နာမည်ကြီး ကုန်အမှတ်တံဆိပ်ကြီးတွေအတွက် အဝတ်အစားတွေ ထုတ်လုပ်ပေးရတဲ့ လုပ်ငန်းတွေမှာ ဝင်လုပ်ကြရပြီး အလုပ်တွေပိ၊ မတရား ခိုင်းစေခံရသလို လုပ်ခလစာလည်း နည်းနည်းပဲ ရကြတယ်လို့ အဲဒီအလုပ်သမားတွေနဲ့ ဘီဘီစီ သတင်းထောက် စကားပြောကြည့်လို့ သိခဲ့ရပါတယ်။

ဂျပန်နိုင်ငံက လုပ်ငန်း ထောင်သောင်းချီမှာ အလုပ်သမားတွေ ခေါင်းပုံဖြတ် ခံနေကြရတယ်ဆိုပြီး အဲဒီလို အစိုးရရဲ့ အလုပ်သမား ခေါ်ယူရေး အစီအစဉ်ကို ဝေဖန်မှုတွေ ရှိနေတာ အတော်ကြာခဲ့ပါပြီလို့ ဘီဘီစီရဲ့ လူဦးရေဆိုင်ရာ သတင်းထောက် စတက်ဖနီ ဟက်ဂါတီက အခုလို သတင်းပေးပို့ခဲ့ပါတယ်။

ပန်းခြံလေးတစ်ခုထဲမှာ အမျိုးသား အမျိုးသမီး အုပ်စုတစ်စုက မနက်ခင်း ကိုယ်လက်ကြံ့ခိုင်ရေး လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်နေကြပါတယ်။ မနက်ခင်း ကောင်းကင်ယံမှာတော့ ပြိုမလို အုံ့မှိုင်းနေတဲ့ မိုးတိမ်တွေ ညို့လို့ပါ။

သူတို့တွေကတော့ အလုပ်ရှင်တွေဆီက ထွက်ပြေးလာကြပြီး အလုပ်ရှင်တွေကို တရားစွဲထားကြတဲ့ အလုပ်သမားတွေပါ။ တိုကျိုမြို့ကနေ လေးနာရီလောက် ကားနဲ့ သွားရတဲ့ စက်မှုမြို့လေးက ဂေဟာလေးတစ်ခုမှာ သူတို့ ခိုလှုံနေကြပါတယ်။

ဂျန်ဟာ သူ့လက်တွေကို ဖြေးဖြေးချင်း လေထဲမြှောက်ပြီး ဆန့်နေပါတယ်။ သူ့ ပုခုံးတွေက တင်းနေပြီး ညှပ်ရိုးကလည်း နာနေတော့ မြန်မြန် မလုပ်နိုင်ပါဘူး။ သူ့ အသက်က ၅၁ နှစ်ဆိုတော့ ဒီကို ရောက်လာကြတဲ့ အလုပ်သင်တွေ အများစုထက် ပိုကြီးပါတယ်။ ဖြူစပြုနေပြီ ဖြစ်တဲ့ သူ့ ဆံစတွေကို နောက်ကို စုသိမ်းဖြီးထားပြီး ကျစ်ဆံမြီး ကျစ်ထားပါတယ်။

သူဟာ ဝါရင့် စက်ချုပ်သမ တစ်ယောက်ပါ။ သူ့သားကို မင်္ဂလာကောင်းကောင်း ဆောင်ပေးပြီး သားအတွက် ပထမဆုံး ကိုယ်ပိုင်အိမ်လေး ဝယ်ပေးနိုင်အောင် ငွေရှာဖို့ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ ဂျပန်ကို ရောက်လာခဲ့တာပါ။ ဂျပန်အစိုးရက စည်းမျဉ်းတွေကို လျှော့ပေါ့ပေးပြီး အသက်ကြီးသူတွေလည်း အလုပ်သင် အလုပ်သမားအဖြစ် လျှောက်နိုင်တယ်ဆိုတော့ သူ တော်တော်လေး ဝမ်းမြောက်ခဲ့ပါတယ်။

၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ သူ အဝတ်ချုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီလေးတစ်ခုမှာ အလုပ်ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လုပ်ရတဲ့ အလုပ်က ပင်ပန်းလွန်းတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

"အလုပ်လုပ်ရလွန်းတော့ ကျွန်မခေါင်းတွေလည်း မူးနောက်နေတယ်၊ ခြေထာက်ကလည်း တအားနာတယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။ "ခေါင်းတွေကိုက်လွန်းလို့ ညဆို ငိုနေရတယ်။"

ဂျန်က သူ့အလုပ်ချိန်ဟာ မနက် ၆ နာရီခွဲစပြီး ည သန်းခေါင်ကျော်မှ အလုပ်သိမ်းတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အလုပ်စလုပ်တဲ့ ပထမ ၆ လမှာ တစ်ရက်မှ နားရက် မရခဲ့ပါဘူးတဲ့။

"အလုပ်ရှင်က ကျွန်မတို့ကို ပြောတယ်။ နင်တို့ အပ်ထည်များများ ပြီးရင် ပိုက်ဆံလည်း ပိုများများရမယ် ဆိုတော့ ကျွန်မလည်း တအားကြိုးစားပြီး လုပ်ပါတယ်။"

အလုပ်လုပ်လို့ တစ်နှစ်ခွဲလောက်ကြာလာတော့ သူ ရစရာရှိတဲ့ အချိန်ပို လုပ်ခတွေ မရဘူးဆိုတာ သူ သိလာပါတယ်။ အလုပ်ရှင်က နောက်တော့ ပြန်ပေးမယ်ဆိုပြီး သူ့ လုပ်ခထဲကတောင် ငွေတွေကို လစဉ်ဖြတ်နေခဲ့တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

သူနဲ့အတူ အလုပ်တစ်ခုထဲ အတူလုပ်တဲ့ နောက်ထပ် အမျိုးသမီးနှစ်ယောက်က သူတို့လည်း အဲဒီလို ခံခဲ့ရတယ်လို့ ပြောပြပါတယ်။ အလုပ်ရှင်က သူတို့လစာထဲက ငွေတွေကို ဖြတ်ယူထားပြီး နောက်လည်း ဘယ်တော့မှ ပြန်မပေးခဲ့ပါဘူးတဲ့။

အလုပ်လုပ်တဲ့ အဆောက်အဦမှာပဲ သူတို့အားလုံး နေကြရပြီး တခါတလေ အပြင်ကို လနဲ့ချီပြီးတောင် မထွက်ရပဲ နေခဲ့ရတယ်လို့ ပြောပြကြပါတယ်။

ကုမ္ပဏီကတော့ အဲဒီစွပ်စွဲချက်တွေကို ငြင်းပါတယ်။ ဂျန်ကို သူရသင့်တဲ့အတိုင်း အချိန်ပို လုပ်ခ ပေးခဲ့ပြီး သူ့လစာထဲက ဖြတ်တာလည်း မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ တစ်လမှာ တစ်ရက်ထဲ နားရက်ပေးဖို့ ဆိုတာမျိုးကလည်း မဖြစ်နိုင်ပါဘူးလို့ သူတို့က ဆိုပါတယ်။

အလုပ်သမားတွေ အပြင်မထွက်ရဘူး ဆိုတာလည်း မမှန်ပါဘူးလို့ ကုမ္ပဏီက ပြောပြီး ဂျန်အပါအဝင် အလုပ်သမားတချို့ စျေးရုံတစ်ခုထဲက စားသောက်ဆိုင်တန်းမှာ ထိုင်ပြီး ပြုံးရယ်လို့ ရေခဲမုန့်စားနေကြတဲ့ ဓာတ်ပုံကို ပို့ပေးလာပါတယ်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်က ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာမှာတော့ ဂျပန်အစိုးရက သူတို့ရဲ့ နည်းပညာ အလုပ်သင်ခေါ်ယူတဲ့ စီမံကိန်းမှာ အလုပ်သမားတွေကို ဖိနှိပ်မှုတွေ ရှိနေတယ် ဆိုတာကို ဝန်ခံထားပါတယ်။ ဒီလို နည်းပညာအလုပ်သင်တွေ ခေါ်ယူအသုံးပြုတဲ့ ကုမ္ပဏီနဲ့ လုပ်ငန်း ၆၀၀၀ လောက်ထဲမှာ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းက အလုပ်သမားတွေကို တရားမဝင် အချိန်ပိုခိုင်းတာ၊ အချိန်ပို လုပ်ခ မပေးတာ စတဲ့ အလုပ်သမား စည်းမျဉ်းတွေကို ချိုးဖောက်ခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒီ ကိန်းဂဏန်းဟာ ထိတ်လန့်စရာပါ။ အလုပ်သမားတွေကို ကူညီပေးနေတဲ့ တက်ကြွ လှုပ်ရှားသူတွေက အခုလို ပြဿနာဟာ အထည်အလိပ်လုပ်ငန်းမှာ ပိုပြီး ကြီးမားတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။

ဂျန်ရဲ့ အလုပ်ရှင်ကလည်း သူတို့အပေါ် စွပ်စွဲချက်တွေကို ဒေသဆိုင်ရာ အလုပ်သမားဗျူရိုက စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့ပြီး အပြစ်မရှိကြောင်း တွေ့ခဲ့ရပြီးပြီလို့ ပြောပါတယ်။

အလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့ သုံးနှစ်တာကာလ တစ်ဝက်လောက်အရောက်မှာတော့ အလုပ်သမားတွေအရေး လိုက်ပါ ဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ ရှေ့နေနဲ့ ဂျန်တွေ့ခဲ့ပါတယ်။ သူ့အကြံပေးချက်အတိုင်း ဂျန်က သူလုပ်ရတဲ့ အလုပ်ချိန်တွေကို မှတ်တမ်း ပြုစုထားခဲ့ပါတယ်။

သူ့မှတ်စုတွေကတော့ ကလေးတွေ သုံးတဲ့ ဗလာစာအုပ်တွေပါ၊ စာမျက်နှာ နှစ်ဖက်စလုံးမှာရော အတွင်းအပြင် အဖုံးတွေမှာပါ တရုတ်လို လက်ရေးနဲ့ ရေးမှတ်ထားတာတွေပါ။

သူရစရာရှိတဲ့ အချိန်ပို လုပ်ခက ဒေါ်လာ ငါးသောင်းလောက် ရှိတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။ "အဲဒီအကြောင်း တွေးလိုက်တာနဲ့ ကျွန်မ တစ်ကိုယ်လုံး တုန်လာတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ သုံးနှစ်မှာ ကျွန်မ ကျန်းမာရေးလည်း လုံးဝ ပျက်စီးသွားခဲ့ရတယ်။"

ဒါကိုလည်း သူ့ အလုပ်ရှင်ကတော့ ငြင်းပါတယ်။ သူတို့အနေနဲ့ အနိမ့်ဆုံးလုပ်ခ အပါအဝင် အချိန်ပိုလုပ်ခတွေကိုပါ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အလုပ်သမား ဥပဒေတွေအတိုင်း လိုက်နာလုပ်ခဲ့ပါတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဂျန်က သူ့ဖုန်းနဲ့ ရိုက်ထားတဲ့ ဓာတ်ပုံတချို့ကို ပြပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ သူ လုပ်ခဲ့ရတဲ့ အလုပ်က ချုပ်တဲ့ အထည်တွေရဲ့ တံဆိပ်တွေတွေ့ရပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ တချို့က နာမည်ကြီး ဒီဇိုင်နာ တံဆိပ်တွေပါ။ Barneys New York နဲ့ Comme des Garcons တို့လည်း ပါပါတယ်။

အဲဒီ တံဆိပ်နဲ့ အထည်တွေ ချုပ်ရတာ အတော်ခက်တယ်လို့ ဂျန်က ပြောပါတယ်။ အဲဒီ အ၀တ်တွေ ချုပ်ခွင့်ရတာ သူနဲ့ တခြားလူ နည်းနည်းလောက်ပဲ ပါတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ဘီဘီစီက စုံစမ်းသိထားရသမျှ အချက်အလက်တွေကို Barneys New York နဲ့ Comme des Garcons တို့ကို ပြပြီး မေးခဲ့ပါတယ်။ Barneys ကတော့ အဲဒီ ဂျပန်က ကုမ္ပဏီကို သူတို့ တိုက်ရိုက် အလုပ်အပ် မထားပါဘူးလို့ ပြောပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့ဆီ ပစ္စည်း သွင်းနေတဲ့ သူတွေက တဆင့် အခု စွပ်စွဲချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စုံစမ်းသွားမယ်လို့ အကြောင်းပြန်ပါတယ်။ Comme des Garcons ကလည်း အဲဒီ စက်ရုံနဲ့ သူတို့ တိုက်ရိုက် အဆက်အဆံ မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

သူတို့ဘက်က သီးခြားစုံစမ်းမှုတွေ လုပ်ပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ ဂျပန်က အခု စွပ်စွဲခံနေရတဲ့ ကုမ္ပဏီက သူတို့ အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ ကုန်ပစ္စည်း တင်သွင်းသူ စာရင်းမှာ မပါပဲ တခြား ကန်ထရိုက်လက်ခွဲတစ်ခုက သူတို့ ကို အသိမပေး သဘောတူညီချက် မယူပဲ တဆင့်ငှားသုံးခဲ့တာလို့ အကြောင်းပြန်လာပါတယ်။

အလုပ်သမားတွေရဲ့ လုပ်ငန်းခွင် အခြေအနေ၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေးတို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သူတို့မှာ တိကျတဲ့ စံသတ်မှတ်ချက်တွေ ရှိပါတယ်လို့ သူတို့က ဆိုပါတယ်။

သူတို့ အသုံးပြုနေတဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတင်သွင်းသူကလည်း အခုလို အဖြစ်မျိုး နောက်ထပ်လုံးဝ မဖြစ်စေရပါဘူးဆိုတာကို အာမခံတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ဂျပန်အစိုးရရဲ့ နိုင်ငံရပ်ခြားက အလုပ်သင်တွေ ခေါ်ယူအသုံးပြုမှု စီမံကိန်းကို ဂျပန်မီဒီယာတွေမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ကုန်ပိုင်းလောက်က စပြီး တော်တော်များများ ဝေဖန်ရေးသားမှုတွေ ရှိလာပါတယ်။ ဒီစီမံကိန်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တစ်ခုခု လုပ်ဖို့လည်း အစိုးရအပေါ် ဖိအားတွေ ရှိလာပါတယ်။ ဒီစီမံကိန်းကို စောင့်ကြည့် ကြီးကြပ်ဖို့ အဖွဲ့တစ်ခုကို အစိုးရကဖွဲ့ခဲ့ပေမယ့် ဒါတွေဟာ အပေါ်ယံလောက်သာပဲ ဖြစ်တယ်လို့ အလုပ်သမားအရေး လှုပ်ရှားသူတွေက ပြောကြပါတယ်။

အစ်ပေ တိုရီး ဟာ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားတွေ အရေးကို ဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ သမဂ္ဂ ကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး သူ့ရဲ့ သက်တမ်း အနှစ် ၂၀ ကျော်အတွင်း ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အလုပ်သမား ခေါ်ယူရေး စီမံကိန်းမှာ အသုံးချခံနေရတဲ့ အလုပ်သမား ထောင်ပေါင်းများစွာနဲ့ တွေ့ခဲ့ပါတယ်။

ဒီစီမံကိန်းရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အဆောက်အအုံမှာရော၊ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းမှာပါ ဒီပြဿနာက နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း အမြစ်တွယ်နေပြီလို့ သူက ပြောပါတယ်။

"နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမားတွေကို သူတို့ရဲ့ ရပိုင်ခွင့်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဂျပန်က အသိပေးတာမျိုး မရှိဘူး၊ နောက်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ဂျပန်လူမျိုးနဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေအကြား ခပ်ဖယ်ဖယ် ခွဲခြားထားတာမျိုး ရှိနေတယ်" လို့ အစ်ပေ တိုရီး က ပြောပြပါတယ်။

အလုပ်သင် နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမားတွေအနေနဲ့ သူတို့ ပြဿနာတွေကို တင်ပြခွင့် မရှိသလို သူတို့ရဲ့ အခွင့်အရေးတွေကိုလည်း တောင်းဆိုခွင့် မရှိကြဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ တဘက်မှာလည်း နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သင် အတော်များများက သူတို့နေရပ် တိုင်းပြည်တွေက အေဂျင်စီတွေမှာ အကြွေးတွေ တပုံကြီး တင်ပြီး ရောက်လာကြတာပါ။

ဂျပန်မှာ ဒေသခံ အလုပ်သမားတွေကို အလုပ်ရှင်တွေက အအနိမ့်ဆုံးလစာထက် လျှော့ပေးပြီး ငှားလို့ မရပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေစနစ်ကိုလည်းနားမလည်၊ ငွေဘယ်လောက် ရရ လုပ်မယ် ဆိုတဲ့ နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သင်တွေကို ငှားရင်တော့ အလုပ်ရှင်တွေက အခွင့်အရေးယူ အသုံးချနိုင်ကြတယ်လို့ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ပိုင်းနှစ်တွေကတည်းက ဂျပန်မှာ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေအတွက် အကျိုးဆောင်ပေးနေတဲ့ တရုတ် ရှေ့နေ ဂျန်း ကိုင်းက ပြောပြပါတယ်။

အလုပ်ခွင်မှာ အကြီးအကျယ် မတရား အနိုင်ကျင့်မှုတွေ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ နောက်ကုမ္ပဏီတွေမှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့ အလုပ်သင်တွေနဲ့လည်း ဘီဘီစီက စကားပြောခွင့် ရခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီထဲက အမျိုးသမီးငယ်လေး တစ်ဦးက သူမတရား အလုပ်ခံရလွန်းလို့ သူ့ကိုယ်သူတောင် သတ်သေဖို့ ကြိုးစားခဲ့တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

နောက်လူငယ်လေး တစ်ယောက်ကတော့ သူ့ကို အသေအချာ လေ့ကျင့်သင်တန်း ပေးတာမျိုး မလုပ်ဘဲ စက်ပစ္စည်း အကြီးအစားတခုကို သုံးပြီး အလုပ်လုပ်ခိုင်းခဲ့တဲ့အတွက် လက်ချောင်း ၃ ချောင်း ပြတ်သွားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်ကုန်ပိုင်းက ဂျပန် ဝန်ကြီးချုပ် ရှင်ဇို အာဘေးက နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမားတွေ ပိုခေါ်ရဖို့ ရှိတယ်လို့ စိတ်မပါလက်မပါနဲ့ ထုတ်ဖော် ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ လာမယ့် ၅ နှစ်အတွင်း အရည်အချင်းနိမ့် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ၃ သန်း ၄ သိန်း ၅ သောင်း လက်ခံမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမားတွေ လိုအပ်နေတာ သိသာ ထင်ရှားနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီအလုပ်သမားတွေကို သူတို့ တကယ်ပဲ လိုချင်သလား ဆိုတာကတော့ အသေအချာ မသိရပါဘူး။

အရည်အချင်းနိမ့် အလုပ်သမားတွေကို အရင်တုန်းကထက် ပိုခေါ်ယူဖို့ ဂျပန်နိုင်ငံက ပြင်ဆင် ဆောင်ရွက်နေချိန်မှာ အဲဒီမှာ ရှိထားပြီးသား ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေအပေါ် ဆက်ဆံပုံ ပြောင်းပစ်ဖို့ကို အစိုးရအနေနဲ့ ဆောင်ရွက်ရဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

နာတာလီယာ ဇူအို ရဲ့ သတင်းပေးပို့ချက်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။