ဒေတာကုန်ကျမှုလျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် ယခုဝက်ဘ်ဆိုက်မှ စာမျက်နှာများကို ရုပ်ပုံမပါ စာသားဖြင့်သာတင်ဆက်ပေးထားပါသည်။ ရုပ်ပုံ ဗီဒီယိုများနှင့် ကြည့်လိုလျှင် မူလစာမျက်နှာတွင်ကြည့်နိုင်ပါသည်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်-နှစ်လအတွင်းတိုင်းရင်းသားဒေသ လေးခုထက်မနည်း သွားရောက်ထား
နိုင်ငံတော်ရဲ့အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ဒီနှစ် ဇန်နဝါရီလကနေ အခု ဖေဖော်ဝါရီအထိ ကချင်၊ ကယား၊ နာဂ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်နဲ့ ချင်းပြည်နယ်တို့ကို သွားရောက်ထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလကုန်ပိုင်းမှာလည်း ကရင်ပြည်နယ်ကို သွားရောက်ဖို့ရှိနေပြီး ဘားအံ၊ မြဝတီအပါအဝင် မြို့ကြီးတချို့မှာ လူထုတွေ့ဆုံပွဲလုပ်ဖို့ရှိပါတယ်။
"လာမယ့် ၂၅ ရက်နေ့ မြဝတီခရီးစဉ်မှာတော့ ကျွန်တော်ပါပါတယ်။ ခရီးစဉ်အသေးစိတ်ကိုတော့ ပြောလို့မရသေးပါဘူး"လို့ ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ စည်ပင်ဝန်ကြီး ဦးသန်းနိုင်က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။
မြဝတီမှာ လူထုတွေ့ဆုံပွဲလုပ်ဖို့ရှိတယ်လို့သိထားပြီး ဒေသတွင်းက လူထုတွေ အကုန် တက်နိုင်အောင် စီစဉ်နေတယ်လို့ မြဝတီမြို့နယ်၊ ပြည်နယ်လွှတ်တော်အမတ် ဦးသန့်ဇင်အောင်က ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။
"လူထုတွေ့ဆုံပွဲမှာ ပြည်သူတွေမေးချင်တဲ့သိချင်တဲ့ issue တော်တော်များများ ဒေသရဲ့လိုအပ်ချက်တွေကို တိုက်ရိုက်တင်ပြနိုင်အောင် အများကြီး စီစဉ်ဆောင်ရွက်ထားပါတယ်"လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ကရင်ပြည်နယ်ကို မနှစ်ကလည်း သွားရောက်ခဲ့ပြီး မြဝတီ-မဲဆောက် ချစ်ကြည်ရေးတံတားဖွင့်ပွဲနဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပေးစက်ရုံဖွင့်ပွဲတို့ကို တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။
အခု ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ဟာ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ရှိတဲ့နှစ် ဖြစ်ပါတယ်။ အန်အယ်လ်ဒီပါတီဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ တိုင်းရင်းသား တွေဒေသအများစုမှာ အနိုင်ရခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲအပြီး အစိုးရတာဝန်ယူပြီးနောက်ပိုင်း စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအပါအဝင် အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်အပေါ် ဝေဖန်မှုတွေ ရှိလာခဲ့ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ၂၀၁၇ နဲ့ ၂၀၁၈ မှာ ကျင်းပထားတဲ့ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲနှစ်ကြိမ်မှာ ရခိုင်၊ရှမ်းနဲ့ မွန်လို တိုင်းရင်းသားဒေသတွေမှာ အနိုင်မရခဲ့တဲ့ဖြစ်စဉ် တချို့ရှိနေပါတယ်။
ဒါကြောင့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့ရှိတဲ့နှစ်မှာနှစ်စတည်းက စတင်သွားလာနေတဲ့ အတိုင်ပင်ခံရဲ့ တိုင်းရင်းသားဒေသခရီးစဉ်တွေဟာ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးခရီးစဉ်တွေလားလို့ ထင်မြင်ယူဆတာတွေရှိလာနေတာပါ။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး အိုင်စီဂျေမှာ လူမျိုးပြုန်းတီးစေမှုစွပ်စွဲချက်နဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာကို တရားစွဲထားတဲ့အမှုကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် သွားရောက်ရင်ဆိုင်အပြီးမှာ ပြည်တွင်းမှာ ထောက်ခံမှုပြန်လည် မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီထောက်ခံပွဲတွေနဲ့အတူ We stand with Daw Aung San Suu Kyi ဆိုတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်တွေလည်း မြန်မာပြည်ဒေသအများစုမှာ ထောင်ခဲ့ကြပါတယ်။
ဒီဆိုင်းဘုတ်တွေဟာ လာမယ့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆွယ်ဆိုင်းဘုတ်တွေအဖြစ် ဆက်ရှိ သွားမယ့် သဘောမျိုး ထင်မြင်တာတွေရှိတယ်လို့ ပြောကြားလာသူက မွန်အမျိုးသမီးအဖွဲ့က အဖွဲ့ဝင် မိကွန်းချမ်းနွန်က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။
"ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်တာတော့သေချာတယ်။ သူ(ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်) က တိုင်းရင်းသား လူမျိုး များရေးရာ ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဟုတ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်မတို့အတွေ့အကြုံအရ အန်အယ်လ် ဒီအနေနဲ့ တိုင်းရင်းသားတွေအပေါ်မှာ တကယ်စေတနာရှိရှိနဲ့ ထောက်ပံ့ပေးတဲ့၊ ကူညီပံ့ပိုးပေးတဲ့ မူဝါဒမျိုး လုပ်ကိုင်ပေးခြင်းမျိုးကို ဘာမှတော့မတွေ့ခဲ့ရသေးဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲနီးလာမှ တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ စိတ်ဝင်စားမှုကို ရအောင်လုပ်တယ်လို့ပဲမြင်ပါတယ်"လို့ သူက ပြောပါတယ်။
အတိုင်ပင်ခံနဲ့ လူထုတွေ့ဆုံပွဲတွေကတစ်ဆင့် ဒေသခံတွေအတွက် ထိရောက်တဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေ လုပ်ပေးနိုင်မယ်လို့လည်း မထင်ဘူးလို့ မိကွန်ချမ်းနွန်က ဆက်ပြောပါတယ်။
တိုင်းရင်းသား အခွင့်အရေး ကာကွယ်ပေးရေး ဥပဒေမှာဆို တကယ်တမ်း တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ အခွင့်အရေးနဲ့ အခြေအနေမှန်ကို ဖော်ပြထားတာ မရှိတဲ့အတွက် အန်အယ်လ်ဒီအစိုးရလက်ထက် ရခဲ့တဲ့အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ ဆက်ရှိနေမယ့်အနေအထားအရ တိုင်းရင်းသားတွေဆီက ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲရယူဖို့ဆိုတာကလွဲလို့ တိုင်းရင်းသားတွေအတွက် ပေးထားတဲ့ ကတိကဝတ်တွေ အကုန်လုံးကိုလည်း ပြည့်မီအောင် မလုပ်နိုင်ခဲ့ဘူးလို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။
နိုင်ငံရေး စိတ်ဆန္ဒအပြည့်နဲ့ ခိုင်ခိုင်မာမာ မူဝါဒတွေ လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ လက်ခံနိုင်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မျက်နှာပြရုံ ပြောရုံလောက်ပဲလုပ်ပြီး တကယ့်ကတိကဝတ်တွေ မလုပ်ဘူးဆိုရင်တော့ ခုလို တိုင်းရင်းသား ဒေသတွေက လူထုတွေ့ဆုံပွဲတွေက အဓိပ္ပာယ်မရှိဘူးလို့ မိကွန်ချမ်းနွန်က သုံးသပ်ပြောကြားပါတယ်။
မိကွန်ချမ်းနွန်လိုပဲ ကယန်း အမျိုးသမီး အစည်းအရုံးက ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် မူထရေးဇာကလည်း သဘောတူပါတယ်။
"ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က တိုင်းရင်းသားဒေသတွေကို အခုလို လာနေတာက ၂၀၂၀ အတွက် မဲဆွယ်စည်းရုံး ရေးလုပ်တယ်လို့ပဲမြင်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ကျွန်မတို့ဆီလာတုန်းက လူငယ်တွေ အမျိုးသမီးအရေးတွေ တောင်းဆိုတာတွေရှိတယ်။ အဲဒီအပေါ် လာတွေ့ပြီးပြန်သွားတဲ့အခါမှာ ကြီးကြီးမားမား ပြောင်းလဲသွားတာမျိုး၊ လက်တွေ့အကောင်အထည် ဖော်ပေးခဲ့တာမျိုး မရှိသလောက်ဖြစ်နေပါတယ်" လို့ မူထရေးဇာက ပြောပါတယ်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ကယားပြည်နယ်ကို ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက် က သွားရောက်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။
ကယန်း အမျိုးသမီး အစည်းအရုံးအနေနဲ့ ကျေးရွာတွေမှာ ကွင်းဆင်းသင်တန်းပေးတဲ့အခါ ခွင့်ပြုမိန့်မတင်လို့ဆိုပြီး ထွေအုပ်က ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကို လာရောက်ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုတာတွေ ရှိနေတာကြောင့် အခုလို လူထုတွေ့ဆုံပွဲတွေက တကယ်တမ်း အလုပ်မဖြစ်ဘူးလို့ မူထရေးဇာက ဆက်ပြောပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အခုလိုပြောဆိုချက်တွေကိုတော့ အန်အယ်လ်ပါတီက အမတ် ဦးသန့်ဇင်အောင်က ပယ်ချပါတယ်။
နိုင်ငံတော်ရဲ့ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ နယ်စပ်ရေးရာနဲ့ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ရေးရာ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ကော်မတီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီဒေသတွေကို အဓိကသွား ရောက်တာဖြစ်တယ်လို့ ဦးသန့်ဇင်အောင်က ပြောပါတယ်။
"အခု သွားတာ တော်တော်များများက တိုင်းရင်းသားဒေသတွေ နယ်စပ်ဒေသတွေပေါ့။ သွားတဲ့အခါမှာလည်း သူက နိုင်ငံတော်အဆင့် မှာလည်း နယ်စပ်ရေးရာမှာလည်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ထားတဲ့အပိုင်းတွေလည်း ရှိတယ်။ သူက နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်လည်း ဖြစ်သလို သူ့ရဲ့အချိန်တွေကလည်း တန်ဖိုးရှိတယ်။ အဲဒီအချိန်တွေမှာ လူထုက တင်ပြတာတွေကို အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်က ကိုယ်တိုင်ကြားပြီးတော့ သူလုပ်ပေးနိုင်တာလေးတွေ လုပ်ပေးနိုင်အောင်လို့ ခုလိုသွားတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒါ(ရွေးကောက်ပွဲတို့မဲဆွယ်တာတို့)နဲ့တော့ မဆိုင်ပါဘူး" လို့ သူက ပြောပါတယ်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်က ပြုလုပ်တဲ့ သမ္မတရုံး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ သမ္မတရုံးပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် ဦးဇော်ဌေးက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ တိုင်းရင်းသားဒေသတွေကို နယ်စပ်ရေးရာနဲ့ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် သွားတာဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ရွေးကောက်ပွဲ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတဖို့က လွတ်လပ်စွာ ဖွဲ့စည်းရပ်တည်နေတဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေး ကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ တိုင်းရင်းသားဒေသခရီးစဉ် တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောကြားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို နိုဝင်ဘာလမှာ ကျင်းပဖို့ အကြမ်းဖျင်းပြောကြားတာမျိုးရှိပေမယ့် ဒီနှစ်အတွင်း ရက်သတ်မှတ် ထုတ်ပြန်ပြောကြားတာမျိုး မရှိသေးပါဘူး။
အန်အယ်လ်ဒီဘက်ကတော့ သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်နဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်ဖို့ရှိနေတယ်လို့ ပြောကြားထားပါတယ်။