Archifau Ebrill 2012

Pan ysgrifennodd Aneirin am y Gododdin yn y chweched ganrif, tybed a oedd wedi meddwl y byddai ei farddoniaeth yn cael ei ddefnyddio wrth gyfeirio at gêm dyngedfennol yn Uwchgynghrair Cymru?

Ie wir, y gwŷr a aeth I Groesoswallt oedd ffraeth eu llu; trichant a mwy mewn cerbydau yn teithio yn llawn gobaith o Lannau'r Fenai dros Glawdd Offa i dref y Saeson, seithfed dydd.

Ond gwedi'r elwch, tawelwch fu.

Tawelwch yn wir ar ôl dim ond deng munud wrth i'r Seintiau sicrhau fod dathlu ofer cefnogwyr Bangor yn cael ei ddileu yn dilyn dwy gôl fuan cyn gweld y drydedd yn rhoi diwedd ar bopeth ar ôl ugain munud. Dau gôl i'r blaenwr Greg Draper a fydd yn chwarae dros Seland Newydd yn y gemau Olympaidd yn yr Haf, ac un gan gyn-chwaraewr Bangor, Chris Seargeant, yn rhoi halen ar y briw.

Cadarnhaodd y Seintiau eu meistrolaeth o'r gêm yn yr ail hanner gyda gôl unigol ar ôl awr gan Ryan Fraughan cyn gweld Draper yn cyflawni hat-tric gyda chic o'r smotyn deng munud cyn y diwedd.

Doedd ddim amheuaeth nad oedd y Seintiau am faglu eto eleni, yn dilyn y cwymp ym Mangor yn y gêm olaf y tymor diwethaf, ac yn mynd ati i sicrhau fod coron yr Uwchgynghrair yn cael ei osod ynghanol plasdy plastig brenin Oswallt!

Yn wir gellir dadlau mai dyma oedd perfformiad gorau'r Seintiau'r tymor yma, gyda grym, gallu a hyblygrwydd eu chwarae yn drysu Bangor yn gyfan gwbl nes iddynt greu mwy nac ambell i gamgymeriad allweddol yn yr amddiffyn.

Yn wir roedd perfformiad Y Seintiau yn fy atgoffa o'r perfformiad grymus a welwyd ganddynt ddwy flynedd yn ôl wrth chwalu Bohemiaid Dulyn o bedair gôl i ddim yn rownd agoriadol Cynghrair Ewrop.

Yn sgil llwyddiant o ennill pencamwriaeth Uwchgynghrair Cymru, roedd dathlu i lawr y ffordd yng Nghefn Mawr hefyd wrth i'r Derwyddon sicrhau eu lle yng Nghwpan Ewrop y tymor nesaf, gan eu bod yn wynebu'r Seintiau yn ffeinal Cwpan Cymru ar Fai'r 5ed, a'r Seintiau wedi cymhwyso'n barod ar gyfer taith i'r cyfandir.

Ie, anhysbys oedd y bardd a ysgrifennodd am ystafell Cynddylan, ac anhysbys oedd perfformiad Bangor bnawn Sadwrn diwethaf, a'u hystafell newid yn dawel heno, wylant wers, tawant wedi!

Yn y cyfamser, rhaid peidio ag anghofio mai un o dargedau Bangor oedd sicrhau gêm Ewropeaidd ar faes Nantporth yn yr Haf, ac mae hyn wedi ei wireddu. Hwyrach nad yw pethau mor ddrwg wedi'r cwbl. Ar y llaw arall, bydd y Seintiau yn gobeithio y gallant sicrhau trwydded ar gyfer cystadlu yn yr Uwchgynghrair y tymor nesaf pan gaiff eu hapêl yn erbyn y penderfyniad diweddar i wrthod y drwydded oherwydd yr angen am fwy o wybodaeth mewn perthynas ag adran isadeiledd y drwydded.

Pencampwyr ar y cae hwyrach, ond does dim byd yn syml yn y byd peldroed yng Nghymru!

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?

Yn ôl y disgwyl, fe fydd gem olaf Uwchgynghrair Cymru eleni yn penderfynu pwy fydd y pencampwyr.

Fel y llynedd, bydd Bangor yn wynebu'r Seintiau Newydd.

Hefyd fel y llynedd, bydd angen buddugoliaeth ar Fangor tra y byddai gem gyfartal yn ddigon i'r Seintiau. Ond yn wahanol i'r llynedd , fe fydd y gêm yma yn cael ei chynnal yng Nghroesoswallt, ac nid ym Mangor.

Ffefrynnau? Wel oes yna un?

A fydd y cae plastig yn ffafrio chwarae'r Seintiau? Hwyrach, ond os ydi ystadegau yn arwyddocaol yna maen't wedi methu ac ennill adre mewn pedair gem (colli dwy a chyfartal dwywaith) tra mae Bangor wedi methu ac ennill tair gwaith oddi cartref (cyfartal unwaith a cholli tair) - gyda'r ddau dîm wedi ennill dwy gêm ar hugain yr un drwy'r tymor.

Tydi Bangor ond wedi ildio pymtheg gol oddi cartref, tra mae'r Seintiau wedi ildio pedair gôl ar bymtheg adref. Bangor yn sgorio tri deg dau o weithiau oddi cartref, tra bo'r Seintiau wedi sgorio pedwar deg un o goliau adre.

Beth mae'r ystadegau hyn yn eu profi? Fawr ddim heblaw profi mai'r ddau dîm gorau yn Uwchgynghrair Cymru fydd yn brwydro i fod yn bencampwyr brynhnawn Sadwrn!

Ar y llaw arall, mae hon yn gêm ble gall y cefnogwr chwarae eu rhan a gyda dim mwy na llond dyrniad o bobl yn dilyn y Seintiau, bydd llais côr niferus Nantporth i'w glywed ar hyd a lled Neuadd y Parc bnawn Sadwrn gyda channoedd yn teithio draw dros y ffin.

Tybed a'i dyna fydd yn gwneud y gwahaniaeth, er gwaethaf absenoldeb y dylanwadol gryf Les Davies oherwydd gwahardd?

Neu a fydd y Seintiau yn sicrhau fod ganddynt feistrolaeth lwyr o gae plastic ac mai dros y ffin i Loegr ac nid i Lannau'r Fenai fydd coron Uwchgynghrair Cymru yn cyrraedd unwaith eto?

Gyda llaw fe all cyn rheolwr Bangor, Nigel Adkins, greu ychydig o hanes iddo'i hun nos Sadwrn. Petai ei dim Southampton yn ennill yn Middlesbrough fe fyddant yn codi i Uwchgynghrair Lloegr. A bydd Nigel yn cael y fraint o fod yr unig reolwr i arwain tîm ym mhrif gynghreiriau Cymru a Lloegr?

Pob lwc iddo yntau.

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?

Dydd Sadwrn diwethaf roeddwn yn Wembley, wedi teithio yno ar y trên o ogledd Cymru ymysg cefnogwyr Cymreig , yn goch a glas.

Roeddwn yn llawn hyder a gobaith o weld Everton yn curo Lerpwl a chyrraedd ffeinal Cwpan Lloegr.

Wedi'r cwbl, mae David Moyes wedi bod yn Everton ers deng mlynedd a heb ennill unrhyw beth, ac yn chwarae yn erbyn tîm a ddibynnodd ar gyngor gwyddonwr sydd yn ymddiddori mewn ystadegau yn ymwneud a pherfformiadau chwaraewyr, ac a gafodd ei ddiswyddo ddeuddydd cyn y gêm!!

Roedd Lerpwl wedi gwario dros gan miliwn ar chwaraewyr a oedd yn ffitio'r gofynion ystadegol i'r dim, ond wedi cyflawni y nesa peth i ddim heblaw curo Caerdydd mewn Cwpan Mickey Mouse (a hefyd wedi gwario dros £35 miliwn ar Andy Carroll)!

Ond nid felly y bu. Wnaeth y gêm ddim mwy nac atgoffa cefnogwyr Everton mai pris aelodaeth o gefnogi'r tîm ydi fod yn rhaid derbyn yr ymdeimlad o gymhlethdod israddol pan mae'n dod i weld Everton yn chwarae mewn gêm ddarbi.

Gêm llawn tensiwn, gydag Everton yn codi gobaith pob un a oedd yn gwisgo crys glas pan fanteisiodd Nikica Jelavic ar smonach llwyr ynghanol amddiffyn Lerpwl a llithro'r bêl dros y llinell.

Ond, wrth gefnogi Everton, does a ŵyr beth wnaiff ddigwydd nesaf!

Beth bynnag allai Lerpwl ei wneud, a all Everton wneud tebyg, os nad gwell? Cafwyd ateb! Yn anffodus creu smonach i efelychu un Lerpwl oedd yr ymateb, gyda gôl ar blât yn cael ei chynnig i dîm King Kenny.

Er i Andy Carroll ymddangos fel petai yn cydymdeimlo wrth iddo fethu nifer o gyfleoedd i Lerpwl, fe newidiodd ei feddwl wedi gweld Craig Bellamy yn dod ar y cae fel eilydd.

Dri munud cyn y diwedd, mynd un yn well na Lerpwl a chreu smonach amddiffynnol arall wnaeth chwaraewyr Everton, pan droseddodd Seamus Coleman yn hollol ddianghenraid i ildio cic rydd ar yr asgell chwith. Bellamy yn codi'r bel yn gelfydd i ganol y cwrt chwech a Carroll yn ein lambastio wrth ôl benio gôl a sicrhaodd fuddugoliaeth a 'home run' yr holl ffordd i'r ffeinal i'r perchnogion Americanaidd o'r Boston Red Sox.

Unwaith eto, roedd ein haelodaeth o fod yn gefnogwyr Everton yn gyflawn ac yn llawn rhwystredigaeth gyda llwyddiant yn ddim mwy na rhywbeth I freuddwydio amdano wrth weld eich cymdogion yn eich gwawdio!

Bydd cefnogwr Cymreig Lerpwl yn gwneud taith arall i Anfield South (neu Wembley i chi a fi) i geisio ennill trip i Ewrop y tymor nesaf. Pwy a ŵyr, hwyrach na fydd angen iddynt deithio ymhellach nac i Gefn Mawr i wynebu Derwyddon? Dyna chi be' fyddai profiad!

Ond, hwyrch bydd angen i lawer o gefnogwyr Everton ystyried taith at y therapydd er mwyn cael gwared â'r cymhlethdod israddol sydd yn ymddangos fel petai wedi dod yn rhan annatod ac anhepgor o gefnogi'r tîm erbyn hyn!

Yn y cyfamser , taith i Old Trafford i wynebu Manchester United a pherchnogion Americanaidd eraill sydd o flaen Everton fore Sul.

Well imi fwcio lle efo'r therapydd reit handi cyn i'r gweddill rhuthro yno o'm mlaen! Have a nice day!

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?

Beth ydi delwedd Uwchgynghrair Cymru yng ngolwg gwledydd eraill?

Os ydi erthygl o dan y penawd 'League of Wails' yn y 'Scottish Sun' (Mawrth 25) gan Roger Hannah yn unrhyw linyn mesur, yna does yna fawr i'w ganmol na'i efelychu. Gyda llaw mae'r llun a geir ar ben yr erthygl yn dangos cae peldroed y Trallwng (fel esiampl o safon y stadia mae'n debyg) - tydi'r Trallwng heb fod yn chwarae yn Uwchgynghrair Cymru ers 2009/10!

Sail yr erthygl oedd y gofid y gallai Rangers a Celtic dynnu allan o beldroed yr Alban a chael eu cynnwys o fewn cyfundrefn cynghreiriau Lloegr megis timau gorau Cymru, sef Abertawe a Chaerdydd.

Pe digwydd hynny, be fyddai ar ôl yn Uwchgynghrair yr Alban i'r deg tîm a fyddai yn parhau?

Os am ddefnyddio Uwchgynghrair Cymru fel esiampl, yna gellir disgwyl torfeydd isel, cyllid cyfyng iawn ar gyfer y timau, a diffyg enwau cyfarwydd ac enwog i ddenu'r torfeydd.
Cyfeiria'r erthygl hefyd at y diffygion parthed nawdd, marchnata, a masnachu'r gêm yn gyffredinol.

Byddai safon y chwarae yn yr Alban yn dirywio, y chwaraewyr gorau yn cael eu trosglwyddo yn amlach nac ar hyn o bryd, a byddai gemau yn Ewrop yn gweld dim gwell na 'Brwydr Brydeinig' yn erbyn, yn ôl yr erthygl, Llanelli.

Cyfeiria Hannah hefyd at y ffaith fod rhai clybiau yn yr Alban yn credu y byddai absenoldeb y ddau fawr yn agor y drws i gystadlu mwy agored.

Cyfeirir hefyd at y ffaith fod yna bedwar clwb gwahanol wedi cipio'r Uwchgynghrair yng Nghymru dros y pedwar tymor diwethaf. Serch hynny, mae'n nodi nad ydi'r gemau yn denu torfeydd mwy na welir, ym marn Hannah, mewn 'village fete'.

Cred Hannah y dylai'r ddau dîm mwyaf yn yr Alban barhau yn yr Alban ac y dylai gweddill timau'r Uwchgynghrair 'arogleuo'r cennin pedr' yn sgil cynhwysiant Celtic a Rangers cyn i'w gêm ddiflannu i 'Holyhead in a handcart'.

Dweud mawr? Barn deg a chywir? Na fernwch, fel na'ch barner?

O leiaf tydi timau Uwchgynghrair Cymru ddim yn wynebu dyfodol mor ansicr a'r hyn mae Rangers yn ei wynebu - ond allwn ni fod yn siŵr o hyn?

Yntau a ydi'r gwir yn brifo?

Os mai dyma'r ddelwedd a'r farn ymysg ein cefndryd Albanaidd, sut y gallwn ni werthu delwedd ein Uwchgynghrair yma yng Nghymru fel nas cawn ein beirniadu yn y fath fodd?

Rhywbeth i'w ystyried hwyrach gan y pwyllgor gwleidyddol sydd wedi cael ei sefydlu i ymchwilio i sefyllfa bresennol peldroed o fewn Cymru?

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?

Llongyfarchiadau I'r Derwyddon Cefn ar gyrraedd rownd derfynol Cwpan Cymru.
Mae enw'r Derwyddon wedi bod yn gysylltiedig â'r Gwpan ers y dechrau gan iddynt chwarae yn ffeinal gyntaf y Gwpan ar Barc Acton yn Wrecsam yn 1878 - a cholli yno o un gôl i ddim i dîm Wrecsam.

Yna cawsant llwyddiant dri thymor yn olynnol yn 1881-83 gan guro Rhuthun, y Drenewydd a Northwich Victoria, colli i Wrecsam a Chroesoswallt yn y ddwy flynedd ddilynol, cyn cipio'r Gwpan eto dwywaith yn 1885 ac yn 1886 gan guro Croesoswallt a'r Drenewydd.

Cafwyd llwyddiant eto yn 1898 a 1899 gan guro Wrecsam dwywaith, colli i Aberystwyth a Chroesoswallt yn 1900 a 1901, cyn dod yn fuddugol unwaith eto yn 1904 wrth guro Aberdâr.

Eithaf amlwg felly mai'r Derwyddon oedd un o arloeswyr peldroed Cymru ar y cychwyn, diddorol ydi nodi hefyd cymaint oedd cyfraniad Croesoswallt - a hynny mewn ffeinals yn erbyn y Derwyddon ar dri achlysur yn y cyfnod cynnar yma.

Bydd hanes yn ail adrodd ei hun eleni gan mai'r Seintiau Newydd, tîm presennol ardal Croesoswallt fydd gwrthwynebwyr y Derwyddon Cefn yn Stadiwm Nantporth, Bangor ar ddydd Sadwrn, Mai 5ed.

Bydd y Seintiau yn siŵr o ddechrau'r gêm fel y ffefrynnau, ond gan fod tîm Huw Griffiths wedi curo Aberystwyth, Prestatyn ac Airbus o Uwchgynghrair Cymru ar y daith i'r ffeinal, ni ellir eu diystyrru.

Siomedig oedd y torfeydd yn y ddwy gem gym-derfynol - 202 oedd ar Faes Belle Vue yn y Rhyl yn gweld y Derwyddon yn curo Airbus o bedair gôl i un; a 282 oedd ar Goedlan y Parc yn Aberystwyth yn gweld y Seintiau yn trechu'r Bala o bedair gôl i ddim.

Cafwyd awgrym yng ngholofn Marc Lloyd Williams ar wefan Chwaraeon y BBC y gallasai'r Gymdeithas Beldroed fod wedi cynnal y ddwy gêm gyn-derfynol, un yn dilyn y llall, ar yr un diwrnod ar y Cae Ras yn Wrecsam.

Tra mae nifer y torfeydd yn parhau yn isel, mae cael syniad newydd yn un gwerth ei ystyried a hwyrach fod y Gymdeithas wedi methu ar ddatblygiad arloesol a gwreiddiol iawn wrth fethu a meddwl am hyn.

Tybed a fydd yna ddigon o ddiddordeb yn cael ei ddangos yn ffeinal?

Mae'r gêm yn ddarbi lleol mwy neu lai a gyda hanes y tu cefn iddynt fe all y Derwyddon gyfrannu yn helaeth tuag at bennod arall yn eu traddodiad a hanes unigryw o fewn datblygiad a thwf peldroed yng Nghymru.

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?