Archifau Rhagfyr 2011

Darlledwyd rhaglen arbennig o Ar y Marc fore heddiw, Rhagfyr 24ain 2011, yn fyw o Ffordd Farrar, Bangor. Ymhen tridiau, bydd y clwb yn chwarae eu gem olaf ar y cae sydd wedi bod yn gartref iddyn nhw ers 1919, gan symud i'w cartref newydd ar safle Nantporth yn y flwyddyn newydd.

Bydd cyfle arall i glywed y rhaglen am 08:00 fore dydd San Steffan.

Dyma rai o luniau o'r rhaglen:

Ac i goffau'r achlysur fe ysgrifennodd Richard Llwyd Jones gerdd yn arbennig ar gyfer y rhaglen:

Ffarwelio â Ffordd Farrar

Oriau'r wefr yw'r erwau hyn
un achos ers y cychwyn.
Ein denu'i ganol dinas
tre' a gwlad - 'supportio'r 'glas.
Arno, cofiwn sawl gornest,
sêr y byd, John Charles a'r Best.
Nid angof siom tîm Tomi;
anhap, lwc ga'dd Napoli.
Gwynfor, J.M. ac Iorys
o'r cryd ,braint oedd gwisgo'r crys,
a gŵyr Les, y 'Bangor lad'
yr afiaith, rhannu'r profiad.

Gorffenwyd. Mae'r glwyd ar glo,
ar Ŵyl mae'n rhaid ffarwelio'n
llu, yn deulu, eto'n dal
yn armi i gae'r Normal.
O'n Farrar, rhan o hanes,
un graig,un gri ac un gwres;
a rhuo eto,'C-i-t-y'
y gân o hyd, 'hogia' ni'.
A hyder cân y teras
yn rhoi sglein i'r crysau glas.

Llwyfan wâg Farrar rhagor - o wylwyr,
rheolwr a phwyllgor.
Un tîm ydym pob tymor,
ar ein cae mynnu'r encore.

Richard Llwyd Jones
Rhagfyr 27, 2011

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?

Roedd y lle fel Wembley i mi.

Canolfan gemau pwysicaf Gogledd Cymru, gyda ffeinals di-ri yn cael eu cynnal yno, ac yn gartrtef i'r tîm oedd pawb bron yn ceisio eu hefelychu.

Un o'r ymadroddion peldroed cyntaf i mi ddysgu oedd ' Bangor style' pan oedd y gwrthwynebwyr yn cicio'r bel allan am dafliad pan o dan bwysau - ond roedd yna steil arbennig ac unigryw yn perthyn i Ffordd Farrar - canolfan athrylith peldroed y gogledd.
Rwy'n cofio Porthmadog yn ennill Cwpan Amatur Cymru yno - yn curo Peritus o bum gôl i ddau, cyn imi ddychwelyd yno'r flwyddyn olynnol i weld Port yn cadw gafael ar y Gwpan gan guro'r Derwyddon gyda'r un sgôr mewn gêm ail chwarae.

Dwi hefyd yn cofio John Charles yn dod yno gyda Chaerdydd yng Nghwpan Cymru - a'r cawr yn anfon taran o gynnig o dros ugain llath - dros y trawst ac yn erbyn wal y tŷ a oedd y tu ôl i'r gôl yr adeg hynny, a'r bêl yn adlamu yn syth yn ôl i'r cae.

Roeddwn yno hefyd pan ddaeth Napoli i Ffordd Farrar i chwarae yng Nghwpan Enillwyr Ewrop a Bangor yn eu curo, a chofiaf weld Atletico Madrid yno hefyd ymysg nifer o dimau tramor a deithiodd yno yng Nghwpanau Ewrop.

Ond mae gen i fy atgofion personol hefyd - chwarae gyda Chei Connah ar y cae yn y chwedegau hwyr, ond yna mynd a thîm Treffynnon yno yn nhymor cyntaf Uwchgynghrair Cymru gan ennill o chwe gôl i ddim (a does neb, hyd y gwyddwn i yn yr Uwchgynghrair wedi gwneud gwell ar Ffordd Farrar na hynny).

Cefais y pleser o reoli yno dros dro yn dilyn ymadawiad Nigel Adkins ac roedd hynny yn fraint.

Ond un o'r atgofion mwyaf ydi gweld Manchester United yn chwarae yno yn 1969, gyda Denis Law, Bobby Charlton a George Best yn y tîm mewn gem rhwng tîm cenedlaethol Cymru a Manchester United ar gyfer dathlu Croeso '69. Doedd fawr o neb yn malio dim am arwisgiad y Tywysog Siarl i lawr y ffordd yng Nghaernarfon. Roedd tri o frenhinoedd y byd peldroed ar Ffordd Farrar a George Best yn cael ei goroni fel dewin hudoliaeth wrth iddo ein swyno gyda champweithiau anghredadwy o flaen tyrfa nad oedd erioed wedi gweld y fath beth o'r blaen.

Ie atgofion melys iawn o ddyddiau dedwydd Ffordd Farrar - boed iddynt barhau bythoedd.

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?

Tra mae'r dadlau yn parhau ynglŷn â chyfansoddiad Tîm Peldroed Prydeinig (sef y Tîm GB) ar gyfer y gemau Olympaidd, tybed faint ohonoch sydd yn gwybod pwy oedd y Cymro diwethaf i fod yn aelod o garfan tîm peldroed Olympaidd Prydain.

Yr ateb ydi cyn golgeidwad Caer, (ond yn ôl yn 1972, golgeidwad y Rhyl) sef Grenville Millington, yr unig Gymro mewn carfan a oedd yn cynnwys pymtheg o Saeson ac un Cymro.

Roedd Grenville yn aelod o dîm y Rhyl, ac roedd ei berfformiadau wrth gadw gôl i Rhyl, a hefyd i dîm amatur Cymru (lle cafodd naw o gapiau rhyngwladol cyn troi yn broffesiynol gyda Chaer) wedi tynnu sylw, a daeth gwahoddiad iddo ymuno ar daith i Japan gyda thîm y Middlesex Wanderers.

Gan mai amatur oedd Grenville, roedd rhaid cael caniatâd y gweithle'r adeg hynny i fynd ar y daith. Y gweithle oedd y gwaith dur ar Lannau'r Ddyfrdwy. Felly hefyd roedd angen caniatâd i fynd i chwarae gyda'r tîm Prydeinig yn nes ymlaen! Hwyrach fod amseroedd wedi newid a tybed a fydd angen caniatâd y cyflogwr ar Gareth Bale hefyd os am chwarae i'r tîm GB - ond nid y gwaith dur lleol fyddai hwnnw, ond clwb Tottenham Hotspur!

Cafodd Grenville y caniatâd angenrheidiol a hwyrach fod chwarae i'r Wanderers wedi cryfhau'r sylw a gafodd gan arwain at gael ei gynnwys yn y tîm Prydeinig.

Cafwyd yr alwad i ymuno a thîm Prydain yn y gemau cymhwyso ar gyfer rowndiau terfynol y Gemau Olympaidd ym Munich yn 1974, a chafwyd taith i Fwlgaria yn 1972. Er mai amaturiaid oedd chwaraewyr Prydain, roedd y chwaraewyr a oedd yn byw y tu ôl i'r llen haearn yr adeg hynny yn cael eu cyflogi fel gweithwyr mewn ffatrïoedd lleol, ond i bob pwrpas yn chwarae peldroed i dimau a oedd yn dimau proffesiynol (doedd dim angen gofyn am ganiatâd y cyflogwr ym Mwlgaria).

Cafodd Grenville ei gynnwys a fo oedd y chwaraewr ieuengaf yn y garfan Brydeinig, yn bedair ar bymtheg oed, gan deithio i ganolfan Bisham Abbey, ger Llundain i ymarfer.
Ond yn 1974, daeth y cysyniad o chwaraewyr amaturaidd i ben, a daeth cystadlu o dan enw'r tîm GB yn y Gemau Olympaidd i ben, tan eleni.

Beth bynnag fydd penderfyniad Gareth Bale ac Aaron Ramsey, ni ellir newid y ffaith mai arwr o sir y Fflint, Grenville Millington oedd y Cymro diwethaf i chwarae peldroed dros Brydain.

Tybed a fydd hyn yn parhau yn wir ar ôl yr Haf?

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?

O'r diwedd mae Ymddiriedolaeth y Cefnogwyr yn berchnogion ar glwb peldroed Wrecsam ac wedi gafael yn yr awenau.

Ond, mae'r disgwyliadau yn enfawr.

Yn ogystal ag ymateb i'r gofynion ariannol a gweinyddol oddi ar y cae i sicrhau eu bod yn gallu mynd i'r afael a holl ofynion arainnol a gweinyddol y clwb, mae'r tîm yn gwneud eu gwaith yn hynod effeithiol ac yn parhau a'r ymgais i ddychwelyd i Ail-adran Cynghrair Lloegr.

Bydd croeso hefyd i gyn-ffefryn y clwb a chyn-gapten Cymru, Barry Horne, fel cyfarwyddwr i'r Ymddiriedolaeth yn Wrecsam. Bydd profiad Horne yn sgil ei waith gyda Chymdeithas y Chwaraewyr Professional yn siŵr o helpu'r clwb yn weinyddol.

Ond bydd yr wythnosau nesaf yn rhai anodd. Bydd angen dangos yr ymroddiad sydd ei angen i symud ymlaen a dod a'r dyddiau da yn ôl i'r Cae Ras, ac mae'r cyfrifoldeb yn syrthio ar ysgwyddau'r perchnogion newydd.

Mae Wrecsam wedi llwyddo i gyrraedd y drydedd rownd yng nghwpan Lloegr gyda gêm oddi cartref yn Brighton i edrych ymlaen ato - a bydd y wobr ariannol o gyrraedd y rownd yma yn hwb i goffrau'r clwb.

Mae'r rheolwr Andy Morrell eisoes wedi dweud ei fod yn gobeithio y gall gryfhau'r tîm yn ystod cyfnod ffenestr arwyddo chwaraewyr ym mis Ionawr, gan weld hyn yn gyfle i sicrhau y gall yr ymdrech at ddyrchafiad barhau.

Dyna un o benderfyniadau buan fydd rhaid i Fwrdd yr Ymddiriedolaeth ei wneud.
Mae'r Ymddiriedolaeth eisoes wedi dweud fod angen cefnogaeth y cefnogwyr ar y tîm - rhywsut neu'i gilydd dwi'n teimlo y bydd angen cefnogaeth y cefnogwyr ar Ymddiriedolaeth y Cefnogwyr hefyd!

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?