Astudiaeth achos: Tsunami Japan 2011 – gwlad incwm uchel (HIC)
Dydd Gwener, 11 Mawrth 2011 am 14:46:24, digwyddodd daeargryn maint naw ar y Y raddfa ar gyfer mesur cryfder daeargrynfeydd.. Roedd yn y man lle mae plât tectonig y Cefnfor Tawel yn llithro o dan blât Gogledd America. Roedd yr Y pwynt ar arwyneb y Ddaear sy’n union uwch ben canolbwynt daeargryn. 30 cilometr dan wely y Cefnfor Tawel a 129 cilometr oddi ar arfordir dwyreiniol Honshu, Japan – gwlad incwm uchel. Achosodd hyn tsunami. Cynhyrchwyd tonnau uchel, pwerus a deithiodd ar draws y Cefnfor Tawel. Yr ardal gafodd ei heffeithio waethaf gan y tsunami oedd arfordir dwyreiniol Honshu yn Japan.
Effeithiodd tsunami 2011 ar dros 500 cilometr o forlin Japan
Dŵr yn rhuthro i mewn i orsaf bŵer niwclear Fukushima Rhif 1, yn dilyn tsunami gafodd ei achosi gan ddaeargryn
Roedd arwynebedd o tua 561 cilometr sgwâr dan ddŵr yn dilyn y tsunami
Y prif effeithiau
Isadeiledd
- Teithiodd y tonnau cyn belled â deg cilometr o’r arfordir yn Sendai.
- Cafodd porthladdoedd a meysydd awyr yn Sendai eu difrodi a’u cau.
- Dinistriodd y tonnau waliau amddiffyn rhag tsunami mewn llawer o leoliadau.
- Dinistriodd yr ymchwydd enfawr adeiladau tri llawr lle roedd pobl wedi dod at ei gilydd i fod yn ddiogel.
- Roedd argyfwng yng ngorsaf bŵer niwclear Fukushima. Roedd y system oeri wedi torri ac roedd deunyddiau ymbelydrol wedi cael eu rhyddhau i’r amgylchedd.
- Yng Ngorffennaf 2013, cyfaddefodd Tokyo Electric Power Company (TEPCO) fod tua 300 tunnell o ddŵr ymbelydrol yn dal i gael ei ollwng o’r safle bob diwrnod i'r Cefnfor Tawel.
Cymdeithasol ac economaidd
- Bedair blynedd ar ôl y daeargryn, roedd tua 230,000 o bobl a oedd wedi colli eu cartrefi yn dal i fyw mewn tai dros dro.
- Yn ôl yr amcangyfrifon, achosodd y daeargryn a’r tsunami werth $300 biliwn o ddifrod (tua 25 triliwn yen).
- Ar 10 Ebrill 2015 roedd 15,891 o farwolaethau wedi cael eu cadarnhau. Mae dros 2,500 o bobl yn dal wedi’u cofnodi fel pobl sydd ar goll.
Ymatebion i ddatblygu’r capasiti i leihau’r risg
- Yn 2013, datgelodd y wlad system newydd, wedi’i diweddaru i rybuddio rhag tsunami.
- Mae peirianwyr daeargrynfeydd wedi bod yn archwilio’r difrod, gan edrych am ffyrdd o godi adeiladau sy’n gallu gwrthsefyll daeargryn a tsunami yn well. Mae’r astudiaethau’n parhau.
