Ble mae llosgfynyddoedd i’w gweld?
Mae llosgfynyddoedd yn ffurfio pan mae Craig dawdd sydd y tu mewn i’r Ddaear., sef craig dawdd dan gramen y Ddaear, yn cyrraedd yr arwyneb. Mae’r magma yn echdorri ac yn ffurfio Craig dawdd a gaiff ei rhyddhau o graidd y Ddaear drwy losgfynydd neu agen..
Fel arfer, mae llosgfynyddoedd yn ffurfio ar Ardal lle mae o leiaf ddau blât tectonig yn cwrdd. Mae’n ardal o weithgarwch seismig dwys., lle mae platiau tectonig naill ai’n symud tuag at ei gilydd neu oddi wrth ei gilydd:
- Ardal lle mae dau blât tectonig yn symud oddi wrth ei gilydd. (neu ffin adeiladol) - pan mae dau blât yn symud oddi wrth ei gilydd. Mae magma yn codi i lenwi’r bylchau rhwng y platiau, fel arfer i greu Llosgfynydd â llethrau graddol, a gafodd ei wneud gan lafa sylfaenol diferllyd, a llai ffrwydrol..
- Ardal lle mae dau blât tectonig yn symud tuag at ei gilydd ac yn gwrthdaro. (neu ffin ddistrywiol) - lle mae dau blât yn symud tuag at ei gilydd. Mae’r gramen gefnforol yn suddo o dan y gramen gyfandirol mewn cylchfa Pan fydd un plât cramennol yn cael ei wthio o dan y llall. – man lle mae’r plât cefnforol, sydd â dwysedd uwch, yn cael ei wthio o dan y plât cyfandirol, sydd â dwysedd is. Wrth i’r gramen gefnforol suddo i’r fantell, mae’n toddi ac yn creu magma, ac yn cynyddu’r gwasgedd. Mae’r magma hwn yn codi i ffurfio llosgfynyddoedd cyfansawdd ffrwydrol (sydd hefyd yn cael eu galw yn Llosgfynydd wedi’i wneud o haenau o ludw a lafa bob yn ail.).
Mae llosgfynyddoedd yn effeithio ar wahanol leoedd mewn gwahanol ffyrdd. Maen nhw’n achosi mwy o ddifrod mewn gwledydd tlawd, lle mae llai o adnoddau i ragweld a pharatoi ar eu cyfer.
