Y dôl a’r Prawf Modd
Roedd pobl a gollai eu gwaith yn dibynnu ar fudd-dal diweithdra, sef y dôl. Roedd gan ddyn di-waith hawl i dderbyn budd-dal gan y cynllun yswiriant diweithdra am y chwe mis cyntaf.
Ond, er mwyn torri ar gostau, cyflwynodd y llywodraeth Brawf Modd yn 1931. Roedd swyddogion yn ymweld â theuluoedd er mwyn asesu a oedden nhw’n gymwys i dderbyn cymorth. Roedd hynny’n cynnwys canfod faint oedd y teuluoedd yn ei ennill neu faint o eiddo oedd ganddyn nhw.
Er mwyn bod yn gymwys i dderbyn dôl, roedd raid i weithiwr basio’r Prawf Modd, a byddai’r swm a delid i bob teulu yn seiliedig ar y prawf hwn.
Roedd y profion yn creu nifer o broblemau i deuluoedd. Roedd tensiynau yn codi petai gan blentyn hŷn ychydig o waith, neu os oedd gan fam waith rhan amser, neu hyd yn oed os oedd mam-gu neu dad-cu yn byw yn y tŷ heb dalu rhent. Gallai’r Prawf Modd olygu gwrthod rhoi dôl iddyn nhw. Roedd rhaid gwerthu eiddo etifeddol megis pianos, a gwario cynilion cyn y gellid derbyn dôl.
I wneud pethau hyd yn oed yn waeth, torrwyd 10 y cant oddi ar y dôl yn 1931.
