Newid testun fformiwla drwy ddefnyddio ffactorio – haen Uwch
Gallwn ddefnyddio ffactorio er mwyn ein helpu i ad-drefnu fformiwlâu. Os yw’r term rwyt ti’n ei wneud yn destun yn ymddangos fwy nag unwaith, bydd angen i ti ffactorio ar ryw adeg.
Enghraifft un
Gwna \(\text{x}\) yn destun y fformiwla \(\text{y = wx + w} - \text{5x}\).
Yn gyntaf, rhaid i ni symud unrhyw dermau sydd ddim yn gysylltiedig â \(\text{x}\):
Nawr mae gennyn ni’r holl dermau \(\text{x}\) gyda’i gilydd. Er mwyn i \(\text{x}\) ymddangos unwaith yn unig, bydd angen i ni ffactorio ochr dde’r hafaliad.
FfCM \(\text{wx}\) a \(\text{5x}\) yw \(\text{x}\), felly bydd \(\text{x}\) yn mynd y tu allan i’r gromfach.
\(\text{wx ÷ x = w}\)
\(\text{5x ÷ x = 5}\)
Felly mae gennyn ni nawr: \(\text{y – w = x(w – 5)}\)
Yn olaf, mae angen i ni ad-drefnu’r hafaliad drwy rannu, er mwyn cael \(\text{x}\) ar ei ben ei hun:
Fel arfer, rydyn ni’n gosod testun fformiwla ar yr ochr chwith, felly bydd yr hafaliad yn edrych fel hyn:
Enghraifft dau
Gwna \(\text{x}\) yn destun y fformiwla \(\text{y} = \frac{4x + 5}{x}\)
Question
Gwna \(\text{x}\) yn destun y fformiwla \(\text{ax + b = cx + d}\)
