Meddwl yn feirniadol a datrys problemauMathau o gwestiynau

Y mathau gwahanol o gwestiynau sy'n gallu cael eu defnyddio mewn holiadur yw:

• cwestiynau agored
• cwestiynau caeedig
• cwestiynau aml-ateb/cwestiynau rhestr wirio

Cwestiynau agored

Mae cwestiynau agored yn tueddu i gael eu defnyddio pan fydd ymchwilwyr yn chwilio am wybodaeth ansoddol. Mae gwybodaeth ansoddol yn ceisio egluro pam a sut mae pobl yn ymddwyn mewn ffordd benodol. Mae’n rhoi gwybodaeth fanwl am ymddygiad dynol.

Dyma enghraifft o gwestiwn agored.

Beth yn eich barn chi yw’r prif ffactorau sy’n achosi gordewdra yn y Deyrnas Unedig?

Byddai’r sawl sy’n llenwi’r holiadur yn rhoi ymateb mewn blwch sy’n cael ei ddarparu, neu’n gadael i’r cyfwelydd lenwi’r blwch ar ei ran.

Er hyn, mae’n bosibl troi cwestiynau agored sy’n arwain at wybodaeth ansoddol yn gwestiynau caeedig.

Os yw'r ymchwilydd yn chwilio am wybodaeth feintiol, mae’n bosibl mesur gwybodaeth feintiol a’i hysgrifennu mewn rhifau. O ganlyniad, bydd y data hyn yn cael eu dadansoddi gan ddefnyddio dulliau mathemategol.

Efallai bydd y cwestiwn yr un fath, ond byddai dewisiadau penodol yn cael eu hychwanegu er mwyn llywio atebion yr ymatebwr, ee

Beth yn eich barn chi yw’r prif ffactorau sy’n achosi gordewdra yn y Deyrnas Unedig? Ticiwch y rhai sy’n berthnasol.

Yn aml iawn mae categori ‘arall’ yn cael ei ychwanegu, oherwydd mae’n bosibl na fydd yr ymchwilydd wedi meddwl am bob ateb posibl.

Cwestiynau caeedig

Mewn cwestiynau caeedig, rhaid i’r ymatebwyr ddewis ymateb penodol, hyd yn oed os mai ‘arall’ neu ‘ddim yn gwybod’ yw’r ymateb, ee

Yn eich barn chi, ai diffyg ymarfer corff sydd wrth wraidd gordewdra yn y Deyrnas Unedig?

Bydd yr ymatebwyr yn gallu ateb ie, nage, ddim yn gwybod neu ymhelaethu ar eu barn yn y categori 'arall'.

Cwestiynau aml-ateb/cwestiynau rhestr wirio

Weithiau nid yw ymchwilwyr eisiau cyfyngu ar nifer yr ymatebion. Efallai byddan nhw eisiau i'r ymatebwyr ddewis faint bynnag o’r ymatebion sy’n berthnasol. Mae dau enw ar y math yma o gwestiynau, sef cwestiynau aml-ateb neu gwestiynau rhestr wirio.