Testunau sanctaiddY Talmud

Mae’r Talmud yn cynnwys dysgeidiaethau rabinaidd. Mae'r dysgeidiaethau hyn yn dehongli, ac yn rhoi mwy o wybodaeth, am ddeddfau’r Torah er mwyn ei wneud yn berthnasol i fywyd bob dydd Iddewon ym mhum canrif gyntaf yr Oes Gyffredin. Enw arall am y traddodiad rabinaidd sy’n cael ei amlinellu yn y Talmud yw’r Torah llafar. I lawer o Iddewon, mae’r Talmud yr un mor sanctaidd a rhwymol â’r Torah ei hun.

Y Torah llafar

Yn ôl y gred draddodiadol, rhoddodd Duw y Torah llafar i Moses ar Fynydd Sinai. Digwyddodd hyn yr un pryd ag y derbyniodd Moses y Torah ysgrifenedig. Cafodd ei drosglwyddo ar lafar drwy’r cenedlaethau nes iddo gael ei ysgrifennu gan rabïaid yn y Talmud.

Y Torah llafar yw’r traddodiad rabinaidd hynafol, a’r ddogfen fwyaf pwysig ohono yw’r Talmud. Mae’r Talmud yn cynnwys y Mishnah a’r Gemara. Mae pob esboniad yn gysylltiedig â rhan o’r Mishnah ac mae’n cyflwyno trafodaethau rabinaidd arno.

Responsa rabinaidd

Mae rabïaid yn dal i drafod y Talmud a gweithiau rabinaidd eraill er mwyn rhoi arweiniad ar faterion sy’n codi yn y gymuned Iddewig heddiw. Er enghraifft, o ganlyniad i ddarganfyddiadau mewn peirianneg enetig a therapi genynnau, byddan nhw'n debygol o drafod cwestiynau sy’n codi ynglŷn â defnyddio’r technegau hyn a’r cysyniad o sancteiddrwydd bywyd.