Wo orúkọ àdó olóró Amẹ́ríkà tó lágbára láti pa orílẹ̀èdè kan run àti àwọn ọṣẹ́ tó lé ṣe

Oríṣun àwòrán, US Air Force
- Author, Luis Barrucho
- Role, BBC World Service
- Ìye àkókó tí a fi kà á: Ìṣẹ́jú 5
Lara awọn ohun ija ti o lagbara lati kọlu, bii ibi ti Iran n ko ohun ija oloro si, ni baalu amẹrika kan ti wọn ko ti lo – ati pe baalu ijagun naa ko si ni arọwọto Israeli bayii:
Baalu to n ju ado oloro naa ni "bunker buster" to tobi ju lagbaye, ilẹ Amẹrika nikan si lo ni baalu naa yika agbaye.
Ohun ija oloro naa lo to odiwọn 30,000-pound (13,600 kg), o si ni agbara lati hu ilẹ, tabi kọlu ohun to wa ninu ilẹ.
Lọwọlọwọ, orilẹede Amẹrika ko fun Israeli ni anfani si ohun ija oloro MOP naa.
Ṣugbọn ki ni ohun ija yii wa fun, ki si ni awọn idojukọ rẹ - ati pe ṣe o le ṣe lo?
Gẹgẹ bii ijọba US ṣe sọ, GBU-57A/B jẹ "ohun ija to tobi pẹlu agbara lati kọlu ohun ija miran ti wọn sin sabẹ ilẹ.
Ileesẹ Boeing lo ṣe ado oloro yii, MOP jẹ ohun ija ti ko ti jẹ lilo nibi ija kankan ṣugbọn wọn ti dan wo ri ni White Sands Missile Range, tii se agbegbe idanwo fawọn ologun Amẹrika to wa ni ipinlẹ New Mexico.
O lagbara ju Massive Ordnance Air Blast (MOAB) lọ, eyi ti odiwọn tiẹ jẹ 21,600 poun (9,800 kg) ti a mọ si "Iya gbogbo Ado oloro," ohun si ni wọn lo ninu ija ni Afghanistan ni ọdun 2017.
Lọwọlọwọ, US B-2 Spirit nikan - ti a tun mọ si stealth bomber – ni wọn ṣe lati dabi MOP.
Ọkọ ofurufu yii, ti a n pe ni B-2 nigba gbogbo, ni Northrop Grumman sẹda rẹ ati pe o jẹ ọkan ninu awọn ọkọ ofurufu to ni ohun ija igbalode ti ileesẹ ologun ofurufu ni Amẹ́rika n lo.
Gẹgẹ bii ileeṣẹ to gbe jade ṣe ṣalaye, B-2 le gbe ẹru toto 40,000 poun (18,000 kg).
Ewẹ, ileesẹ ologun ofurufu ni Amẹ́rika ti sọ pe o ti ṣe idanwo ohun ija naa, ti B-2 si gbe awọn ado oloro GBU-57A/B meji – eyi ti odiwọn wọn to 60,000 poun (27,200 kg).
Ọkọ ofurufu yii le rin ẹgbẹrun meje maili, tii se ẹgbẹrun mọkanla kilomita laisi afikun epo, ati pe o tun le rin Maili 11,500 (18,500 kilometer) pẹlu atunda epo ninu ọkọ ofurufu kan – eyi le mu de ibikibi lagbaye laarin wakati kan.
Ojogbon Rogers sọ pe ti o ba jẹ pe wọn lo MOP ni Iran, awọn ado oloro B-2 yoo darapọ mọ awọn ọkọ ofurufu miiran.
Fun apẹẹrẹ, ọkọ ofurufu F-22 le wa fun sisọ aabo awọn ọta di asan, ti yoo si tun si baalu kekeke diroonu ransẹ lati lọ wo awọn nnkan to ba, ti yoo si tun pe boya ko fikun irin rẹ tabi ko duro.

Oríṣun àwòrán, Whiteman Air Force Base
N jẹ wọn yoo lo ado oloro MOP ba Iran ja?
Fordo jẹ ohun elo imudara iparun keji ti Iran ni, lẹyin Natanz, akọkọ rẹ.
Wọn kọ sí ẹgbẹ oke kan ni tosi ilu nla Qom, nnkan bi ọgọta maili (kilomita 95) ni guusu iwọ oorun Tehran. A gbagbọ pe ikole yii bẹrẹ ni ọdun 2006, ti ileeṣẹ naa si bẹrẹ iṣẹ ni ọdun 2009 - ni ọdun kanna Tehran kede ara rẹ sita.
Ni afikun si bi won ṣ gbe sin ni iwọn ẹsẹ bata 80 (ẹsẹ 260) labẹ apata ati ile, Fordo ni aabo awọn ọna ẹrọ misaili oju ofurufu Ilu Iran ati Russia.
Ni Oṣu Kẹta ọdun 2023, International Atomic Energy Agency (IAEA ṣe awari awọn patikulu uranium to jẹ ida 83.7% mimọ—o fẹrẹ to ipele ohun ija-ni aaye naa.
Olootu ijọba Israel Benjamin Netanyahu ni idi ti Israel fi n kọlu Iran ni lati mu iparun pa awọn ado oloro wọn , eyiti o ṣe apejuwe bi "Ewu ayeraye si Israeli."
Officials have said that Fordo is part of that objective.
Awọn oṣiṣẹ ijọba ti sọ pe Fordo jẹ idi pataki ikọlu yii.
"Gbogbo ikọlu yii… looto ni lati pari pẹlu imukuro Fordo," Yechiel Leiter, aṣoju Israeli si US, sọ fun Fox News.
Ṣugbọn Israeli ko ni agbara lati ran awọn MOP fun ara rẹ, US ko ni gba eyi jẹ pe wọn lọwọ ninu rẹ, Ojogbon Rogers ṣalaye.
"Wọn ko ni gba ki Israel ṣe fun ara wọn. Ati pe Israeli ko ni iru agbara bẹ.
Ojogbon Rogers ṣe afikun: "O da lori boya Trump yoo ṣe atilẹyin fun awọn ọmọ Israeli."
Nibi ipade G7 ni Ilu Canada, wọn beere lọwọ Trump kini yoo gba fun Washington lati kopa ninu ologun. O dahun pe:
"Emi ko fẹ soro nipa eyii."
Ninu ifọrọwanilẹnuwo kan laipe pẹlu ABC, Ambassador Leiter ni wọn beere lọwọ rẹ pe ki ni yoo mu US kọlu Fordo. O sọ pe Israeli ni lati beere iranlọwọ lọwọ US.
"A ni nọmba awọn airotẹlẹ… eyiti yoo jẹ ki a koju Fordo," o sọ.
Iran ti sọ ni ọpo igba pe ado oloro nuclear ni o wa fun alaafia.
Ṣugbọn ni ọsẹ to kọja igbimọ awọn gomina orilẹ-ede 35 ti IAEA ṣe ikede pe Iran ti tapa si ofun fun igbakọkọ ni ogun ọdun.

Oríṣun àwòrán, Getty Images
'Ayipada ayo'
Laibikita awọn ikọlu ti Israel ti ṣẹ lori awọn ohun ija iparun Iran, Ojogbon Rogers sọ pe oun ko gbagbọ pe ko ṣeeṣe pupọ "pe Israeli ti ṣaṣeyọri ni eyikeyi ọna ni ibajẹ awọn ohun elo iparun Iranian ti wọn tig be sin"
"Wọn yoo nilo nkankan bi MOP lati ṣe ohun ti wọn ko le ṣe funrararẹ."
Kelsey Davenport, oludari fun eto imulo ti kii ṣe afikun ni US-based Arms Control Association, sọ pe "niwọn igba ti Fordo ba si wa, Iran jẹ eewu.
Ṣugbọn paapaa ti wọn ba lo MOP, aṣeyọri ko jẹ idaniloju nitori aabo awọn aaye Iran, Ojogbon Rogers sọ.















