1 апрелдан бошлаб Германияда каннабис ёки наша декриминаллаштирилди
- Author, Жессика Паркер
- Role, BBC мухбири, Дрезден
"Ишини тугатганидан кейин айрим немислар пивосини ичади. Биз эса ўзимизнинг "ўт"имизни чекишни хоҳлаймиз", дейди Марсел.
Наша чекиш "очилганини" олқишлайдиган Марсел, азалдан "пиво юрти" бўлиб келган Германия энди тобора каннабисни "хуш қаршилайдиган" мамлакатга айланаяпти, дейди.
Алоқадор мавзулар:
Расман 2024 йил 1 апрелидан Германиянинг айрим ҳудудларида марихуанадан фойдаланиш декриминаллаштирилди.
Бироқ полиция касаба уюшмалари ушбу қадамнинг оқибатлари анча жиддий бўлиши мумкинлигидан огоҳлантирмоқдалар.
Биз Марсел билан Дрезденнинг ўзининг эркин ҳаёт тарзини яхши кўриши билан ажралиб турадиган Нойштадт қисмида кўришдик.
Бошқа кўплаб жойлардагидек Нойштадтда ҳам одамлар нашани ҳали қонунлар енгиллаштирилишидан ҳам олдин очиқчасига кўчада чекардилар.
"Наша декриминаллаштирилиши керак" деган кампания ортидаги инсонларнинг келтирадиган аргументларидан бири шу: сиз қонун билан тақиқлаган тақдирингизда ҳам миллиондаб одам барибир чекаверади.
"Қонунийлаштирилиши эса қора бозорни йўқ қилади ва гиёҳванд моддалар сифати устидан назоратни кучайтиради", дейишади бу кампанияни дастакловчилар.
Янги тартиб-қоида қандай?
1 апрелдан
- 18 ёшдан катта шахслар жамоат жойларида ёнида 25 граммдан кўп наша олиб юриши мумкин
- Вояга етган шахслар уч туп наша ўсимлигини экиб етиштириши мумкин, бир хонадон учун
- Лекин одамларнинг мактаблар олдида, спорт маркази яқинида ёки соат 7:00 дан 20:00 гача "пиёда ҳудудлари"да наша чекишлари тақиқланади
1 июлдан бошлаб
- Наша ўсимлиги етиштирувчилари бирлашмаси ёки "социал клуби" ташкил этилишига рухсат этилади, бу ташкилотга 500 тагача аъзо қабул қилишига рухсат берилади
- Ташкилот аъзоларининг ёши 18 дан катта бўлиши ва Германияда яшаши талаб қилинади
- Клублар кўкнор экиб етиштириши ва нашани тарқатишига рухсат этилади, фақат даромад кўрмаслик талаби қўйилади
- Кўкнор даласида наша чекиш тақиқланади
Марсел Ритшел ўзининг кўкнор етиштирувчилар бирлашмаси ёки "каннабис социал клуби"ни ташкил этмоқчи.
Бундай ташкилотни тузишга 1 июлдан рухсат берилади.
"Бу боғдорлар клуби. Фақат кўкнори учун", дея таъриф беради Марсел.
"Каннабис социал клубидан келадиган нашанинг бирор грамми ҳам "қора бозор"ники бўлмайди. Тасаввур қиласизми? Бундан ҳамма фақат ютади", дейди у.
Кўкноричиларнинг социал клублари Амстердамдаги машҳур наша қаҳвахоналаридек бўлмайди. Наша қаҳвахоналари мавзусининг ўзи Нидерландияда ҳамон қаттиқ баҳслар остида.
Германиядаги даромад топмайдиган клублар фақат шу мамлакатнинг ўзида истиқомат қиладиганлар учун имконли бўлади, бу дегани нашага эркинлик берилгани оқибатида Германияга туристлар ёпирилиб келмайди.
Нашани эркинлаштириш мавзуси Германияда кучли сиёсий мубоҳасаларга сабаб бўлди, ҳамон қонунчилик билан боғлиқ мураккабликлар ва огоҳлантиришлар кўплиги айтилади.
"Биз "қора бозор" янада кучаяди, деб тахмин қиламиз", дейди Германия Полицияси касаба уюшмаси(Gewerkschaft der Polizei) дан Александр Пойц.
Уй шароитида наша етиштириш қунт ва парваришни талаб қилади, шунинг учун ҳам каннабис клублари эҳтиёжга яраша наша ишлаб чиқариб муомалага чиқаргунларича қонуний талабга нисбатан эҳтиёж ортиб кетади, деган фикрда Александр Пойц.
Узоқ истиқболда эса жиноий гуруҳлар ҳатто социал клубларнинг ичига ҳам "сингиб кирадилар", сўнг уларнинг қонунга риоя этишларини таъминлаш адо этиш ўта қийин "улкан вазифа"га айланади, дейди Александр Пойц.
Нашани болалар ўйин майдони, мактаб ёки спорт марказидан 100 метр узоқликда чекиш мумкин эмас.
Гавжум, оломонга тўла шаҳарларда қонуний жиҳатдан тутатишга рухсат этилган жойни қидириб топиш осон бўлмайди.
Шунингдек, полициянинг истеъмолчини наркодилердан ажратиб олиши қийин бўлиши мумкинлиги айтилаяпти: кимнингдир ёнидан 25 грамм наша топилса, у "бу менинг ўзимнинг истеъмолим учун" деб туриб олиши мумкин.
Наша чекиш бингиворликка ружу қўйишга олиб келади, шунингдек, инсон руҳий саломатлигига салбий таъсир кўрсатади, дея огоҳлантиради "Оёққа турган Европа докторлари қўмитаси" (Standing Committee of European Doctors) ташкилоти.
Янги чоралар "нашанинг ёшлар орасида истеъмол этилиши ва уларнинг саломатлигига етказиладиган шикастларни янада кўпайтиради", дейди CPME вице-президенти Профессор Рэй Уоллей.
Янги қонунчилик ёши 18 дан кичикларга ижозат бермагани учун кўп ўсмирлар барибир гиёҳванд олибсотарларига мурожат қилаверадилар.
Германия нашага рухсат бериш фойдаси ва зарарини жуда узоқ муҳокама этган мамлакатлардан бири.
Ҳукумат 2021 йили атайин сўров ташкил қилган ва аҳоли муносабатини билишга уринган, ўшанда жамоатчилик фикрини ўрганишда иштирок этган эркакларнинг 10,7 фоизи, аёлларнинг эса 6,8 фоизи охирги бир йилда камида бир марта наша чекканини тан олган, уларнинг аксарининг ёши 18-24 ўртасида бўлган.
Маастрихт Университетининг криминал қонунчилик ва криминология профессор ёрдамчиси доктор Робин Хофман сўзларига кўра, шу вақтгача гиёҳвандлик билан боғлиқ муаммоларни, хусусан, "қора бозорни ўлдирадиган ёки ёшлар муаммосини ҳақиқатан ҳам ҳал этадиган бирорта ягона ечим ўйлаб топилганича йўқ.
Сурат манбаси, Reuters
"Қора бозор"ни йўқотиш мақсадига наркотик қонунийлаштирилган Канада ёки Уругвайда ҳам "тўлақонли эришилмаган"и қайд этилади.
"Бу узоқ жараён. Бу марафон эмас, спринтга югуриш", дейди доктор Хофман.
Сиёсатчилар, айниқса, сўл қанотчилар билан консерваторлар Германияда бу борада узоқ баҳслашдилар.
2021 йили ҳокимият тепасига келган коалицион ҳукуматдаги уч партия нашани декриминаллаштириш ваъдасини бергандилар.
Собиқ Германия канцлери Ангела Меркелнинг анъанадор Христан Демократик Иттифоқ партияси ҳокимиятга келса, бу қонунни яна ортга қайтарамиз, демоқда.
Марсел Ритшел ҳам узоқ кампаниялари натижасида эришилган ютуқлари ўн йил ҳам давом этмаслиги мумкинлигини яхши тушунади.
"Балки бизнинг ихтиёримизда икки ярим йил бордир, балки ўшандан кейин ҳаммаси тугар", дея тахмин билдиради у.
https://t.me/bbcuzbek
BBC.COM/UZBEK
Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002
