Янгиликлар. Россия. Аҳвол шундайми? FT: Путин ўзини Пётр I деб ҳисоблайди, атрофдагилар эса унга ҳақиқатни айтишдан қўрқишади Rossiya Ukraina Putin Dunyo Yangiliklar

Британиянинг Financial Times нашри Украина уруши бошланиши бўйича ўз тадқиқотини чоп этди. Президент Владимир Путинга яқин бўлганлардан олти нафари билан суҳбатлашар экан (уларнинг бари ўз исми сир қолишини сўраган), нашр Қримнинг аннекcия қилиниши ва Украинага босқин бўйича қарорлар қандай қабул қилинганига ойдинлик киритишга муваффақ бўлди.

Алоқадор мавзулар:

Хусусан, FT нашрининг ёзишича, "махсус ҳарбий операция"ни бошлаш тўғрисидаги қарор шу қадар тор доирада қабул қилинганки, Кремлнинг юқори мартабали амалдорлари, вазирлар маҳкамаси аъзолари ва бизнес элиталар босқин бошланганига ишонгилари келмасди.

FT суҳбатдошларидан бирининг нашрга айтишича, ҳайратга тушган олигархлар тушунтириш учун Tашқи ишлар вазири Сергей Лавровга мурожаат қилганларида (унинг ўзи ҳам бу ҳақда уруш бошланишидан бир неча соат олдин билган экан), у шундай жавоб берган: "Унинг [Путиннинг] учта маслаҳатчиси бор - Иван Грозний, Петр I ва Буюк Екатерина.

"У [Путин] муқаддаслик ва Пётр I ҳақида айтган ҳамма гапларига ҳақиқатан ҳам ишонади. У тарихда Пётр каби қолиш ҳақида ўйлайди", дейди Кремлнинг собиқ юқори лавозимли амалдорларидан бири FTга.

Путин доимий равишда босқинчилик қарорини оқлашга, ўзини ва атрофдагиларни бошқа танлов қолмаганига ишонтиришга уринади, дейди манбалар.

"У ўз атрофидагиларга айтадики, "ҳа, биз [урушга] мутлақо тайёр эмас эдик, армияда тартибсизлик бор, саноат таназзулда, аммо буни НАТО бизга ҳужум қилмасдан олдин ўйлашимиз керак", дейди газета суҳбатдоши.

FT манбаларининг фикрича, уруш бошланганидан кейин Россия президенти ўз қўл остидагилардан аввалгидан ҳам кўпроқ ажралиб қолган.

"Сталин ёвуз одам эди, лекин яхши раҳбар эди, чунки уни алдаш мутлақо мумкин эмас эди. Путинга эса ҳеч ким ҳақиқатни айтолмайди, - деб тушунтиради бошқа манба. - Ҳеч кимга ишонмайдиган одам ўзига ёлғон гапирадиган жуда тор доирадаги одамларга таянишни бошлайди."

Шу муносабат билан Кремлнинг бир собиқ юқори мартабали амалдори Украина Россия қўлига тушишга тайёр эканлигига Путинни Виктор Медведчук қандай ишонтирганини тасвирлаб берди.

"Агар Медведчук ёмғир ёғаяпти деса, деразани очиб, бир текшириб қўйганингиз яхши, ёғмаётган бўлади. Сўров натижалари бор, махсус хизматлар бор - Медведчукнинг сўзларига асосланиб, қандай қилиб жиддий иш қилиш мумкин ", дейди FT манбаси ҳайрат билан.

Бироқ Медведчукнинг башоратларини ФСБ ҳам тасдиқлади ва Путинни кафолатланган ғалабага ишонтирди. Бундан ташқари, манбаларнинг эслатишича, баъзи украиналик сиёсатчиларга тўланган катта суммалар муваффақиятни таъминлаши керак эди.

Манбалар айтишича, Путиннинг атрофидагилар уни қарорини қайта ўйлаб кўришга ундаган. Масалан, босқиндан уч кун олдин Хавфсизлик кенгаши йиғилишида Николай Патрушев президентдан шошилмасликни сўраган.

"У армия қандай аянчли аҳволда эканини билар эди ва буни Путинга етказишга ҳаракат қилди. Лекин Путин ўзига ҳаддан ташқари ишонди. Гитлер ҳамма нарсани генералларидан яхшироқ билганидек, у ҳам ўз маслаҳатчиларидан яхшироқ билади", дейди вазият билан яқиндан таниш манба.

Украина билан урушда ядро қуролидан фойдаланиш эҳтимолига келсак, Путин бу вариантни аллақачон рад этган, дейди президентга яқин икки киши. Уларнинг сўзларига кўра, у бу урушда ҳатто чекланган тактикадан фойдаланиш ҳам Россияга фойда келтирмаслигини, радиоактив булут уни Россия ҳудудига олиб киришини тушунади.

Шу билан бирга, у мамлакат иқтисодий босимга дош беришига ишонади ва узоқ давом этадиган урушга мутлақо тайёр.

Уруш Россия аҳолисининг кўпчилигига таъсир қилмаслиги ҳақида гапириш энди ноўринлигини аллақачон тушунган. Буни босқиндан кейинги дастлабки ойларда, кўпчиликнинг ҳаёти ҳақиқатан ҳам одатдагидек ўтишда давом этганда гапирса бўларди.

Энди у бошқача гапира бошлади - кучларни сафарбар қилиш ва таҳдидга қарши бирлашиш ҳақида баландпарвоз сўзлар.

Бироқ расмийларнинг яқинда Лужникидаги ватанпарварлик концерти учун стадионни тўлиқ тўлдира олмай, пул тўлаб ёки таҳдидлар орқали бўлса ҳам, ўн минглаб одамларни тўплашга урингани янги риторика россияликларга унчалик ҳам таъсир қилмаётганидан далолатдир, деб ёзади Financial Times.

2014 йилда Қримни аннекция қилиш тўғрисида қарор қилганда Путин ҳатто ўзининг Хавфсизлик Кенгашини ҳам бохабар қилмаган, деб эслайди ўша пайтдаги президентга яқин амалдорлардан бири.

Маслаҳатчилар уни Қримга қўшин юборишдан қайтаришга ҳаракат қилишди, дейди манба, аммо Путин уларга шундай деди: "Бу тарихий лаҳза. Маъқул келмаётган бўлса, кетишингиз мумкин".

Путин атрофидагиларнинг кўпчилиги Россия билан иқтисодий муносабатлар узилиши ва кескинлашув зўрайишидан чўчиган Ғарбнинг заиф муносабати ниҳоят Путинни Қрим бўйича қарор қилишга қизиқтирган омиллардин бири бўлди деб ҳисоблайди.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.