Хитойда ҳайвондан одамларга юқаётган янги вирус топилди - Xitoy Dunyo Yangiliklar
Сурат манбаси, Getty Images
- Author, Мелисса Жу
- Role, BBC News
Олимлар шарқий Хитойда янги, асли келиб чиқиши ҳайвонотдан экани аниқланган, камида 35 инсонга юққан вирус изидан тушганлар.
Вирусни Лангя генипавирус (Langya henipavirus (LayV) деб атаяптилар.
Хитойнинг Шандун ва Ҳенан вилоятида вирусни юқтирган беморларда иситма, силла қуриш ва йўтал кузатилаяпти.
Бу инсонлар жониворлар билан контактда бўлганлар деб кўрилаяпти.
Шу вақтгача LayV вирусининг инсондан инсонга юққани далиллари топилмаган.
Бундан олдин тадқиқотчилар LayV вирусини асосан Ерқазар (илмий номи Soricidae)ларда топганлар.
Янги вирус топилгани ҳақида Хитой, Сингапур ва австралиялик тадқиқотчилар бонг урдилар ва уларнинг очиқ хати New England Journal of Medicine журналида чоп этилди.
Тадқиқотчилардан бири Сингапурдаги Duke-NUS Medical School вакили Уанг Линфанинг Хитойда нашр этиладиган давлат назоратидаги Global Times нашрига айтишича, шу вақтгача инсонларда аниқланган LayV вируси ўлимга ёки жиддий асоратларга олиб келгани йўқ, шунинг учун "ваҳимага ҳожат йўқ".
Лекин жаноб Уангнинг айтишича, табиатда ҳали инсонга юққанида олдиндан айтиб бўлмайдиган оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган вируслар кўплигидан огоҳ бўлмоқ зарур.
Тадқиқотчиларга кўра, текширилган Ерқазарларнинг 27 фоизида LayV вируси аниқланган.
Бу дегани, сичқонсимон сут эмизувчи ҳайвонлар вируснинг "табиий макони" эканини англатади.
Итларнинг 5 фоизи, эчкиларнинг 2 фоизида LayV вируси позитив чиққан.
Тайвандаги Хасталикларни назоратга олиш маркази LayV вируси ривожланишини "диққат билан кузатаётгани" ҳақида хабар тарқатди.
LayV генипавируси зооноз вируслар тоифасига киради, зооноз вируслар ҳайвондан инсонга юқишлари мумкин.
Зооноз вируслар кўп тарқалган, бироқ Covid пандемиясидан кейин бу турдаги вирусларга кўпроқ эътибор билан қарала бошланди.
АҚШ Хасталикларни назорат ва олдини олиш марказидан хабар қилишларича, олимлар бундан кейин тарқалиши мумкин бўлган юқумли ҳар тўрт инфекцининг учтаси жониворлардан одамга юқади, дея тахмин қилмоқдалар.
Бундан олдин Бирлашган Миллатлар ташкилоти ёввойи табиат кўпроқ кашф этиб борилаётгани ва иқлим ўзгариши оқибатида ҳайвондан инсонга юқувчи хасталиклар кўпайишидан огоҳлантирган эди.
Зооноз вирусларнинг айримлари инсонлар учун ҳалокатли бўлиши мумкин.
Бундай вируслар сирасига Осиё мамлакатларида ҳам ҳайвонларда ва ҳам инсонлар орасида тарқалган Nipah вируси ва илк бор Австралиядаги отларда аниқланган Hendra вируслари киради.
Шунга ўхшаш генипавируслар Ерқазарларда, кўршапалаклар ва бошқа кемирувчиларда аниқланган.
BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.
Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek
